Η υψηλή ενεργειακή απόδοση δεν φαίνεται να αποτελεί από μόνη της εισιτήριο για μια γρήγορη πώληση στην ελληνική αγορά κατοικίας. Την ώρα που οι κατασκευαστές επενδύουν σε νεόδμητα ακίνητα υψηλών ενεργειακών προδιαγραφών και οι αγοραστές αναζητούν σπίτια με χαμηλότερο κόστος λειτουργίας, τα στοιχεία της ReDataset αποκαλύπτουν μια ενδιαφέρουσα αντίφαση, οι κατοικίες της ανώτερης ενεργειακής κλάσης Α+ παραμένουν στις αγγελίες περισσότερο από εκείνες με αισθητά χαμηλότερη ενεργειακή κατάταξη. Μάλιστα, στα νότια προάστια της Αθήνας ο διάμεσος χρόνος παραμονής τους ξεπερνά τους πέντε μήνες, ενώ στα δυτικά προάστια καταγράφεται η ακριβώς αντίθετη εικόνα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της ReDataset, η οποία βασίζεται σε αγγελίες πώλησης που απενεργοποιήθηκαν μέσα στο 2026, οι κατοικίες ενεργειακής κλάσης Α+ καταγράφουν πανελλαδικά διάμεσο χρόνο παραμονής 158 ημερών, όταν η συνολική διάμεσος της αγοράς διαμορφώνεται στις 133 ημέρες. Αντίθετα, οι κατοικίες των ενεργειακών κατηγοριών Ε και Ζ αποχωρούν από τις αγγελίες σε 126 ημέρες, δηλαδή 32 ημέρες νωρίτερα από τις ενεργειακά αποδοτικότερες.
Η διαφορά αυτή φέρνει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα για την κτηματαγορά, δηλαδή κατά πόσο οι υποψήφιοι αγοραστές μπορούν ή είναι διατεθειμένοι να καταβάλουν υψηλότερο τίμημα για μια κατοικία με καλύτερη ενεργειακή απόδοση; Αν και τα διαθέσιμα στοιχεία δεν περιλαμβάνουν συγκριτική ανάλυση των τιμών πώλησης ώστε να δοθεί οριστική απάντηση, δείχνουν ότι η ενεργειακή υπεροχή δεν αρκεί από μόνη της για να περιορίσει τον χρόνο παραμονής ενός ακινήτου στην αγορά.
Οι κατοικίες Α+ χρειάζονται έναν μήνα περισσότερο από τις ενεργειακά υποβαθμισμένες
Η πανελλαδική εικόνα αποτυπώνει μια αξιοσημείωτη διαφοροποίηση μεταξύ των ενεργειακών κατηγοριών. Οι κατοικίες Α+, με διάμεσο χρόνο παραμονής 158 ημερών, βρίσκονται 25 ημέρες πάνω από τη συνολική διάμεσο της αγοράς, παρουσιάζοντας απόκλιση περίπου 19%. Ακολουθούν οι κατοικίες ενεργειακής κλάσης Α, οι οποίες παραμένουν στις αγγελίες για 146 ημέρες, δηλαδή 13 ημέρες περισσότερο από τη συνολική αγορά. Στην κατηγορία Β, ο χρόνος περιορίζεται στις 138 ημέρες, ενώ στην κατηγορία Γ υποχωρεί περαιτέρω, στις 129 ημέρες.
Ακόμη μικρότερος είναι ο διάμεσος χρόνος παραμονής για τις κατοικίες ενεργειακής κλάσης Ε και Ζ, ο οποίος διαμορφώνεται στις 126 ημέρες και στις δύο περιπτώσεις. Αυτό σημαίνει ότι οι αγγελίες κατοικιών Α+ παραμένουν ενεργές περίπου 25% περισσότερο από εκείνες των δύο χαμηλότερων ενεργειακών κατηγοριών.
