Η ενεργειακή αναταραχή που έχει προκαλέσει ο πόλεμος των ΗΠΑ με το Ιράν αποδεικνύεται πιο παρατεταμένη απ’ όσο είχε αρχικά εκτιμηθεί και πλέον δεν περιορίζεται μόνο στο πετρέλαιο, σύμφωνα με την Ιζαμπέλ Σνάμπελ, μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Μιλώντας την Πέμπτη στο Salsomaggiore Terme της Ιταλίας, η Γερμανίδα αξιωματούχος της ΕΚΤ σημείωσε ότι στην αρχή υπήρχε η εκτίμηση πως η ενεργειακή αναταραχή θα μπορούσε να είναι βραχύβια. Ωστόσο, όπως είπε, οι τελευταίες εξελίξεις δείχνουν ότι το φαινόμενο είναι «πολύ πιο επίμονο», επηρεάζοντας πλέον όχι μόνο το πετρέλαιο αλλά και το ντίζελ και το φυσικό αέριο.
Οι δηλώσεις της αποτυπώνουν την αυξανόμενη ανησυχία στο εσωτερικό της ΕΚΤ για τις επιπτώσεις της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή στις τιμές, καθώς ο πληθωρισμός έχει ήδη κινηθεί αισθητά πάνω από τον στόχο του 2%. Με την ευρωπαϊκή οικονομία να εμφανίζει μέχρι στιγμής αντοχές, ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι ο πληθωρισμός θα μπορούσε να φτάσει ακόμη και το 4% αργότερα μέσα στη χρονιά, εφόσον οι αυξημένες τιμές ενέργειας περάσουν ευρύτερα σε αγαθά και υπηρεσίες.
Αυξάνονται τα στοιχήματα για νέες αυξήσεις επιτοκίων
Οι αγορές έχουν ήδη αρχίσει να προεξοφλούν πιο επιθετική στάση από την ΕΚΤ. Την Τετάρτη οι traders αύξησαν σημαντικά τα στοιχήματα για νέες αυξήσεις επιτοκίων, μετά τη νέα άνοδο των τιμών του πετρελαίου και τα ισχυρότερα στοιχεία οικονομικής δραστηριότητας στις ΗΠΑ. Πλέον τιμολογούνται τέσσερις ακόμη αυξήσεις επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης έως τα τέλη του 2027, ένδειξη ότι οι επενδυτές θεωρούν πως η ενεργειακή κρίση μπορεί να κρατήσει τις πληθωριστικές πιέσεις υψηλές για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Η ΕΚΤ έχει ήδη αυξήσει δύο φορές τα επιτόκια μέσα στο 2026. Όπως υπενθύμισε η Σνάμπελ, η πρώτη αύξηση έγινε τον Ιούνιο και η δεύτερη τον Σεπτέμβριο, καθώς η κεντρική τράπεζα έκρινε ότι οι αυξημένοι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό απαιτούσαν αντίδραση. «Αυξήσαμε τα επιτόκια δύο φορές, πρώτα τον Ιούνιο και στη συνέχεια τον Σεπτέμβριο, επειδή ανησυχούμε για τον πληθωρισμό και γι’ αυτό έπρεπε να αντιδράσουμε», ανέφερε.
Προβληματισμός και από άλλα στελέχη της ΕΚΤ
Η Σνάμπελ δεν είναι η μόνη αξιωματούχος που εκφράζει ανησυχία για την πορεία των τιμών. Ο επικεφαλής της κεντρικής τράπεζας της Ιρλανδίας, Γκάμπριελ Μακλούφ, δήλωσε ότι αισθάνεται «άβολα» με τις προβλέψεις της ΕΚΤ που δείχνουν τον πληθωρισμό να παραμένει γύρω στο 3%, σημειώνοντας ότι θα χρειαστεί αντίδραση εάν οι υψηλότερες ενεργειακές τιμές περάσουν σε άλλες κατηγορίες του πληθωρισμού.
Στο ίδιο μήκος κύματος, ο πρόεδρος της Bundesbank, Γιοάχιμ Νάγκελ, ανέφερε αυτή την εβδομάδα ότι τα επιτόκια ενδέχεται να χρειαστεί να κινηθούν σε «ήπια περιοριστικό έδαφος», εάν οι πληθωριστικές πιέσεις επιμείνουν.
Το κρίσιμο ζήτημα για την ΕΚΤ είναι πλέον κατά πόσο το ενεργειακό σοκ θα παραμείνει συγκεντρωμένο στις τιμές των καυσίμων και της ενέργειας ή αν θα αρχίσει να μεταφέρεται ευρύτερα στην οικονομία, επηρεάζοντας το κόστος παραγωγής, τις υπηρεσίες και τελικά τις τιμές καταναλωτή.
Το νέο δίλημμα για την ΕΚΤ
Η επιμονή της ενεργειακής κρίσης περιπλέκει τη χάραξη νομισματικής πολιτικής στην Ευρωζώνη. Από τη μία πλευρά, οι υψηλότερες τιμές ενέργειας αυξάνουν τον πληθωρισμό και ενισχύουν την πίεση για υψηλότερα επιτόκια. Από την άλλη, η ακριβότερη ενέργεια επιβαρύνει επιχειρήσεις και νοικοκυριά και μπορεί να πλήξει την οικονομική δραστηριότητα.
Προς το παρόν, η εικόνα της οικονομίας παραμένει αρκετά ανθεκτική ώστε η ΕΚΤ να διατηρεί στο τραπέζι το ενδεχόμενο περαιτέρω σύσφιξης της πολιτικής της.
Οι επόμενες αποφάσεις θα εξαρτηθούν σε μεγάλο βαθμό από τη διάρκεια της ενεργειακής αναταραχής και κυρίως από το εάν η άνοδος σε πετρέλαιο, ντίζελ και φυσικό αέριο θα αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα στον ευρωπαϊκό πληθωρισμό.
