Μια μικρή ερευνητική ομάδα στη Χιλή βρέθηκε πριν από περίπου μία δεκαετία πολύ κοντά σε αυτό που θα μπορούσε να εξελιχθεί στο πρώτο αποτελεσματικό εμβόλιο και θεραπεία απέναντι στον θανατηφόρο Χανταϊό, όμως τελικά η έλλειψη χρηματοδότησης «πάγωσε» το πρόγραμμα τη στιγμή που τα αποτελέσματα έδειχναν εξαιρετικά ενθαρρυντικά, μεταδίδει το Βloomberg.
Η ιστορία επανέρχεται σήμερα στο προσκήνιο μετά το διεθνές ενδιαφέρον που προκάλεσε η πρόσφατη συρροή κρουσμάτων σε κρουαζιερόπλοιο που απέπλευσε από την Αργεντινή προς την Ευρώπη, οδηγώντας τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας σε προειδοποίηση για τον ιδιαίτερα επικίνδυνο ιό των Άνδεων, το μοναδικό μέχρι σήμερα στέλεχος Xανταϊού που μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Στο επίκεντρο βρίσκεται η 48χρονη ιολόγος Μαρία Ινές Μπαρία, η οποία μαζί με την ομάδα της στο πανεπιστήμιο Universidad de Concepción, περίπου 500 χιλιόμετρα νότια του Σαντιάγο, εργαζόταν από το 2014 πάνω στην ανάπτυξη μονοκλωνικών αντισωμάτων για την αντιμετώπιση του ιού.
Η ίδια θυμάται ως «στιγμή αποκάλυψης» το 2016, όταν κατά τη διάρκεια πειραμάτων στο μικροσκόπιο εξαφανίστηκε η χαρακτηριστική πράσινη φθορίζουσα ένδειξη που επιβεβαίωνε την παρουσία του ιού. Τα αντισώματα που είχε αναπτύξει η ομάδα φαίνεται πως κατάφεραν να εξουδετερώσουν πλήρως τον Χανταϊό.
Τα επόμενα χρόνια τα αποτελέσματα σε πειραματόζωα θεωρήθηκαν ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Σύμφωνα με τα δημοσιευμένα δεδομένα του 2018, οι ερευνητές απομόνωσαν δύο μονοκλωνικά αντισώματα ικανά να εξουδετερώνουν τον ιό, ενώ ένα από αυτά κατάφερε σε μεταγενέστερες δοκιμές να καθαρίσει πλήρως τη λοίμωξη από τους πνεύμονες των ζώων.
Έλλειψη κρατικής χρηματοδότησης
Το 2021 ένα από τα αντισώματα έλαβε στις ΗΠΑ καθεστώς φαρμάκου προς έγκριση από τον FDA, γεγονός που θεωρητικά θα μπορούσε να επιταχύνει την ανάπτυξή του. Ωστόσο, το πρόγραμμα σταμάτησε πριν από τις δοκιμές σε ανθρώπους, καθώς απαιτούνταν επένδυση περίπου 7 εκατ. δολαρίων, ποσό που δεν εξασφαλίστηκε ποτέ.
Η πανδημία Covid-19 επιδείνωσε ακόμη περισσότερο την κατάσταση, καθώς μεγάλος όγκος χρηματοδοτήσεων και επιστημονικών πόρων μεταφέρθηκε στην αντιμετώπιση του κορωνοϊού.
Παράλληλα, ερευνητικές ομάδες στις ΗΠΑ συνεχίζουν να εργάζονται πάνω σε πιθανές θεραπείες. Ο καθηγητής Kartik Chandran από το Albert Einstein College of Medicine δήλωσε ότι το δικό του αντίσωμα απέναντι στον ιό των Άνδεων έχει επίσης αποδειχθεί αποτελεσματικό σε ζωικά μοντέλα και θεωρείται πλέον έτοιμο για δοκιμές σε ανθρώπους.
Το πρόβλημα, ωστόσο, παραμένει η περιορισμένη χρηματοδότηση αλλά και ο σχετικά μικρός αριθμός περιστατικών, που καθιστά δύσκολη την οργάνωση μεγάλων κλινικών μελετών.
Ο Χανταϊός είναι σπάνιος αλλά εξαιρετικά επικίνδυνος
Ο Χανταϊός θεωρείται σπάνιος αλλά εξαιρετικά επικίνδυνος. Στη Χιλή καταγράφηκαν ήδη 39 κρούσματα το 2026 με 13 θανάτους, ενώ στην Αργεντινή έχουν επιβεβαιωθεί 42 λοιμώξεις μέχρι τις αρχές Μαΐου.
Η θνητότητα σε σοβαρές περιπτώσεις μπορεί να φτάσει ακόμη και το 40%. Τα πρώτα συμπτώματα μοιάζουν με γρίπη — πυρετός, κόπωση και μυϊκοί πόνοι — όμως σε βαριές περιπτώσεις ο ιός εξελίσσεται γρήγορα σε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια, με υγρό να γεμίζει τους πνεύμονες.
Η πρόσφατη έξαρση στο κρουαζιερόπλοιο MV Hondius προκάλεσε ιδιαίτερη ανησυχία, καθώς περισσότεροι από οκτώ άνθρωποι μολύνθηκαν, ενώ επιβάτες και μέλη πληρώματος από 23 χώρες τέθηκαν σε καραντίνα μετά την αποβίβασή τους.
