Νέα πίεση δέχεται το φιλόδοξο σχέδιο της Κομισιόν για τις ευρωπαϊκές τράπεζες, καθώς η Γερμανία ζητά να προχωρήσουν άμεσα η απλοποιήση των κανόνων, αλλά να μετατεθούν οι πιο δύσκολες αποφάσεις, με αιχμή την κοινή ευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων.
Το ρήγμα στις Βρυξέλλες για την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών είναι εμφανές. Η Κομισιόν διχάζεται για το αν πρέπει να προχωρήσουν μαζί η απορρύθμιση και τα πιο δύσκολα βήματα της τραπεζικής ενοποίησης, με τη Γερμανία στο επίκεντρο. Το Βερολίνο ζητά διαχωρισμό του πακέτου της Κομισιόν, προκαλώντας νέες εντάσεις στους κόλπους της ΕΕ για την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης.
Υπό αυτό το πρίσμα αντιπαραθέσων οι ευρωπαϊκές τράπεζες πιέζουν την Κομισιόν για αλλαγές στο σχέδιο ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, ζητώντας να προχωρήσουν άμεσα οι απλοποιήσεις και να μην καθυστερήσει το σύνολο του πακέτου λόγω της διαφωνίας για την κοινή ευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων.
Συνολικά 121 χρηματοπιστωτικοί φορείς κατέθεσαν προτάσεις στη διαβούλευση. Η Societe Generale ζητά προτεραιότητα στις κεφαλαιακές απαιτήσεις, η Santander στηρίζει μια λειτουργική ευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων, ενώ η ιταλική ABI αντιδρά στους περιορισμούς για την έκθεση των τραπεζών στο κρατικό χρέος. Η BNP Paribas ζητά ταχύτερη και πιο φιλόδοξη νομοθετική δράση.
Φρένο στο τραπεζικό πακέτο από τη Γερμανία
Όπως εξηγούν αναλυτές στο Bloomberg, οι Βρυξέλλες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξανόμενες πιέσεις να επανεξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα προωθήσουν το φιλόδοξο πακέτο για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας των ευρωπαϊκών τραπεζών. Στο επίκεντρο βρίσκεται η γερμανική πρόταση να διαχωριστούν τα επιμέρους μέτρα και να ακολουθηθεί μια προσέγγιση δύο ταχυτήτων.
Την πρόταση παρουσίασε ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Λαρς Κλίνγκμπαϊλ σε κλειστή συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ στο Δουβλίνο. Σύμφωνα με τη γερμανική θέση, θα πρέπει να προχωρήσουν κατά προτεραιότητα οι παρεμβάσεις που αφορούν την απλοποίηση και τη μείωση της γραφειοκρατίας, ενώ τα πιο σύνθετα και πολιτικά ευαίσθητα ζητήματα θα μπορούσαν να εξεταστούν σε δεύτερο χρόνο.
Η θέση αυτή αφορά κυρίως την κοινή ευρωπαϊκή εγγύηση καταθέσεων, ένα ζήτημα που παραμένει άλυτο εδώ και περισσότερο από μία δεκαετία. Η Γερμανία έχει διαχρονικά αντιταχθεί στη δημιουργία ενός κοινού συστήματος, καθώς χώρες με ισχυρά εθνικά συστήματα εγγύησης φοβούνται ότι θα μπορούσαν να κληθούν να στηρίξουν τράπεζες άλλων κρατών-μελών.
Το Βερολίνο, πάντως, δεν απορρίπτει συνολικά το σχέδιο της Κομισιόν. Το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών υποστηρίζει ότι πρέπει να δοθεί «προτεραιότητα» στα μέτρα που συμβάλλουν άμεσα στην ανταγωνιστικότητα και στην ενίσχυση των επενδύσεων. Παράλληλα, επισημαίνει ότι τα διαρθρωτικά ζητήματα που συνδέονται με την ενιαία αγορά και την τραπεζική ένωση είναι πιο σύνθετα.
Γερμανία για τράπεζες: Απλοποίηση τώρα, εγγύηση καταθέσεων αργότερα
Η γερμανική θέση αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς βρίσκει υποστήριξη και στο εσωτερικό της ίδιας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις τάσσεται επίσης υπέρ του διαχωρισμού του πακέτου, σύμφωνα με πηγές που γνωρίζουν το θέμα. Ο Ντομπρόβσκις, ο οποίος έχει αναλάβει την προσπάθεια περιορισμού της γραφειοκρατίας στην ευρωπαϊκή νομοθεσία, θέλει να δοθεί αρχικά έμφαση στη μείωση του διοικητικού βάρους.
Αντίθετα, η επίτροπος Χρηματοπιστωτικών Υπηρεσιών Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε έχει απορρίψει την ιδέα του διαχωρισμού. Η ίδια θεωρεί ότι η διατήρηση του πακέτου ως ενιαίου συνόλου αποτελεί σημαντικό κίνητρο για να επιτευχθεί πραγματική πρόοδος και στο ζήτημα της ευρωπαϊκής εγγύησης καταθέσεων.
