Καθώς η Ευρώπη σταθμίζει τις επιλογές της απέναντι στις νέες απειλές του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την κυριαρχία της Γροιλανδίας, ένα ακραίο δυνητικό αντίμετρο έχει αρχίσει να κυριαρχεί στις συζητήσεις των επενδυτών, προκαλώντας τριγμούς στις διεθνείς αγορές.
Οι ευρωπαϊκές χώρες κατέχουν αμερικανικά ομόλογα και μετοχές αξίας τρισ. δολαρίων, μέρος των οποίων ανήκει σε κρατικά ταμεία. Αυτό τροφοδοτεί σενάρια ότι η Ευρώπη θα μπορούσε να προχωρήσει σε μαζικές πωλήσεις αυτών των περιουσιακών στοιχείων ως απάντηση στον νέο δασμολογικό πόλεμο του Τραμπ. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να εκτινάξει το κόστος δανεισμού των ΗΠΑ και να βυθίσει τις μετοχές, δεδομένης της εξάρτησης της Ουάσιγκτον από ξένα κεφάλαια.
Η δύσκολη εξίσωση
Ωστόσο, η υλοποίηση ενός τέτοιου σχεδίου είναι εξαιρετικά περίπλοκη, σημειώνει σε ρεπορτάζ του το Bloomberg. Το μεγαλύτερο μέρος αυτών των περιουσιακών στοιχείων κατέχεται από ιδιωτικά κεφάλαια εκτός κυβερνητικού ελέγχου, ενώ μια τέτοια κίνηση θα έπληττε αναπόφευκτα και τους ίδιους τους Ευρωπαίους επενδυτές.
Οι περισσότεροι αναλυτές θεωρούν χαμηλή την πιθανότητα οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής να φτάσουν στα άκρα, δεδομένης της γενικότερης απροθυμίας τους να έρθουν σε ευθεία ρήξη με τον Τραμπ από τότε που επέστρεψε στην εξουσία πριν από ένα χρόνο.
Παρ’ όλα αυτά, το γεγονός ότι κορυφαίοι στρατηγικοί αναλυτές της Deutsche Bank AG μιλούν ανοιχτά για «εργαλειοποίηση του κεφαλαίου» δείχνει ότι μια τέτοια εκδίκηση αποτελεί πλέον έναν υπαρκτό κίνδυνο για τις αγορές.
Σύμφωνα με στοιχεία του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ, τα αμερικανικά περιουσιακά στοιχεία που κατέχονται εντός της ΕΕ υπερβαίνουν τα 10 τρισ. δολάρια, με επιπλέον κεφάλαια να βρίσκονται στο Ηνωμένο Βασίλειο και τη Νορβηγία.
«Το καθαρό διεθνές επενδυτικό έλλειμμα των ΗΠΑ είναι τεράστιο και αποτελεί απειλή για το δολάριο, αλλά μόνο εάν οι ξένοι κάτοχοι είναι διατεθειμένοι να υποστούν οικονομική ζημία», δήλωσε ο Κιτ Τζουκς της Societe Generale SA.
Σε τι οδηγεί η κλιμάκωση
Η κλιμάκωση της έντασης επηρεάζει ήδη τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης των αμερικανικών μετοχών, τα ευρωπαϊκά χρηματιστήρια και το δολάριο, με τον χρυσό, το ελβετικό φράγκο και το ευρώ να είναι οι κύριοι ωφελημένοι.
Πρόκειται για μια ηπιότερη εκδοχή της αντίδρασης των επενδυτών μετά τους δασμούς του Τραμπ τον περασμένο Απρίλιο, αποδεικνύοντας ότι η στρατηγική «Sell America» επέστρεψε.
Η πιο απτή αντίδραση της ΕΕ μέχρι στιγμής είναι η πρόταση για πάγωμα της εμπορικής συμφωνίας του Ιουλίου με τις ΗΠΑ. Οι ηγέτες εξετάζουν επίσης την επιβολή δασμών σε αμερικανικά προϊόντα αξίας 93 δισ. ευρώ (108 δισ. δολαρίων).
Η «αχίλλειος πτέρνα» των ΗΠΑ
«Παρά τη στρατιωτική και οικονομική ισχύ, οι ΗΠΑ έχουν μια βασική αδυναμία, ότι βασίζονται σε άλλους για να πληρώνουν τους λογαριασμούς τους μέσω μεγάλων εξωτερικών ελλειμμάτων», ανέφερε ο Τζορτζ Σαραβέλος της Deutsche Bank.
Σε ένα περιβάλλον όπου η γεωοικονομική σταθερότητα της δυτικής συμμαχίας κλονίζεται, δεν είναι σαφές γιατί οι Ευρωπαίοι θα συνέχιζαν να παίζουν αυτόν τον ρόλο.
Αν και ένα σημαντικό μέρος των περιουσιακών στοιχείων ελέγχεται από δημόσιους φορείς —με κυρίαρχο το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας ύψους 2,1 τρισ. δολαρίων— η πλειονότητα ανήκει σε ιδιώτες.
Οι ερευνητές της ING Groep NV σημειώνουν ότι ενώ η Ευρώπη διαθέτει θεωρητικά μοχλό πίεσης, μπορεί να χρειαστεί μια πιο ήπια προσέγγιση. «Η ΕΕ μπορεί να κάνει πολύ λίγα για να αναγκάσει τους ιδιώτες επενδυτές να πουλήσουν», δήλωσε ο Κάρστεν Μπρζέσκι. «Θα μπορούσε μόνο να προσπαθήσει να δώσει κίνητρα για επενδύσεις σε περιουσιακά στοιχεία σε ευρώ», συμπλήρωσε.