Η εικόνα αυτή δεν σημαίνει απαραίτητα ότι οι αγοραστές προτιμούν τα ενεργειακά υποβαθμισμένα ακίνητα. Μια παλαιότερη κατοικία μπορεί να διατίθεται σε χαμηλότερη τιμή, να βρίσκεται σε διαφορετική περιοχή ή να απευθύνεται σε αγοραστές που σχεδιάζουν να προχωρήσουν σε ανακαίνιση. Αντίστοιχα, οι κατοικίες υψηλής ενεργειακής κλάσης ενδέχεται να περιλαμβάνουν μεγαλύτερο ποσοστό νεόδμητων ακινήτων, με διαφορετικά χαρακτηριστικά και επίπεδα τιμών. Επομένως, η μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής των ενεργειακά αποδοτικότερων κατοικιών δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά στην ενεργειακή τους κατάταξη. Αναδεικνύει, ωστόσο, ότι η εμπορική πορεία ενός ακινήτου εξαρτάται από περισσότερους παράγοντες.
Νότια προάστια και Πειραιάς: Πάνω από πέντε μήνες στις αγγελίες οι κατοικίες Α+
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική ανάλυση της ReDataset, καθώς αποκαλύπτει ότι το φαινόμενο δεν περιορίζεται σε μία συγκεκριμένη αγορά. Σε πέντε από τις έξι γεωγραφικές ενότητες που εξετάστηκαν, οι κατοικίες ενεργειακής κλάσης Α+ καταγράφουν τον μεγαλύτερο διάμεσο χρόνο παραμονής μεταξύ των ενεργειακών κατηγοριών.Στην κορυφή βρίσκεται ο Νότιος Τομέας Αθηνών, όπου οι κατοικίες Α+ παραμένουν στις αγγελίες για 162 ημέρες. Πρόκειται για τον υψηλότερο χρόνο που καταγράφεται μεταξύ των έξι περιοχών και για επίδοση κατά τέσσερις ημέρες μεγαλύτερη από την αντίστοιχη πανελλαδική διάμεσο.
Το εύρημα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τα νότια προάστια, όπου καταγράφεται σημαντική παρουσία νεόδμητων κατοικιών υψηλών προδιαγραφών. Ωστόσο, χωρίς αναλυτικά στοιχεία για τις ζητούμενες τιμές και τη σύνθεση του δείγματος, δεν μπορεί να προσδιοριστεί εάν η μεγαλύτερη διάρκεια παραμονής συνδέεται με το κόστος απόκτησης των συγκεκριμένων ακινήτων.Σχεδόν ίδια είναι η εικόνα στον Πειραιά, όπου οι κατοικίες Α+ καταγράφουν διάμεσο χρόνο παραμονής 161 ημερών, μόλις μία ημέρα λιγότερη από τον Νότιο Τομέα Αθηνών.
Στον Κεντρικό Τομέα Αθηνών, ο αντίστοιχος χρόνος διαμορφώνεται στις 159 ημέρες, επίδοση που καταγράφεται και στον Βόρειο Τομέα. Ανάλογη είναι η κατάσταση στη Θεσσαλονίκη, όπου οι κατοικίες Α+ παραμένουν στις αγγελίες για 158,5 ημέρες.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι, παρά τις διαφορετικές συνθήκες που χαρακτηρίζουν τις επιμέρους αγορές, οι χρόνοι παραμονής των ενεργειακά αποδοτικότερων κατοικιών παρουσιάζουν εξαιρετικά μικρές αποκλίσεις. Στις πέντε αυτές γεωγραφικές ενότητες κυμαίνονται από 158,5 έως 162 ημέρες, γεγονός που δείχνει ότι η πανελλαδική εικόνα δεν διαμορφώνεται αποκλειστικά από μία τοπική αγορά.
Η μεγάλη ανατροπή στα δυτικά προάστια: Οι κατοικίες Α+ αποχωρούν 40 ημέρες νωρίτερα από τις Η
Η μοναδική περιοχή που διαφοροποιείται αισθητά είναι ο Δυτικός Τομέας Αθηνών, όπου η σχέση μεταξύ ενεργειακής απόδοσης και χρόνου παραμονής εμφανίζεται αντίστροφη. Εδώ, οι κατοικίες ενεργειακής κλάσης Α+ καταγράφουν διάμεσο χρόνο παραμονής μόλις 124 ημερών, δηλαδή 34 ημέρες λιγότερες από την αντίστοιχη πανελλαδική διάμεσο και 38 ημέρες λιγότερες από τον Νότιο Τομέα Αθηνών.Στον αντίποδα, οι κατοικίες της χαμηλότερης ενεργειακής κλάσης Η παραμένουν στις αγγελίες για 164 ημέρες, καταγράφοντας τον μεγαλύτερο χρόνο μεταξύ των ενεργειακών κατηγοριών της περιοχής.
