Δεν εφαρμόζεται σε όλες τις περιπτώσεις η υποχρέωση συμπλήρωσης 3.600 ημερών ασφάλισης στον ΕΦΚΑ ως προϋπόθεση για την αξιοποίηση πλασματικών χρόνων (όπως στρατιωτική θητεία, χρόνος ανεργίας, ασθένειας κ.λπ.) αλλά μόνο όταν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται βάσει του νέου νομοθετικού πλαισίου που εισήχθη με τον ν. 3863/2010 και τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου 2011.
Αυτό είναι το «ρεζουμέ» της εγκυκλίου την οποία εξέδωσε ο ΕΦΚΑ σε σχέση με το ζήτημα της αναγνώρισης των πλασματικών ετών. Με τον νόμο του 2010 καθιερώθηκαν αυστηρότερες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης, καθώς προβλέφθηκε σταδιακή αύξηση τόσο του απαιτούμενου χρόνου ασφάλισης (ο οποίος μπορεί να φτάσει έως και τις 12.000 ημέρες) όσο και των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης (μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους).
Αντίθετα, για ασφαλισμένους που θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα είτε μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2010 είτε μεταγενέστερα αλλά με προϋποθέσεις που δεν επηρεάστηκαν από τον ν. 3863/2010, εξακολουθούν να εφαρμόζονται οι προϊσχύουσες διατάξεις.
Στις περιπτώσεις αυτές, η αναγνώριση και συνυπολογισμός πλασματικών χρόνων γίνεται χωρίς να απαιτείται η προηγούμενη συμπλήρωση 3.600 ημερών ασφάλισης. Εξαίρεση αποτελεί μόνο ο χρόνος στρατιωτικής υπηρεσίας, για τον οποίο διατηρείται η ειδική προϋπόθεση ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης, σύμφωνα με το ισχύον πλαίσιο.
Συνεπώς, διαμορφώνονται δύο βασικές κατηγορίες:
• Για θεμελίωση δικαιώματος από 1/1/2011 και εφεξής με βάση το νέο καθεστώς, η ύπαρξη τουλάχιστον 3.600 ημερών ασφάλισης είναι απαραίτητη προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι πλασματικοί χρόνοι.
• Για θεμελίωση έως 31/12/2010 ή με διατάξεις που δεν τροποποιήθηκαν από τον ν. 3863/2010, δεν τίθεται τέτοια προϋπόθεση, με μόνη εξαίρεση τη στρατιωτική θητεία.
Τέλος, σε περιπτώσεις όπου αιτήσεις συνταξιοδότησης απορρίφθηκαν στο παρελθόν αποκλειστικά λόγω μη συμπλήρωσης των 3.600 ημερών ασφάλισης, προβλέπεται η δυνατότητα επανεξέτασής τους. Εφόσον, μετά την επανεξέταση, διαπιστωθεί ότι οι αιτούντες πληρούν τις προϋποθέσεις βάσει των ανωτέρω, τα οικονομικά αποτελέσματα της συνταξιοδότησης ανατρέχουν αναδρομικά στον χρόνο της αρχικής αίτησης.
Τι προβλέπει η εγκύκλιος
Πιο αναλυτικά, η εγκύκλιος ορίζει τα ακόλουθα:
Η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να θεμελιωθεί συνταξιοδοτικό δικαίωμα με χρήση πλασματικών χρόνων (πχ από στρατιωτική υπηρεσία, γονική άδεια για ανατροφής παιδιών, επιδότηση λόγω ασθενείας μέχρι και 300 μέρες, επιδότηση λόγω τακτικής ανεργίας μέχρι 300 μέρες κλπ.) , δεν ισχύει εάν το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί το νόμο 3863/2010.
Υπενθυμίζεται πως ο νόμος αυτός θέτει ως ορόσημο για την αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης την 1η Ιανουαρίου 2011.
Για παράδειγμα, ορίζει πως ο ασφαλισμένος του ΙΚΑ−ΕΤΑΜ δικαιούται σύνταξης, αν κατά την υποβολή της αίτησης έχει πραγμα τοποιήσει 10.500 τουλάχιστον ημέρες εργασίας στην ασφάλιση του ΙΚΑ−ΕΤΑΜ και έχει συμπληρώσει το 58ο έτος της ηλικίας του.
Ο παραπάνω χρόνος ασφάλισης για τους ασφαλισμέ− νους που συμπληρώνουν αυτόν από 1ης Ιανουαρίου 2011 αυξάνεται κατά 300 ημέρες κάθε χρόνο και μέχρι τη συμπλήρωση 12.000 ημερών ασφάλισης.
Το όριο ηλικίας που προβλέπεται από το πρώτο εδάφιο, αυξάνεται σταδιακά από 1.1.2012 κατά 1 έτος κάθε χρόνο και μέχρι τη συμπλήρωση του 60ού έτους της ηλικίας.
