Μόνο περίπου ένας στους τέσσερις έως ένας στους τρεις ανθρώπους που σήμερα διαγιγνώσκονται με παχυσαρκία εμφανίζει επιπτώσεις στην υγεία του εξαιτίας της κατάστασης, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature.
Τα ευρήματα ενισχύουν τις εκκλήσεις για αναθεώρηση των διαγνωστικών κριτηρίων, καθώς ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ) από μόνος του δεν αποτυπώνει με ακρίβεια την κατάσταση της υγείας ενός ανθρώπου.
Η μελέτη, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα σχεδόν 850.000 ενηλίκων από την Κίνα, τη Βρετανία, τις ΗΠΑ και την Ισπανία, εξετάζει τις συνέπειες μιας νέας προσέγγισης στη διάγνωση της παχυσαρκίας.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως ζουν με την πάθηση.
Δύο κατηγορίες παχυσαρκίας
Η προτεινόμενη προσέγγιση διαχωρίζει την παχυσαρκία σε δύο κατηγορίες: την προκλινική και την κλινική.
Στην πρώτη περίπτωση, η αυξημένη συσσώρευση σωματικού λίπους αποτελεί κυρίως παράγοντα κινδύνου για μελλοντικά προβλήματα υγείας, χωρίς να έχει προκαλέσει εμφανή δυσλειτουργία οργάνων.
Στη δεύτερη, η παχυσαρκία έχει ήδη συνδεθεί με επιβάρυνση της υγείας και εκδηλώνεται ως ενεργή νόσος που συνήθως απαιτεί πιο άμεση θεραπευτική αντιμετώπιση.
Με βάση τα νέα κριτήρια, μόλις το 27% κατά μέσο όρο των ανθρώπων που χαρακτηρίζονται σήμερα παχύσαρκοι στις τέσσερις χώρες της έρευνας πληροί τις προϋποθέσεις για κλινική παχυσαρκία. Το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 8,5% του συνολικού ενήλικου πληθυσμού.
Παράλληλα, περίπου το 82% των ατόμων με προκλινική παχυσαρκία δεν εμφάνισε εξέλιξη σε κλινική παχυσαρκία, κατά μέσο όρο στις χώρες που εξετάστηκαν. Ωστόσο, τα ποσοστά εξέλιξης ήταν υψηλότερα στην Κίνα και την Ισπανία.
Πέρα από τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ)
Κεντρικό στοιχείο της νέας μεθόδου είναι ότι η διάγνωση δεν θα βασίζεται αποκλειστικά στον ΔΜΣ, ο οποίος υπολογίζεται από το βάρος και το ύψος. Αντίθετα, προτείνεται να λαμβάνονται υπόψη η ποσότητα του σωματικού λίπους, η κατανομή του και η πιθανή επίδρασή του στη λειτουργία ζωτικών οργάνων.
Συγκεκριμένα, η περίμετρος της μέσης και άλλες μετρήσεις σωματικού λίπους θα συμπληρώνουν τον ΔΜΣ. Οι γιατροί θα εξετάζουν επίσης εάν υπάρχουν ενδείξεις δυσλειτουργίας οργάνων, όπως της καρδιάς ή του ήπατος, που σχετίζονται με το αυξημένο βάρος.
Η μελέτη εκτιμά ότι η εφαρμογή των νέων κριτηρίων θα οδηγούσε σε αλλαγές στον αριθμό των διαγνώσεων. Περίπου 1% έως 3% όσων χαρακτηρίζονται σήμερα παχύσαρκοι αποκλειστικά βάσει ΔΜΣ δεν θα πληρούσαν πλέον τα κριτήρια, ενώ ένα επιπλέον 5% έως 9% ανθρώπων, με υψηλότερο ποσοστό σωματικού λίπους για παράδειγμα, θα μπορούσαν να λάβουν διάγνωση παχυσαρκίας.
Επιπτώσεις στη θεραπεία και την πολιτική υγείας
Η νέα προσέγγιση έρχεται να καλύψει ένα γνωστό κενό στην αξιολόγηση της παχυσαρκίας: ο ΔΜΣ δεν διακρίνει πάντοτε τη μυϊκή μάζα από το λίπος ούτε αποτυπώνει πού συσσωρεύεται το τελευταίο.
Η ακριβέστερη διάγνωση θα μπορούσε να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι επαγγελματίες υγείας αξιολογούν τους ασθενείς, καθορίζουν τις θεραπευτικές προτεραιότητες και σχεδιάζουν τις πολιτικές δημόσιας υγείας.
Η παχυσαρκία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, καρδιαγγειακών παθήσεων, ηπατικών και νεφρικών νοσημάτων, καθώς και ορισμένων μορφών καρκίνου.
Η διάκριση ανάμεσα στον αυξημένο κίνδυνο και στην ήδη εκδηλωμένη νόσο δεν αναιρεί αυτούς τους κινδύνους, αλλά επιδιώκει να προσφέρει πιο ουσιαστική κλινική αξιολόγηση και να προσαρμόσει ανάλογα τη φροντίδα των ασθενών.
