Νέα χρήση αποκτούν ιστορικά τηλεπικοινωνιακά κτίρια της Telekom (πρώην ΟΤΕ), καθώς η Telekom Estate προχωρά στην αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του ομίλου, με επενδύσεις σε σύγχρονους γραφειακούς χώρους και συμφωνίες με το Δημόσιο για τη στέγαση υπουργείων και δικαστικών υπηρεσιών. Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκονται η ανάπλαση του ιστορικού συγκροτήματος ΥΜΑ-ΝΥΜΑ στην Πατησίων, με επένδυση 13 εκατ. ευρώ στην πρώτη φάση, και η μετατροπή πρώην τηλεπικοινωνιακού κέντρου στην Πάτρα σε κτίριο που θα στεγάσει τα Διοικητικά Δικαστήρια της πόλης. Με χαρτοφυλάκιο περίπου 2.300 ακινήτων αξίας 1, 22 δισ. η εταιρεία επιχειρεί να αξιοποιήσει εγκαταστάσεις που σταδιακά απελευθερώνονται λόγω της εξέλιξης της τηλεπικοινωνιακής τεχνολογίας. Πρόκειται για μια διαδικασία που δεν περιορίζεται στην ανακαίνιση παλαιών κτιρίων, αλλά περιλαμβάνει την αλλαγή χρήσης τους, την ενεργειακή τους αναβάθμιση και την αναζήτηση νέων μισθωτών, με στόχο τη δημιουργία πρόσθετων, σταθερών εσόδων.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο επικεφαλής της, Γιώργος Ταμπουρέας, στο συνέδριο ακινήτων Prodexpo, τα συνολικά έσοδα της εταιρείας το 2025 ανήλθαν σε περίπου 91 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων τα 69 εκατ. ευρώ προήλθαν από μισθώματα, ενώ η λειτουργική κερδοφορία διαμορφώθηκε κοντά στα 54 εκατ. ευρώ. Τα μεγέθη αυτά αναδεικνύουν τη σημασία της ακίνητης περιουσίας για τον όμιλο, αλλά και τις δυνατότητες που δημιουργούνται από την αξιοποίηση κτιρίων τα οποία δεν εξυπηρετούν πλέον τις αρχικές τους λειτουργίες. Η Telekom Estate, άλλωστε, δεν δραστηριοποιείται μόνο στη διαχείριση μισθώσεων, αλλά καλύπτει ολόκληρο τον κύκλο ανάπτυξης ενός ακινήτου, από την τεχνική αξιολόγηση και τον σχεδιασμό έως την κατασκευή, τη συντήρηση και την ενεργειακή αναβάθμιση.
Το ιστορικό συγκρότημα της Πατησίων αποκτά νέα χρήση
Ένα από τα σημαντικότερα έργα του σχεδιασμού αφορά το ιστορικό συγκρότημα ΥΜΑ-ΝΥΜΑ, στην Πατησίων 85, το οποίο συνδέθηκε επί δεκαετίες με την ανάπτυξη των τηλεπικοινωνιών στην Ελλάδα. Το ακίνητο, συνολικής επιφάνειας περίπου 25.000 τ.μ., πρόκειται να μετατραπεί σε σύγχρονο συγκρότημα γραφείων και πολιτιστικών εγκαταστάσεων. Ειδικότερα, περίπου 20.000 τ.μ. προβλέπεται να διαμορφωθούν σε γραφειακούς χώρους, ενώ τα υπόλοιπα 5.000 τ.μ. θα φιλοξενήσουν το νέο Μουσείο Τηλεπικοινωνιών του ομίλου ΟΤΕ.
