Οι περιορισμοί σε Airbnb αποτελούν πλέον μια από τις σημαντικότερες τάσεις που καταγράφονται στην ευρωπαϊκή αγορά ακινήτων και τουρισμού. Από την Αθήνα και τη Θεσσαλονίκη έως τη Βαρκελώνη, το Άμστερνταμ και το Παρίσι, όλο και περισσότερες πόλεις υιοθετούν νέους κανόνες για τη λειτουργία των βραχυχρόνιων μισθώσεων, επιχειρώντας να διαχειριστούν τις επιπτώσεις της ταχείας ανάπτυξης του συγκεκριμένου μοντέλου φιλοξενίας.
Αν και αρκετές δημοτικές και κυβερνητικές αρχές συνδέουν την εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων με τις πιέσεις που παρατηρούνται στη στεγαστική αγορά, δεν υπάρχει διεθνής συναίνεση ως προς το μέγεθος της επίδρασης που έχουν οι πλατφόρμες τύπου Airbnb στις τιμές των ενοικίων και στη διαθεσιμότητα κατοικιών. Πολλοί αναλυτές επισημαίνουν ότι η στεγαστική κρίση αποτελεί ένα πολυπαραγοντικό φαινόμενο, στο οποίο συμμετέχουν παράγοντες όπως η περιορισμένη κατασκευή νέων κατοικιών, οι δημογραφικές μεταβολές, η επενδυτική δραστηριότητα και οι πολεοδομικοί περιορισμοί.
Παρά τη συζήτηση που συνεχίζεται, οι περιορισμοί στα Airbnb επεκτείνονται σε όλη την Ευρώπη και διαμορφώνουν ένα νέο ρυθμιστικό περιβάλλον για ιδιοκτήτες και επενδυτές.
Οι περιορισμοί Airbnb σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη
Στην Ελλάδα, η κυβέρνηση προχώρησε πρόσφατα στην παράταση της αναστολής νέων καταχωρίσεων βραχυχρόνιας μίσθωσης σε συγκεκριμένες περιοχές της Αθήνας, ενώ αντίστοιχο μέτρο εφαρμόζεται για πρώτη φορά και στη Θεσσαλονίκη.
Στην πρωτεύουσα, το «πάγωμα» νέων εγγραφών αφορά περιοχές με υψηλή συγκέντρωση καταλυμάτων βραχυχρόνιας μίσθωσης, όπως το ιστορικό κέντρο, η Πλάκα, το Κουκάκι και το Μεταξουργείο. Η αναστολή αφορά νέες εγγραφές ακινήτων και δεν επηρεάζει τα καταλύματα που ήδη λειτουργούν νόμιμα στις πλατφόρμες.
Στη Θεσσαλονίκη, αντίστοιχη ρύθμιση εφαρμόζεται στην Α’ Δημοτική Κοινότητα από τον Ιούλιο του 2026 έως το τέλος του έτους, περιορίζοντας την προσθήκη νέων ακινήτων στο μητρώο βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Ωστόσο μια βασική αλλαγή που εισάγει το νέο πολυνομοσχέδιο του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, που βρίσκεται σε δημόσια διαβούλευση, είναι το γεγονός ότι ακίνητα που βρίσκονται στις υπό περιορισμό περιοχές και μεταβιβάζονται με οποιονδήποτε τρόπο – είτε μέσω αγοραπωλησίας είτε μέσω γονικής παροχής, δωρεάς ή κληρονομιάς – θα διαγράφονται από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι αν διατηρηθούν οι περιορισμοί, σε μια δεκαετία θα έχουν μειωθεί δραστικά οι άδειες βραχυχρόνιες μίσθωσης στα κεντρικά διαμερίσματα των δύο ελληνικών πόλεων.
Οι ελληνικές παρεμβάσεις εντάσσονται σε ένα ευρύτερο ευρωπαϊκό κύμα ρυθμίσεων, χωρίς ωστόσο να φτάνουν στο επίπεδο των μέτρων που έχουν υιοθετήσει άλλες μεγάλες πόλεις της Ευρώπης.