Η διαφορά φτάνει τις 40 ημέρες, με τις αγγελίες των κατοικιών Η να παραμένουν ενεργές περίπου 32% περισσότερο από εκείνες των κατοικιών Α+.Η περίπτωση των δυτικών προαστίων αναδεικνύει ότι η σχέση μεταξύ ενεργειακής απόδοσης και χρόνου παραμονής δεν είναι ίδια σε όλες τις τοπικές αγορές. Μια πιθανή ερμηνεία είναι ότι η διαφορά τιμής μεταξύ ενεργειακά αποδοτικών και παλαιότερων κατοικιών ενδέχεται να διαφέρει από περιοχή σε περιοχή. Εάν, για παράδειγμα, το επιπλέον κόστος απόκτησης μιας κατοικίας υψηλής ενεργειακής κλάσης είναι μικρότερο σε μια συγκεκριμένη αγορά, το ενεργειακό πλεονέκτημα θα μπορούσε να αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα στην επιλογή του αγοραστή. Πρόκειται, ωστόσο, για μια υπόθεση που δεν μπορεί να επιβεβαιωθεί χωρίς στοιχεία για τις ζητούμενες τιμές και τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά των ακινήτων.
Το τίμημα της ενεργειακής υπεροχής και το δίλημμα των αγοραστών
Πίσω από τις διαφοροποιήσεις που καταγράφει η ReDataset βρίσκεται ένα ευρύτερο ζήτημα για την αγορά κατοικίας,η ενεργειακή αναβάθμιση μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη κατά τη χρήση ενός ακινήτου, αλλά η απόφαση αγοράς επηρεάζεται και από το αρχικό κόστος απόκτησης.Μια κατοικία υψηλής ενεργειακής κλάσης μπορεί να εξασφαλίζει χαμηλότερες ενεργειακές ανάγκες και καλύτερες συνθήκες διαβίωσης. Ωστόσο, τα οικονομικά οφέλη από τη μειωμένη κατανάλωση ενέργειας προκύπτουν σταδιακά, ενώ το τίμημα αγοράς πρέπει να καταβληθεί κατά την απόκτησή της.
Αυτό δημιουργεί ένα διαφορετικό οικονομικό δίλημμα για κάθε υποψήφιο αγοραστή. Από τη μία πλευρά βρίσκεται η επιλογή μιας ενεργειακά αποδοτικής κατοικίας, η οποία ενδέχεται να απαιτεί υψηλότερο αρχικό κεφάλαιο. Από την άλλη, μια παλαιότερη κατοικία μπορεί να προσφέρεται σε χαμηλότερη τιμή, αφήνοντας ενδεχομένως περιθώριο για μελλοντικές εργασίες ανακαίνισης και ενεργειακής αναβάθμισης.Το κατά πόσο αυτές οι παράμετροι εξηγούν τους μεγαλύτερους χρόνους παραμονής των κατοικιών Α+ δεν μπορεί να προσδιοριστεί από τα διαθέσιμα στοιχεία. Για να εξαχθεί ασφαλές συμπέρασμα, θα έπρεπε να συγκριθούν ακίνητα παρόμοιας επιφάνειας, ηλικίας, τοποθεσίας και τιμής, τα οποία διαφέρουν κυρίως ως προς την ενεργειακή τους κατάταξη. Υπάρχει, παράλληλα, μια σημαντική διευκρίνιση ως προς την ερμηνεία των δεδομένων, η ανάλυση αφορά τον χρόνο από τη δημοσίευση έως την απενεργοποίηση μιας αγγελίας και όχι υποχρεωτικά τον χρόνο ολοκλήρωσης μιας αγοραπωλησίας. Μια αγγελία μπορεί να αποσυρθεί για διαφορετικούς λόγους και, επομένως, δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι κάθε απενεργοποίηση αντιστοιχεί σε πώληση.