Η πρώτη φάση της επένδυσης υπολογίζεται σε 13 εκατ. ευρώ, με τις κατασκευαστικές εργασίες να προγραμματίζονται για το 2027 και τον χρόνο ολοκλήρωσης να εκτιμάται σε 18 έως 24 μήνες από την έναρξή τους. Σύμφωνα με τον Γιώργο Ταμπουρέα, το μελετητικό σκέλος έχει ολοκληρωθεί και η εταιρεία προετοιμάζεται για την κατασκευαστική φάση, έχοντας προηγουμένως προχωρήσει σε αναπροσαρμογές του αρχικού σχεδιασμού. Στο συγκρότημα έχουν ήδη πραγματοποιηθεί εργασίες στατικής ενίσχυσης, ενώ οι επόμενες παρεμβάσεις θα επικεντρωθούν στην αναβάθμιση του κτιριακού κελύφους, στην αναμόρφωση των όψεων, στις μονώσεις και στις εσωτερικές διαμορφώσεις. Η αξιοποίηση του ακινήτου συνδέεται και με την αναδιοργάνωση των στεγαστικών αναγκών του ΟΤΕ. Στους νέους χώρους σχεδιάζεται να μεταφερθούν υπηρεσίες που σήμερα στεγάζονται σε διαφορετικές εγκαταστάσεις, μεταξύ των οποίων και τηλεφωνικά κέντρα, ώστε να επιτευχθεί καλύτερη συγκέντρωση δραστηριοτήτων και περιορισμός του λειτουργικού κόστους.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ιστορική διαδρομή του συγκροτήματος. Το Υπεραστικό Μέγαρο Αθηνών άρχισε να λειτουργεί το 1954, σε σχέδια του αρχιτέκτονα Κωνσταντίνου Κιτσίκη, αποτελώντας μία από τις σημαντικότερες τηλεπικοινωνιακές υποδομές της μεταπολεμικής Ελλάδας. Από τις εγκαταστάσεις του πραγματοποιούνταν οι υπεραστικές και διεθνείς τηλεφωνικές συνδέσεις, με τις τηλεφωνήτριες να εξυπηρετούν χειροκίνητα τις κλήσεις. Το κτίριο συνδέεται επίσης με τα πρώτα βήματα της ελληνικής τηλεόρασης, καθώς στους χώρους του λειτούργησε το πρώτο τηλεοπτικό στούντιο της χώρας. Ακολούθησε η κατασκευή του Νέου Υπεραστικού Μεγάρου Αθηνών, το οποίο εγκαινιάστηκε το 1966 και αποτελούσε τότε το ψηλότερο κτίριο της Αθήνας. Το ΝΥΜΑ στέγασε για χρόνια και τη διοίκηση του ΟΤΕ, μέχρι τη μεταφορά της στο Μαρούσι το 1980. Πλέον, περισσότερα από 70 χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του αρχικού συγκροτήματος, τα δύο κτίρια προετοιμάζονται για έναν διαφορετικό ρόλο. Την αρχιτεκτονική μελέτη έχει αναλάβει το γραφείο Kokkinou – Kourkoulas Architects and Associates, με τον σχεδιασμό να συνδυάζει τη διατήρηση της ιστορικής φυσιογνωμίας με τις απαιτήσεις σύγχρονων γραφειακών εγκαταστάσεων.
Στην Πάτρα το επόμενο μεγάλο έργο
Σημαντικό μέρος του επενδυτικού σχεδιασμού αφορά και την Πάτρα, όπου ένα πρώην τηλεπικοινωνιακό κέντρο του ΟΤΕ μετατρέπεται σε κτίριο για τη στέγαση των Διοικητικών Δικαστηρίων. Το ακίνητο βρίσκεται στη συμβολή των οδών Γούναρη, Κανακάρη και Κανάρη, έχει επιφάνεια περίπου 3.724,57 τ.μ. και είχε σταδιακά εκκενωθεί, καθώς δεν ήταν πλέον απαραίτητο για τις τηλεπικοινωνιακές λειτουργίες του ομίλου. Η συμφωνία με το υπουργείο Δικαιοσύνης υπεγράφη τον Δεκέμβριο του 2025 και προβλέπει την πλήρη ανακατασκευή του κτιρίου, προκειμένου να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των δικαστικών υπηρεσιών.
Η ιδιαιτερότητα της συγκεκριμένης συνεργασίας είναι ότι η Telekom Estate δεν παραχωρεί απλώς έναν υφιστάμενο χώρο προς μίσθωση, αλλά αναλαμβάνει και την υλοποίηση των κατασκευαστικών παρεμβάσεων. Έτσι, το Δημόσιο θα παραλάβει ένα ανακαινισμένο κτίριο, έτοιμο να χρησιμοποιηθεί για τη στέγαση των δικαστηρίων. Η παράδοση προγραμματίζεται για τον Ιούνιο του 2027, ενώ στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται και η απόκτηση περιβαλλοντικής πιστοποίησης LEED. Η συγκεκριμένη συμφωνία αποτυπώνει ένα μοντέλο αξιοποίησης που αποκτά ολοένα μεγαλύτερο ενδιαφέρον: παλαιά επαγγελματικά ακίνητα, τα οποία έχουν χάσει την αρχική τους χρησιμότητα, ανακατασκευάζονται και αποκτούν νέα λειτουργία, χωρίς να απαιτείται η ανέγερση νέων εγκαταστάσεων από την αρχή.
Η συμφωνία για το κτίριο «Ιλισσός»
Στις συνεργασίες της Telekom Estate με το Δημόσιο περιλαμβάνεται και η μίσθωση του κτιρίου «Ιλισσός» στο υπουργείο Εσωτερικών. Πρόκειται για μία ακόμη κίνηση εμπορικής αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του ομίλου, μέσω της στέγασης δημόσιων υπηρεσιών σε υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Η συμφωνία αυτή, σε συνδυασμό με το έργο των Διοικητικών Δικαστηρίων της Πάτρας, αναδεικνύει την προσπάθεια της εταιρείας να διευρύνει τη δραστηριότητά της πέρα από τις εσωτερικές στεγαστικές ανάγκες του ΟΤΕ. Παράλληλα, οι μισθώσεις προς δημόσιους φορείς μπορούν να προσφέρουν σταθερή χρήση των ακινήτων και προβλέψιμα έσοδα σε βάθος χρόνου.
