Το ενεργειακό μέτωπο του πολέμου μεταφέρεται πλέον στην τσέπη των Ρώσων, με τις επιθέσεις της Ουκρανίας σε διυλιστήρια και εγκαταστάσεις καυσίμων να τροφοδοτούν νέες πληθωριστικές πιέσεις και να κρατούν το κόστος δανεισμού στα ύψη.
Η ρωσική κεντρική τράπεζα διατήρησε σήμερα Παρασκευή 23/10 το βασικό επιτόκιο στο 14% για δεύτερη συνεχόμενη συνεδρίαση, βάζοντας φρένο στις προσδοκίες για ταχύτερη νομισματική χαλάρωση.
Η απόφαση ήταν σύμφωνη με τις εκτιμήσεις και των 11 οικονομολόγων που συμμετείχαν σε έρευνα του Bloomberg. Μόνο ένας εξ αυτών ανέμενε μείωση του επιτοκίου κατά 0,25 ποσοστιαίες μονάδες.
Η Μόσχα βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διπλό πρόβλημα: οι επιθέσεις περιορίζουν την επεξεργασία πετρελαίου και προκαλούν ελλείψεις καυσίμων, ενώ οι ανατιμήσεις μεταφέρονται στις μεταφορές, στην εφοδιαστική αλυσίδα και τελικά στις τιμές των προϊόντων.
Η ρωσική κεντρική τράπεζα προειδοποίησε ότι οι τρέχουσες πληθωριστικές πιέσεις παραμένουν αυξημένες, ενώ οι κίνδυνοι για τις τιμές εξακολουθούν να υπερισχύουν μεσοπρόθεσμα.
Παράλληλα, εκτιμά ότι το βασικό επιτόκιο θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στο 12,5%-13,5% το 2027, χρονιά κατά την οποία αναμένει επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 4%.
Καύσιμα και μεταφορές τροφοδοτούν την ακρίβεια
Κεντρικός παράγοντας ανησυχίας είναι οι ουκρανικές επιθέσεις σε ρωσικά διυλιστήρια πετρελαίου. Τα πλήγματα έχουν περιορίσει την επεξεργασία αργού σε χαμηλά επίπεδα πολλών ετών, προκαλώντας ελλείψεις καυσίμων και αυξάνοντας το κόστος μεταφορών.
Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στην αγορά ενέργειας. Οι υψηλότερες τιμές της βενζίνης επιβαρύνουν τις οδικές μεταφορές και την εφοδιαστική αλυσίδα, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής και διανομής προϊόντων. Παράλληλα, οι διαταραχές στις αποθήκες, στα ηλεκτρονικά εμπορικά δίκτυα και στις υποδομές τεχνολογίας ενισχύουν τους κινδύνους για την οικονομική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της κεντρικής τράπεζας, ο ετήσιος πληθωρισμός ανερχόταν στο 6,8% στις 19 Οκτωβρίου. Για το τέλος του 2026, η πρόβλεψη διαμορφώνεται στο 7,1%-7,6%, δηλαδή έως και 3,6 ποσοστιαίες μονάδες πάνω από τον επίσημο στόχο του 4%.
Ακόμη πιο ενδεικτικές είναι οι πληθωριστικές προσδοκίες των νοικοκυριών, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο 13,2% τον Οκτώβριο. Παρότι υποχώρησαν ελαφρώς, παραμένουν υψηλές, ενισχύοντας τον κίνδυνο επιχειρήσεις και καταναλωτές να προεξοφλούν νέες ανατιμήσεις.
Ανάπτυξη με υψηλό κόστος δανεισμού
Η διατήρηση του επιτοκίου στο 14% σημαίνει ότι επιχειρήσεις και νοικοκυριά θα συνεχίσουν να αντιμετωπίζουν ακριβή χρηματοδότηση. Οι επιχειρήσεις προσδοκούν χαμηλότερα επιτόκια για να περιορίσουν το κόστος εξυπηρέτησης των χρεών τους, να ενισχύσουν την κερδοφορία και να επανεκκινήσουν επενδύσεις.
Την ίδια στιγμή, η κεντρική τράπεζα αναθεώρησε προς τα πάνω την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη του ρωσικού ΑΕΠ το 2026 στο 0,5%-1%, από 0%-1% προηγουμένως.
Ωστόσο, η προοπτική αποκλιμάκωσης παραμένει εύθραυστη. Η οικονομολόγος του Bloomberg Κατερίνα Βλάσοβα εκτιμά ότι οι επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και ο κίνδυνος υπέρβασης των δημοσιονομικών δαπανών δυσκολεύουν την επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο.
Η επόμενη συνεδρίαση νομισματικής πολιτικής έχει προγραμματιστεί για τις 18 Δεκεμβρίου. Μέχρι τότε, η πορεία των τιμών και οι επιπτώσεις των επιθέσεων στις ενεργειακές υποδομές αναμένεται να καθορίσουν τα περιθώρια για ενδεχόμενη μείωση των επιτοκίων.
