Το Ελληνικό Ινστιτούτο Υγείας και Ασφάλειας στην Εργασία (ΕΛΙΝΥΑΕ) αναδεικνύει τον καθοριστικό ρόλο του ψυχοκοινωνικού περιβάλλοντος στον χώρο εργασίας, με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, που τιμάται κάθε χρόνο στις 28 Απριλίου από τη Διεθνή Οργάνωση Εργασίας (ILO). Όπως επισημαίνει σε ανακοίνωσή του, η έννοια της υγείας και ασφάλειας δεν περιορίζεται πλέον στους εμφανείς κινδύνους, αλλά επηρεάζεται ουσιαστικά από παράγοντες όπως η χρονική πίεση, ο αυξημένος φόρτος εργασίας, η εργασιακή ανασφάλεια και η ποιότητα της διοίκησης.
Για το ΕΛΙΝΥΑΕ, τα δεδομένα αυτά επιβεβαιώνουν την ανάγκη οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι να αντιμετωπίζονται ως μέρος της συνολικής πολιτικής πρόληψης και όχι ως μεμονωμένο ζήτημα ευεξίας.
Όπως τονίζει, «ο φόρτος, ο χρόνος, η διοίκηση, η επικοινωνία, η συμμετοχή και η εμπιστοσύνη δεν είναι δευτερεύουσες παράμετροι. Είναι όροι που επηρεάζουν άμεσα την ασφάλεια, την υγεία και την ποιότητα της εργασίας.
Η διεθνής εμπειρία δείχνει ότι οι κίνδυνοι αυτοί δεν αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά με αποσπασματικές παρεμβάσεις.
Η αποτελεσματική διαχείριση απαιτεί συστηματική αναγνώριση, αξιολόγηση και παρακολούθηση μέσα από τα συστήματα υγείας και ασφάλειας στην εργασία. Απαιτεί, επίσης, τεκμηρίωση, εκπαίδευση, διαβούλευση και συνεργασία μεταξύ διοίκησης, επαγγελματιών υγείας και ασφάλειας, ανθρώπινου δυναμικού, εργαζομένων και εκπροσώπων τους».
Η οργάνωση της εργασίας ως δείκτης οργανωσιακής ωριμότητας
Η πρόεδρος του ΕΛΙΝΥΑΕ, Ρένα Μπαρδάνη, δήλωσε σχετικά:
«Η συζήτηση για την υγεία και την ασφάλεια στην εργασία περνά σήμερα σε ένα πιο απαιτητικό στάδιο. Δεν αρκεί να προλαμβάνουμε μόνο το ατύχημα ή τον ορατό κίνδυνο. Οφείλουμε να βλέπουμε και τον τρόπο με τον οποίο η εργασία σχεδιάζεται, κατανέμεται, εποπτεύεται και βιώνεται καθημερινά.
Οι ψυχοκοινωνικοί κίνδυνοι δεν είναι ζήτημα ατομικής ανθεκτικότητας των εργαζομένων. Είναι ζήτημα οργάνωσης, διοίκησης και κουλτούρας. Όταν ο φόρτος, ο ρυθμός, η ανασφάλεια ή η έλλειψη εμπιστοσύνης δεν αντιμετωπίζονται έγκαιρα, το κόστος δεν είναι μόνο ανθρώπινο. Είναι και παραγωγικό, κοινωνικό και θεσμικό.
Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα μάς υπενθυμίζει ότι το μέλλον της εργασίας δεν θα κριθεί μόνο από την τεχνολογία ή την αποδοτικότητα, αλλά από την ποιότητα της οργάνωσης. Ασφαλής εργασία είναι η εργασία που προστατεύει τον άνθρωπο πριν φθαρεί και ώριμος οργανισμός είναι εκείνος που αντιλαμβάνεται την υγεία και την ασφάλεια όχι ως τυπική υποχρέωση, αλλά ως προϋπόθεση εμπιστοσύνης, αξιοπιστίας και βιώσιμης λειτουργίας».
Η υγεία και ασφάλεια ως δείκτης ποιότητας και εμπιστοσύνης
Το ΕΛΙΝΥΑΕ υπογραμμίζει ότι η διαχείριση των ψυχοκοινωνικών κινδύνων πρέπει να αποτελέσει μέρος της καθημερινής λειτουργίας των οργανισμών.
«Η αξιολόγηση κινδύνων, η καταγραφή δεδομένων, η χρήση αξιόπιστων εργαλείων, η κατάλληλη εκπαίδευση, η ενίσχυση των μηχανισμών αναφοράς, η πρόληψη της βίας και της παρενόχλησης και η ουσιαστική συμμετοχή των εργαζομένων, αποτελούν στοιχεία ενός σύγχρονου και αποτελεσματικού συστήματος υγείας και ασφάλειας στην εργασία.
Σε μια αγορά εργασίας που μετασχηματίζεται, η προστασία της υγείας των εργαζομένων συνδέεται όλο και περισσότερο με την ποιότητα της διοίκησης, την ανθεκτικότητα των επιχειρήσεων και την εμπιστοσύνη στους θεσμούς.
Η υγεία και ασφάλεια στην εργασία δεν είναι μόνο υποχρέωση συμμόρφωσης. Είναι βασικός όρος ποιότητας, αξιοπιστίας και βιώσιμης λειτουργίας για την εργασία του σήμερα και του αύριο», τονίζει το ΕΛΙΝΥΑΕ και επισημαίνει ότι θα συνεχίσει να συμβάλει με επιστημονική γνώση, έρευνα, εκπαίδευση, πληροφόρηση και τεχνική υποστήριξη στην ενίσχυση της πρόληψης στην εργασία.