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η υπόθεση θυμίζει έντονα όσα είχαν συμβεί πριν από την πανδημία Covid-19, όταν αρκετές έρευνες πάνω σε κορωνοϊούς είχαν εγκαταλειφθεί λόγω έλλειψης πόρων.
Η ίδια η Χιλιανή ιολόγος Μπαρία δηλώνει σήμερα πως, ακόμη κι αν εξασφαλιστεί άμεσα χρηματοδότηση, η ομάδα της θα χρειαστεί τουλάχιστον 12 έως 24 μήνες για να επιστρέψει στο επίπεδο στο οποίο βρισκόταν πριν από την πανδημία.
Παρά τις δυσκολίες, οι επιστήμονες θεωρούν ότι τα θεμέλια για μια πιθανή θεραπεία ή ακόμη και για το πρώτο εμβόλιο απέναντι στον Χανταϊό έχουν ήδη τεθεί — αρκεί να υπάρξει πλέον η απαραίτητη διεθνής στήριξη.
Εξελίξεις σε Γαλλία και Ιταλία
Σε πλήρη εγρήγορση παραμένουν οι υγειονομικές αρχές των χωρών που υποδέχθηκαν ξανά επιβάτες του κρουαζιερόπλοιου με τα κρούσματα χανταϊού. Σε αυστηρή καραντίνα μπαίνουν τόσο οι ίδιοι, όσο και όσοι είχαν επαφή με ασθενής, για να αποφευχθεί η μετάδοση της νόσου.
Η Γαλλίδα η οποία επέβαινε στο κρουαζιερόπλοιο που ξέσπασε ο χανταιός παραμένει σε σοβαρή κατάσταση στην μονάδα εντατικής θεραπείας, ενώ οι υπόλοιποι τέσσερις Γάλλοι υπήκοοι που επέβαιναν στο πλοίο βρίσκονται σε καραντίνα σε νοσοκομείο του Παρισιού.
«Η ασθενής αυτή τη στιγμή έχει την πιο σοβαρή μορφή καρδιοπνευμονικής νόσου και λαμβάνει υποστηρικτική φροντίδα, τη λεγόμενη εξωσωματική οξυγόνωση με μεμβράνη», σημείωσε ο λοιμωξιολόγος, Χαβιέ Λεσουρέ.
Συνολικά 22 ύποπτα κρούσματα εξετάζονται στην Γαλλία με την υπουργό Υγείας της χώρας, να δηλώνει ότι προς το παρόν δεν υπάρχει λόγος χρήσης μάσκας.
Ο υπουργός Υγείας Γαλλίας, ανέφερε από την πλευρά του ότι «και τα 22 κρούσματα έχουν επικοινωνήσει, έχουν υποβληθεί σε εξετάσεις, έχουν νοσηλευτεί ή βρίσκονται σε διαδικασία νοσηλείας και υπόκεινται σε αυστηρή παρακολούθηση της υγείας τους».
Ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι «η Γαλλία έχει υιοθετήσει ένα εξαιρετικά αυστηρό πρωτόκολλο για όλα τα κρούσματα επαφής που έχουν εντοπιστεί, λαμβάνοντας υπόψη όλες τις πληροφορίες που είναι διαθέσιμες από τους επιστήμονες και ούσα εξαιρετικά προσεκτική τόσο όσον αφορά την περίοδο επώασης του ιού όσο και τους κινδύνους στα πρώιμα στάδια της μόλυνσης».
Βρετανός τουρίστας σε καραντίνα στο Μιλάνο
Την ίδια ώρα, ένας Βρετανός τουρίστας τέθηκε σε καραντίνα σε νοσοκομείο του Μιλάνου, παρότι τα τεστ του μέχρι στιγμής είναι αρνητικά.
Ο Βρετανός ήταν στην πτήση με την ηλικιωμένη γυναίκα από το κρουαζιερόπλοιο, η οποία νοσούσε και κατέληξε από χανταιό λίγες ημέρες αργότερα.
Σύμφωνα με το ECDC, ο ιός που εντοπίστηκε στο κρουαζιερόπλοιο δεν φαίνεται να έχει μεταλλαχθεί. Οι ειδικοί εκτιμούν πως πρόκειται για μια μεμονωμένη περίπτωση μετάδοσης από ζώο σε άνθρωπο.
Συναγερμός στο Μπορντό
Σε καραντίνα έχουν τεθεί 1.700 άτομα σε κρουαζιερόπλοιο που κατέπλευσε στο λιμάνι του Μπορντό της Γαλλίας, μετά τον θάνατο ενός επιβάτη και υπόνοιες για οξεία γαστρεντερική λοίμωξη.
Στο πλοίο επιβαίνουν 1.233 επιβάτες στην πλειονότητά τους Βρετανοί και Ιρλανδοί, καθώς και 514 μέλη πληρώματος.
Ο επιβάτης που έχασε τη ζωή του ήταν ηλικίας περίπου 90 ετών, ενώ περίπου 50 άτομα έχουν εμφανίσει συμπτώματα όπως εμετό και διάρροια.
Οι αρχές διεξάγουν εξετάσεις για τον εντοπισμό της αιτίας, με πιθανότερο ενδεχόμενο την εκδήλωση γαστρεντερίτιδας.
Αρχικά εξετάστηκε η πιθανότητα νοροϊού, ωστόσο οι πρώτες αναλύσεις δεν επιβεβαίωσαν την παρουσία του και συνεχίζονται περαιτέρω έλεγχοι στο νοσοκομειακό κέντρο του Μπορντό.