Παράλληλα με τις αλλαγές χρήσης, η Telekom Estate δίνει έμφαση στην ενεργειακή αναβάθμιση του χαρτοφυλακίου της, καθώς ένα σημαντικό μέρος των εγκαταστάσεων έχει κατασκευαστεί σε διαφορετικές περιόδους και με τεχνικές προδιαγραφές που δεν ανταποκρίνονται στις σημερινές απαιτήσεις. Κατά την παρουσίαση στην Prodexpo έγινε αναφορά σε δύο σημαντικές περιβαλλοντικές πιστοποιήσεις επαγγελματικών κτιρίων, ενώ αντίστοιχες προδιαγραφές ενσωματώνονται και στις νέες αναπτύξεις. Η ενεργειακή αναβάθμιση αποτελεί πλέον βασικό παράγοντα για τη διατήρηση της αξίας των επαγγελματικών ακινήτων. Πέρα από τον περιορισμό της κατανάλωσης ενέργειας και των λειτουργικών δαπανών, επηρεάζει τη δυνατότητα προσέλκυσης μισθωτών, ιδιαίτερα στην αγορά σύγχρονων γραφειακών χώρων.
Για την Telekom Estate, η πρόκληση είναι μεγαλύτερη λόγω της ιδιαίτερης σύνθεσης του χαρτοφυλακίου της, το οποίο περιλαμβάνει ιστορικά κτίρια, τεχνικές εγκαταστάσεις, τηλεπικοινωνιακά κέντρα και σύγχρονους επαγγελματικούς χώρους.
Η επόμενη μέρα για τα 2.300 ακίνητα
Πίσω από τις επιμέρους επενδύσεις βρίσκεται μια ευρύτερη αλλαγή στον τρόπο διαχείρισης της ακίνητης περιουσίας του ΟΤΕ. Για δεκαετίες, τα κτίρια του ομίλου αποτελούσαν αναπόσπαστο τμήμα της τηλεπικοινωνιακής υποδομής, καθώς φιλοξενούσαν εξοπλισμό, τηλεφωνικά κέντρα και διοικητικές υπηρεσίες. Η ψηφιοποίηση και η τεχνολογική εξέλιξη έχουν περιορίσει τις ανάγκες για ορισμένους από αυτούς τους χώρους, δημιουργώντας δυνατότητες αξιοποίησής τους για διαφορετικές δραστηριότητες.
Ωστόσο, όπως εξήγησε ο Γιώργος Ταμπουρέας, η διαχείριση του συγκεκριμένου χαρτοφυλακίου δεν μπορεί να γίνει με τους ίδιους όρους που λειτουργεί μια συμβατική εταιρεία ακινήτων. Πολλές εγκαταστάσεις εξακολουθούν να είναι απαραίτητες για τη λειτουργία των τηλεπικοινωνιακών δικτύων και, συνεπώς, η αξιοποίησή τους προϋποθέτει προσεκτικό σχεδιασμό.
Στο πλαίσιο αυτό, η αναζήτηση εξωτερικού στρατηγικού συνεργάτη δεν αποτελεί βασική προτεραιότητα της Telekom Estate, η οποία επιδιώκει να διατηρήσει τον κεντρικό ρόλο στη διαχείριση και ανάπτυξη των ακινήτων της. Η μετατροπή του τηλεπικοινωνιακού κέντρου της Πάτρας σε δικαστικό κτίριο, η μίσθωση του «Ιλισσός» στο υπουργείο Εσωτερικών και η σχεδιαζόμενη ανάπλαση του ιστορικού συγκροτήματος της Πατησίων αποτελούν τις πιο χαρακτηριστικές κινήσεις αυτής της στρατηγικής.
Το ζητούμενο για την επόμενη περίοδο είναι πόσα ακόμη από τα ακίνητα του χαρτοφυλακίου μπορούν να αποκτήσουν νέες χρήσεις και να δημιουργήσουν πρόσθετα έσοδα, χωρίς να επηρεαστούν οι τηλεπικοινωνιακές λειτουργίες του ομίλου. Πρόκειται για μια διαδικασία που μπορεί να δώσει δεύτερη ζωή σε κτίρια συνδεδεμένα με την ιστορία των ελληνικών τηλεπικοινωνιών, εντάσσοντάς τα εκ νέου στην αγορά ακινήτων και στον αστικό ιστό.