Ο Βάλντις Ντομπρόβσκις © EPA/JULIEN WARNAND / POOL
Η διαφορετική προσέγγιση εντός της Κομισιόν προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο δυσκολίας στη διαδικασία. Παράλληλα, το αίτημα του Βερολίνου συμπίπτει με τις πιέσεις των μεγαλύτερων ευρωπαϊκών τραπεζών και των ενώσεων του κλάδου, οι οποίες φοβούνται ότι η αντιπαράθεση για την εγγύηση καταθέσεων μπορεί να μπλοκάρει συνολικά το πακέτο.
Οι επικεφαλής 11 συστημικά σημαντικών ευρωπαϊκών τραπεζών, μεταξύ των οποίων και βρετανικές και ελβετικές τράπεζες, είχαν ζητήσει από την πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν να διαχωριστούν τα μέτρα. Η Αλμπουκέρκε απέρριψε άμεσα το αίτημα.
Από την άλλη πλευρά, η Banco Santander τάχθηκε υπέρ της προώθησης μιας αξιόπιστης και λειτουργικής ευρωπαϊκής εγγύησης καταθέσεων, επισημαίνοντας ότι έχουν περάσει περισσότερα από δέκα χρόνια από την έναρξη της τραπεζικής ένωσης. Η ισπανική τράπεζα θεωρεί, ωστόσο, ότι το πακέτο της Κομισιόν δεν πηγαίνει ακόμη αρκετά μακριά.
Η Γερμανία και το μεγάλο στοίχημα για την τραπεζική ενοποίηση
Η πρόταση της Κομισιόν παρουσιάστηκε τον Ιούλιο με στόχο να αντιμετωπίσει τις στρεβλώσεις, τα εμπόδια και τις εθνικές διαφορές που περιορίζουν εδώ και χρόνια την αποτελεσματικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών. Το σχέδιο επιχειρεί να ενισχύσει τη διασυνοριακή δραστηριότητα των τραπεζών, να απλοποιήσει ορισμένους κανόνες κεφαλαιακής επάρκειας και να διευκολύνει τη ροή κεφαλαίων και ρευστότητας μεταξύ των κρατών-μελών.
Μεταξύ των βασικών προτάσεων περιλαμβάνεται η άρση εθνικών εμποδίων για τις πανευρωπαϊκές τράπεζες, η απλοποίηση τμημάτων της κεφαλαιακής δομής, η ενίσχυση της εποπτείας των εθνικών ρυθμιστικών αρχών και η βελτίωση της μεταχείρισης δραστηριοτήτων όπως η χρηματοδότηση εμπορίου και οι επενδύσεις σε λογισμικό.
Η Κομισιόν προτείνει επίσης επανεξέταση του λεγόμενου «output floor», του κανόνα που περιορίζει τον βαθμό στον οποίο οι τράπεζες μπορούν να χρησιμοποιούν εσωτερικά μοντέλα για τον υπολογισμό των κεφαλαιακών τους απαιτήσεων. Η ρύθμιση έχει προκαλέσει ανησυχίες για πιθανές επιπτώσεις στη στεγαστική πίστη και στη χρηματοδότηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων.
Στο πακέτο περιλαμβάνεται ακόμη επανεξέταση των κανόνων για τα μπόνους των τραπεζικών στελεχών, τα οποία σήμερα περιορίζονται στο διπλάσιο του μισθού. Η τελική διατύπωση είναι, ωστόσο, πιο ήπια και κάνει λόγο για «πιθανές προσαρμογές».
Η Κομισιόν επιδιώκει παράλληλα να βελτιώσει την πρόσβαση στη χρηματοδότηση εταιρειών με υψηλή εξάρτηση από πνευματική ιδιοκτησία, όπως οι επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης και γενικότερα η λεγόμενη άυλη οικονομία.
Η ανάγκη για αλλαγές γίνεται ακόμη πιο έντονη λόγω του ανταγωνισμού από τις ΗΠΑ. Οι ευρωπαϊκές τράπεζες θεωρούν ότι βρίσκονται σε μειονεκτική θέση έναντι των αμερικανικών ομίλων, οι οποίοι επωφελούνται από το κύμα απορρύθμισης που προωθεί η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ.
Σύμφωνα με την Αλμπουκέρκε, οι ευρωπαϊκές τράπεζες δεν διαθέτουν την απαιτούμενη κλίμακα για να ανταγωνιστούν αποτελεσματικά τόσο διεθνώς όσο και στην ίδια την ευρωπαϊκή αγορά. Η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν έχει επίσης συνδέσει την ενίσχυση της ροής κεφαλαίων με την ανάπτυξη και την καινοτομία, υποστηρίζοντας παράλληλα ότι η χρηματοπιστωτική σταθερότητα πρέπει να διατηρηθεί.
Ομόλογα ©Magnific
Ευρωπαϊκές τράπεζες: 121 προτάσεις και νέες ενστάσεις από τον κλάδο
Η διαβούλευση της Κομισιόν συγκέντρωσε 121 απαντήσεις από τράπεζες, ενώσεις του κλάδου και άλλους ενδιαφερόμενους φορείς, αποτυπώνοντας τις διαφορετικές προτεραιότητες που πρέπει να ισορροπήσουν οι Βρυξέλλες.
