Ριζικές αλλαγές σε όλους τους πυλώνες της ασφάλισης αναμένεται να τρέξουν την αμέσως επόμενη περίοδο.
Πέρα από το νομοσχέδιο με παρεμβάσεις στο πεδίο των Ταμείων Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ) και των Ομαδικών Ασφαλιστικών Συμβολαίων και την επικείμενη επένδυση των αποθεματικών του Ταμείου Επικουρικής Κεφαλαιοποιητικής Ασφάλισης (ΤΕΚΑ), την περασμένη εβδομάδα το ΙΟΒΕ (με την υποστήριξη του Euronext Athens) δημοσιοποίησε μία νέα «ασφαλιστική» πρόταση.
Ο λόγος για τον Αποταμιευτικός επενδυτικός λογαριασμός (ΑΠΕΛ) και τον Παιδικό αποταμιευτικός επενδυτικός λογαριασμός (ΠΑΠΕΛ).
Ο Αποταμιευτικός επενδυτικός λογαριασμός (ΑΠΕΛ) προτείνεται να έχει τα εξής χαρακτηριστικά:
• Ατομικός αποταμιευτικός λογαριασμός για μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε χαρτοφυλάκια κινητών αξιών που πληρούν ορισμένα χαρακτηριστικά
• Προαιρετική συμμετοχή ιδιωτών, που επιλέγουν μεταξύ πιστοποιημένων επενδυτικών τίτλων
• Φορολογική ελάφρυνση συνδεόμενη με το βαθμό συμμετοχής, αυξανόμενη με τον χρόνο διακράτησης έως 5 έτη
• Αφορολόγητες αποδόσεις, μερίσματα, κληρονομιά
Ο Παιδικός αποταμιευτικός επενδυτικός λογαριασμός (ΠΑΠΕΛ) προτείνεται να έχει τα εξής στοιχεία:
• Άνοιγμα αποταμιευτικού λογαριασμού ανήλικου, με τη γέννηση κάθε παιδιού, με πόρους που επενδύονται μακροπρόθεσμα σε χαρτοφυλάκια παρόμοια με τον ΑΠΕΛ
• Προαιρετικές εισφορές γονέων, που επιλέγουν μεταξύ πιστοποιημένων επενδυτικών τίτλων
• Δημοσιονομική μεταβίβαση/επιβράβευση γονέων εφόσον αποταμιεύουν σε αυτόν
• Άνευ περιορισμών δυνατότητα χρήσης των πόρων με την ενηλικίωση κάθε ατόμου
• Αφορολόγητες αποδόσεις και μερίσματα
Σύμφωνα με τον ΙΟΒΕ, θα πρέπει να γίνονται τοποθετήσεις κυρίως σε εγχώριους αλλά και ξένους τίτλους με επαρκή διασπορά κινδύνου ώστε να διαμορφώνονται επιλογές για χαρτοφυλάκια χαμηλού έως μέτριου ρίσκου. Δυνατότητα στήριξης σε εγχώριες εταιρείες ή εταιρείες με «εγχώρια παραγωγική δραστηριότητα», σε συνδυασμό με ισχυρό R&D, ή «πράσινη» αναπτυξιακή στρατηγική ή επενδύσεις υποδομών, ή μικρομεσαίες επιχειρήσεις, αξιοποιώντας τον Γενικό Απαλλακτικό Κανονισμό ΕΕ 651/2014.
Παράλληλα, προτείνεται σύνδεση κινήτρου με τον χρονικό ορίζοντα διακράτησης της επένδυσης από το νοικοκυριό, ώστε να ενθαρρύνει την μακροχρόνια επενδυτική συμπεριφορά.
Στον Αποταμιευτικό επενδυτικό λογαριασμό (ΑΠΕΛ) θα παρέχεται έκπτωση φόρου ως ποσοστό του ποσού που αποταμιεύεται.
Προτείνεται η σύνδεση του χρόνου διακράτησης με αυξανόμενη έκπτωση φόρου έως 5 έτη, με πλαφόν στην ετήσια έκπτωση φόρου στα 3.000 ευρώ και πλαφόν στην επιλέξιμη επένδυση το 20% του φορολογητέου εισοδήματος.