Βαρκελώνη, Παρίσι και Άμστερνταμ: Τα πιο αυστηρά μοντέλα
Η Βαρκελώνη θεωρείται σήμερα η πόλη που προχωρά στην πιο ριζική παρέμβαση. Η δημοτική αρχή έχει ανακοινώσει ότι δεν θα ανανεώσει περίπου 10.000 άδειες τουριστικών διαμερισμάτων όταν αυτές λήξουν έως το 2028. Ο στόχος είναι η σταδιακή κατάργηση των αδειοδοτημένων τουριστικών κατοικιών και η επιστροφή τους στη συμβατική αγορά κατοικίας.
Στο Άμστερνταμ ισχύει ήδη ανώτατο όριο 30 ημερών ετησίως για τη βραχυχρόνια μίσθωση κατοικιών, ενώ η δημοτική αρχή εξετάζει τη μείωσή του στις 15 ημέρες από το 2026. Παράλληλα, οι ιδιοκτήτες υποχρεούνται να δηλώνουν τη δραστηριότητά τους και να τηρούν συγκεκριμένους κανόνες λειτουργίας.
Το Παρίσι εφαρμόζει όριο 120 ημερών τον χρόνο για τη βραχυχρόνια μίσθωση κύριας κατοικίας. Επιπλέον, η γαλλική νομοθεσία δίνει τη δυνατότητα στους δήμους να μειώσουν το όριο στις 90 ημέρες, εφόσον κρίνουν ότι απαιτούνται αυστηρότερα μέτρα.
Στο Λονδίνο ισχύει εδώ και χρόνια το γνωστό όριο των 90 ημερών ετησίως για ολόκληρες κατοικίες που διατίθενται μέσω πλατφορμών βραχυχρόνιας μίσθωσης.
Από το Βερολίνο έως τη Λισαβόνα: Νέοι κανόνες σε όλη την Ευρώπη
Το Βερολίνο εφαρμόζει ένα σύστημα ειδικών αδειών για τη μίσθωση ολόκληρων διαμερισμάτων μέσω πλατφορμών όπως το Airbnb. Οι ιδιοκτήτες οφείλουν να λάβουν σχετική έγκριση από τις αρχές πριν διαθέσουν το ακίνητό τους στην αγορά.
Στη Λισαβόνα έχουν επιβληθεί περιορισμοί στην έκδοση νέων αδειών βραχυχρόνιας μίσθωσης σε περιοχές όπου καταγράφεται ήδη υψηλή συγκέντρωση τουριστικών καταλυμάτων.
Η Φλωρεντία έχει θέσει περιορισμούς στο ιστορικό της κέντρο, περιορίζοντας την έκδοση νέων αδειών σε μία από τις πιο δημοφιλείς τουριστικές ζώνες της Ιταλίας.
Στη Μαδρίτη εφαρμόζονται αυστηρότερες διαδικασίες αδειοδότησης για νέα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, ενώ σε ορισμένες περιοχές εξετάζονται πρόσθετοι περιορισμοί.
Αντίστοιχα μέτρα έχουν ληφθεί και σε πόλεις εκτός Ευρώπης. Η Νέα Υόρκη έχει επιβάλει ένα από τα πιο αυστηρά καθεστώτα παγκοσμίως, περιορίζοντας δραστικά τις βραχυχρόνιες μισθώσεις κάτω των 30 ημερών και απαιτώντας υποχρεωτική εγγραφή των οικοδεσποτών.
Η τάση δείχνει ότι οι περιορισμοί στα Airbnb θα συνεχίσουν να επεκτείνονται τα επόμενα χρόνια. Ωστόσο, η διεθνής συζήτηση παραμένει ανοιχτή ως προς το κατά πόσο οι συγκεκριμένες παρεμβάσεις αρκούν από μόνες τους για να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις της στεγαστικής αγοράς. Το μόνο βέβαιο είναι ότι η βραχυχρόνια μίσθωση εισέρχεται σε μια νέα εποχή αυξημένης εποπτείας και αυστηρότερων κανόνων λειτουργίας σε ολόκληρη την Ευρώπη.