Η Societe Generale ζήτησε να δοθεί προτεραιότητα στο συνολικό επίπεδο των κεφαλαιακών απαιτήσεων και πρότεινε στοχευμένη κατάργηση ορισμένων κεφαλαιακών αφαιρέσεων, μεταξύ άλλων για επενδύσεις σε λογισμικό και μη εξυπηρετούμενα δάνεια, ώστε να υπάρξουν γρήγορα αποτελέσματα.
Στην Ιταλία, η τραπεζική ένωση ABI αντιτάχθηκε στις προτάσεις για τον περιορισμό της μεγάλης έκθεσης των τραπεζών στο δημόσιο χρέος των χωρών τους. Υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες αλλαγές θα μπορούσαν να επιβαρύνουν την αγορά κρατικών ομολόγων και να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα των ευρωπαϊκών τραπεζών.
Ανησυχίες εκφράστηκαν και από μικρότερες χώρες που φιλοξενούν δραστηριότητες τραπεζών άλλων κρατών. Η κεντρική τράπεζα της Λετονίας προειδοποίησε ότι οι προτάσεις για περιορισμό του κατακερματισμού δεν περιγράφουν με επαρκή σαφήνεια τις δικλίδες που απαιτούνται για τη διατήρηση της χρηματοπιστωτικής σταθερότητας.
Η BNP Paribas, από την πλευρά της, ζήτησε ένα «μετασχηματιστικό» νομοθετικό πακέτο το αργότερο έως το πρώτο τρίμηνο του 2027 και ταχεία νομοθετική διαδικασία. Παράλληλα, πρότεινε να αποκτήσει η Ευρωπαϊκή Αρχή Τραπεζών επίσημη εντολή για την οικονομική ανάπτυξη και την ανταγωνιστικότητα.
Η τελική συμφωνία αναμένεται να είναι δύσκολη, καθώς μετά την Κομισιόν θα χρειαστεί η έγκριση τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και των κρατών-μελών.
Νέες πιέσεις στις αγορές ομολόγων
Στο μεταξύ, οι υπουργοί Οικονομικών της Ευρωζώνης στο Δουβλίνο πριν μερικές ημέρες βρέθηκαν αντιμέτωποι και με την αναταραχή στις αγορές κρατικών ομολόγων, καθώς οι αποδόσεις έχουν αυξηθεί τις τελευταίες εβδομάδες.
Ο πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης δήλωσε ότι η κατάσταση προκαλεί «ανησυχία, αλλά όχι άγχος». Στη Γαλλία, το ασφάλιστρο κινδύνου των κρατικών ομολόγων αυξήθηκε σε μία ποσοστιαία μονάδα για πρώτη φορά εδώ και 14 χρόνια, αντανακλώντας την επιφυλακτικότητα των επενδυτών απέναντι στο μεγάλο δημοσιονομικό έλλειμμα και την πολιτική αβεβαιότητα.
Παρόμοια καθησυχαστικό μήνυμα έστειλε η πρόεδρος της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία δήλωσε ότι η κεντρική τράπεζα παρακολουθεί τις αγορές, χωρίς να διαπιστώνει μέχρι στιγμής άτακτες κινήσεις ή ιδιαίτερες εντάσεις. Όπως σημείωσε, η άνοδος των αποδόσεων αποτελεί ευρύτερη διεθνή τάση και αφορά κυρίως τους τίτλους μεγαλύτερης διάρκειας.
Οι αυξημένες τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου βρέθηκαν επίσης στην ατζέντα. Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι η άνοδος του ενεργειακού κόστους δεν οδηγεί αυτομάτως σε συγκεκριμένη απόφαση νομισματικής πολιτικής, καθώς η ΕΚΤ συνυπολογίζει τις επιπτώσεις στην ανάπτυξη και την κατανάλωση.
Παράλληλα, αρκετοί υπουργοί Οικονομικών, μεταξύ τους ο Κλίνγκμπαϊλ, ζήτησαν από την Κομισιόν να παρουσιάσει έως τον επόμενο μήνα πρόταση για έκτακτη φορολόγηση των ενεργειακών εταιρειών. Οι Βρυξέλλες μέχρι σήμερα έχουν αντισταθεί στην ιδέα.
Σε ξεχωριστή εξέλιξη, η Λαγκάρντ δήλωσε ότι σχεδιάζει να αποχωρήσει από την ΕΚΤ το 2027, χωρίς να διευκρινίσει αν θα παραμείνει έως τη λήξη της θητείας της τον Οκτώβριο του ίδιου έτους. Ο Ισπανός υπουργός Οικονομίας Κάρλος Κουέρπο υποστήριξε ότι έχει έρθει η ώρα να ξεκινήσει η συζήτηση για τη διαδοχή της, κάτι που παρακολουθούν στενά και ζυγίζουν ήδη οι ευρωπαϊκές τράπεζες.