Ο χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας θα λαμβάνεται υπόψη μόνο για τη συμπλήρωση των 4.500 ημερών ασφάλισης και εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει 3.600 ημέρες στην πραγματική ή προαιρετική ασφάλιση.
Αναφορικά με το εάν απαιτείται η ύπαρξη 3.600 ημερών ασφάλισης στις περιπτώσεις όπου το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί με το νόμο3863/2010, η εγκύκλιος του ΕΦΚΑ ξεκαθαρίζει πως:
1. Υπενθυμίζεται πως συνεχίζει να ισχύει πως οι χρόνοι ασφάλισης που, εκτός του χρόνου πραγματικής ή προαιρετικής ασφάλισης, λαμβάνονταν υπόψη για τη συμπλήρωση των προϋποθέσεων συνταξιοδότησης για αιτήσεις συνταξιοδότησης που υποβλήθηκαν από 07/10/1992 και μετά.
Στις διατάξεις αυτές δεν ορίζεται ελάχιστος χρόνος ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη οι χρόνοι αυτοί, εκτός από το χρόνο στρατιωτικής υπηρεσίας, ο οποίος κατά ρητή αναφορά στη διάταξη αναγνωρίζεται με τους όρους και τις προϋποθέσεις του ν. 1358/1983 στις οποίες ορίζεται ότι, προκειμένου να ληφθεί υπόψη ο χρόνος αυτός για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος λόγω γήρατος θα πρέπει να έχει συμπληρωθεί το 58ο έτος της ηλικίας και να έχουν πραγματοποιηθεί τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.
2. Επίσης, προβλέπεται ότι οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι συνυπολογίζονται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες ασφάλισης.
3. Παράλληλα, οι αναγνωριζόμενοι χρόνοι καθώς και ο χρόνος κατά τον οποίο ο ασφαλισμένος έλαβε σύνταξη λόγω αναπηρίας συνυπολογίζεται για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος, εφόσον ο ασφαλισμένος έχει πραγματοποιήσει τουλάχιστον 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης.
Αυτά εφαρμόζονται για τις περιπτώσεις που το συνταξιοδοτικό δικαίωμα θεμελιώνεται με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 1η Ιανουαρίου 2011.
Αντίθετα, για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που ίσχυαν μέχρι και 31 Δεκεμβρίου 2010 καθώς και για όσους θεμελιώνουν από 1η Ιανουαρίου 2011 και εξής με προϋποθέσεις που δεν τροποποιούνται με το ν.3863/2010, εξακολουθούν να
εφαρμόζονται οι προηγούμενες διατάξεις (ν. 2084/1992).
4. Επομένως η προϋπόθεση της ύπαρξης 3.600 ημερών ασφάλισης προκειμένου να ληφθούν υπόψη για τη θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος πλασματικοί χρόνοι, εφαρμόζεται μόνο για όσους θεμελιώνουν συνταξιοδοτικό δικαίωμα με προϋποθέσεις που διαμορφώνονται και ισχύουν από 1η Ιανουαρίου 2011.
5. Κατά την εξέταση των αιτημάτων συνταξιοδότησης στα οποία ζητείται αναγνώριση πλασματικών χρόνων για τη θεμελίωση του δικαιώματος, παρουσιάζονται δύο περιπτώσεις:
Α) Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που έχουν τροποποιηθεί με το ν. 3863/2010, όπου για να χρησιμοποιηθούν οι πλασματικοί χρόνοι από στρατιωτική υπηρεσία, τακτική επιδότηση ανεργίας κλπ. θα πρέπει να υπάρχουν 3.600 ημέρες πραγματικής ή/και προαιρετικής ασφάλισης.
Β) Θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος μέχρι 31/12/2010 ή από 01/01/2011 και εξής με προϋποθέσεις που δεν έχουν τροποποιηθεί το νόμο 3863/2010, όπου χρησιμοποιούνται οι πλασματικοί χρόνοι , για τη χρήση των οποίων δεν απαιτείται η ύπαρξη 3.600 ημέρων ασφάλισης, εκτός από την περίπτωση της αναγνώρισης στρατιωτικής υπηρεσίας για την οποία, όπως προαναφέρθηκε, ισχύουν οι διατάξεις του ν. 1358/1983, στις οποίες αναφέρεται ρητά η ύπαρξη 3.600 ημερών προκειμένου να ληφθεί ο χρόνος αυτός για θεμελίωση συνταξιοδοτικού δικαιώματος.
6. Περιπτώσεις που έχουν κριθεί διαφορετικά και έχουν απορριφθεί λόγω της μη ύπαρξης των 3.600 ημερών ασφάλισης, σε οποιοδήποτε στάδιο της διοικητικής διαδικασίας και αν βρίσκονται, θα πρέπει να επανεξεταστούν σύμφωνα με τα ανωτέρω, οίκοθεν όπου αυτό είναι εφικτό, ή κατόπιν αίτησης – όχλησης από τους ενδιαφερόμενους.