Στον Παιδικό αποταμιευτικό επενδυτικό λογαριασμό (ΠΑΠΕΛ) θα παρέχεται επιδότηση από το δημόσιο είτε για το άνοιγμα ενός λογαριασμού σε κάθε γέννηση ή/και για την συμπλήρωση αποταμιευτικής ροής αναλογικά με την αποταμίευση που επιλέγουν να εισφέρουν κάθε μήνα οι γονείς.
Εξάλλου, εξετάζονται εναλλακτικά σενάρια διαφορετικής έντασης φορολογικών κινήτρων
• ΑΠΕΛ: έκπτωση φόρου 10% (χαμηλό κίνητρο), 20% (μέτριο κίνητρο) και 30% (υψηλό κίνητρο), αντίστοιχα της επιλέξιμης επένδυσης
• ΠΑΠΕΛ: Για κάθε εισροή μηνιαίας αποταμίευσης των γονέων, με πλαφόν τα 5 ευρώ (χαμηλό κίνητρο) ή 10 ευρώ (υψηλό κίνητρο), το δημόσιο συνεισφέρει το ίδιο ποσό στον λογαριασμό, καθώς και σενάριο όπου συμπληρωματικά επιδοτεί τη δημιουργία του λογαριασμού σε κάθε γέννηση με εφάπαξ ποσό 200 ευρώ.
Συνέργειες με ΤΕΚΑ, ΤΕΑ και Ιδιωτικές Ασφαλιστικές
Ο ΙΟΒΕ προτείνει τη συνέργεια των παραπάνω «Λογαριασμών» με άλλους μηχανισμούς αποταμίευσης. Συγκεκριμένα, συστήνει να υπάρχει μία «σχέση συμπληρωματικότητας με το ΤΕΚΑ, (1ος πυλώνας), τα ΤΕΑ (2ος πυλώνας) και τα Αποταμιευτικά/ασφαλιστικά προϊόντα (3ος πυλώνας ασφάλισης).
Με το νομοσχέδιο το οποίο αναμένεται να περάσει η κυβέρνηση μέχρι τον Ιούνιο για τα ΤΕΑ και τα Ομαδικά Ασφαλιστικά Συμβόλαια, θα δοθούν φορολογικά κίνητρα για την παραπέρα ανάπτυξη του 2ου και 3ου πυλώνα ασφάλισης αντίστοιχα, προκειμένου αφενός να μαζικοποιηθούν οι μελλοντικές συμπληρωματικές (στον 1ο πυλώνα, δηλαδή τον ΕΦΚΑ) συντάξεις και αφετέρου να αυξηθεί η εθνική αποταμίευση, κάτι που είναι ιδιαίτερα κρίσιμο από την άποψη της μείωσης του ελλείμματος τρεχουσών συναλλαγών, ειδικά σε συνθήκες «επενδυτικού γκρεμού» που απειλεί την ελληνική οικονομία ενόψει του τέλους του Ταμείου Ανάκαμψης.
Την ίδια ώρα, από 1η Ιουνίου 2026 εκτιμάται από αρμόδιους κύκλους πως θα μπορέσει να ιδρυθεί το πιο μαζικό έως σήμερα κλαδικό ΤΕΑ και συγκεκριμένα για 150.000 ξενοδοχοϋπαλλήλους.
Εξάλλου, στην έκθεση της Ένωσης Ασφαλιστικών Εταιρειών Ελλάδας για το 2025 αναφέρεται πως καταγράφεται αύξηση που καταγράφουν στα Συνταξιοδοτικά προγράμματα των Ομαδικών Ασφαλίσεων (327 εκατ. € : + 12,6%). Παράλληλα, όμως, τονίζεται πως το φαινόμενο αυτό οφείλεται στο ιδιαίτερα χαμηλό επίπεδο παραγωγής που είχαν αντίστοιχα καταγράψει το 2024 (290,4 εκατ. ευρώ) κατόπιν μείωσης κατά
28,3% έναντι του 2023 . Επομένως παρά την αύξηση, η παραγωγή των Συνταξιοδοτικών προγραμμάτων των Ομαδικών Ασφαλίσεων, συνεχίζει να υπολείπεται κατά 19,3% της αντίστοιχης παραγωγής του 2023.