Τα οικονομικά αποτελέσματα, δεδομένου ότι πρόκειται για παράνομη δυσμενή διοικητική πράξη η οποία ανακαλείται οποτεδήποτε, θα ανατρέξουν στην πρώτη του επόμενου μήνα εκείνου της υποβολής της αίτησης που έχει απορριφθεί, αφού μετά την ανάκληση θα επανακριθεί η αρχική αίτηση, σύμφωνα με τα αναφερόμενα στο παρόν έγγραφο.
Κύριες κατηγορίες ασφαλισμένων
Παρατίθενται, ενδεικτικά, οι κύριες κατηγορίες ασφαλισμένων των οποίων οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης έχουν τροποποιηθεί με το άρθ. 10 του ν. 3863/2010 και ισχύουν από 01/01/2011 και μετά, καθώς και αυτές που δεν έχουν τροποποιηθεί:
Α. Τροποποιήθηκαν με το άρθρο 10 του νόμου 3863/2010
1. Παλαιοί ασφαλισμένοι
• Γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.
• Γυναίκες με διατάξεις ΚΒΑΕ (4.500 – 3.600 – 1.000).
• Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων.
• Άνδρες και γυναίκες με 12.000 ημέρες ασφάλισης – 62 ετών.
• Άνδρες και γυναίκες με 10.500 ημέρες ασφάλισης εκ των οποίων 7.500 σε ΚΒΑΕ, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.
• Γυναίκες για δεύτερη σύνταξη με 4.800 ή 6.000 ημέρες ασφάλισης.
• Άνδρες και γυναίκες συνταξιοδοτούμενοι με τις διατάξεις του β.δ. 7/1965, β.δ. 649/1968, ν. 2703/1999 (ιπτάμενοι, διοικητικό προσωπικό αεροπορικών επιχειρήσεων, προσωπικό Olympic Catering).
2. Νέοι ασφαλισμένοι
• Άνδρες και γυναίκες με 12.000 ημέρες ασφάλισης – 62 ετών (πρόκειται για διάταξη που θεσπίστηκε για πρώτη φορά για «νέους» ασφαλισμένους με την παρ. 10 του άρθ. 10 του ν. 3863/2010).
• Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων τέκνων που συμπληρώνουν τις 6.000 ημέρες ασφάλισης από 01/01/2013 και μετά, για συνταξιοδότηση στην ηλικία των 62 ετών (μειωμένη) και 67 (πλήρη) με πρόσθετη προϋπόθεση κατά την υποβολή της αίτησης να υπάρχει ανήλικο τέκνο.
B. Δεν τροποποιήθηκαν με το άρθρο 10 του νόμου 3863/2010
1. Παλαιοί ασφαλισμένοι
• Άνδρες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.
• Άνδρες με διατάξεις ΚΒΑΕ (4.500 – 3.600 – 1.000).
• Ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές (4.500 -3.600 -1.000).
• Εργαζόμενοι στην Ολυμπιακή Αεροπορία και Ολυμπιακή Αεροπλοΐα.
• Άνδρες – γυναίκες οικοδόμοι ή προσωπικό ΟΤΑ. στ) Μητέρες και χήροι πατέρες ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων.
• Συνταξιοδοτούμενοι με διατάξεις του ν. 612/77 και όσες παραπέμπουν σε αυτόν (για τη συνταξιοδότηση με αυτές τις διατάξεις δεν λαμβάνεται υπόψη χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.
2. Νέοι ασφαλισμένοι
• Άνδρες και γυναίκες με 4.500 ημέρες ασφάλισης, για πλήρη και μειωμένη σύνταξη.
• Άνδρες και γυναίκες με διατάξεις ΚΒΑΕ ή με διατάξεις που προϋποθέτουν 3.375 ημέρες ασφάλισης σε ειδικότητες (οικοδόμοι, ηθοποιοί, μουσικοί, χορευτές, εργαζόμενοι σε Ολυμπιακή Αεροπορία, Αεροπλοΐα, αεροπορικές επιχειρήσεις).
• Άνδρες –γυναίκες, εργαζόμενοι σε υπόγειες στοές μεταλλείων-λιγνιτωρυχείων ή εναέριες ή υποθαλάσσιες εργασίες.
• Μητέρες και χήροι πατέρες ανήλικων ή ανίκανων για κάθε βιοποριστική εργασία τέκνων που συμπληρώνουν 6.000 ημέρες έως 31/12/2012.
• Συνταξιοδοτούμενοι με διατάξεις του ν. 612/77 και όσες παραπέμπουν σε αυτόν {για τη συνταξιοδότηση με αυτές τις διατάξεις δεν λαμβάνεται υπόψη χρόνος συνταξιοδότησης λόγω αναπηρίας.
