Ο Σι στη Βόρεια Κορέα με φόντο τα πυρηνικά του Κιμ και την Ιαπωνία

Ο Σι μετά από επτά χρόνια πραγματοποιεί επίσκεψη στη Βόρεια Κορέα, για να «φρενάρει» τη Μόσχα και να στείλει μήνυμα στην Ουάσιγκτον

Ο Σι Τζινπίνγκ στη Βόρεια Κορέα © x

Ο Σι Τζινπίνγκ έφτασε τη Δευτέρα στην Πιονγκγιάνγκ για διήμερη επίσημη επίσκεψη στη Βόρεια Κορέα, την πρώτη του στη χώρα έπειτα από σχεδόν επτά χρόνια. Η επίσκεψη πραγματοποιείται σε μια περίοδο κατά την οποία το Πεκίνο επιδιώκει να αναζωογονήσει τους δεσμούς του με τον παραδοσιακό, αλλά συχνά απρόβλεπτο, σύμμαχό του.

Σύμφωνα με τα κινεζικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Κινέζος πρόεδρος έφτασε στην πρωτεύουσα της Βόρειας Κορέας λίγο μετά τις 6:00 το πρωί της Δευτέρας, ώρα Ελλάδας.

Το κρατικό πρακτορείο Xinhua δημοσίευσε βίντεο από την άφιξή του, στο οποίο διακρίνεται το αεροσκάφος του Σι να προσγειώνεται στο αεροδρόμιο της Πιονγκγιάνγκ. Στα πλάνα εμφανίζονται Βορειοκορεάτες στρατιώτες να στέκονται προσοχή, ενώ μέλη της κινεζικής αποστολής συνοδεύονται από μοτοσικλετιστές.

Σε άλλο στιγμιότυπο φαίνεται πανό με σύνθημα στα κορεατικά και στα μανδαρινικά: «Ζήτω η άρρηκτη φιλία μεταξύ Βόρειας Κορέας και Κίνας!».

Η Κίνα επιχειρεί να επαναβεβαιώσει την επιρροή της στην Πιονγκγιάνγκ

Η επίσκεψη Σι πραγματοποιείται ενώ η Βόρεια Κορέα ενισχύει ολοένα περισσότερο τους δεσμούς της με τη Ρωσία, εξέλιξη που προκαλεί ανησυχία στο Πεκίνο. Όπως δήλωσε στο Associated Press ο Γουίλιαμ Γιανγκ, αναλυτής του International Crisis Group, η Κίνα επιχειρεί μέσω του ταξιδιού να επαναβεβαιώσει την επιρροή της στην Πιονγκγιάνγκ και να προστατεύσει τα στρατηγικά της συμφέροντα στη βορειοανατολική Ασία.

Σε δηλώσεις του που δημοσιεύθηκαν στην κρατική εφημερίδα της Βόρειας Κορέας «Rodong Sinmun», ο Σι δήλωσε πως η ενίσχυση των σχέσεων με τη Βόρεια Κορέα αποτελεί πάγια πολιτική της Κίνας και ότι οι δύο χώρες θα συνεργαστούν για την καταπολέμηση της ηγεμονίας και των προσπαθειών αναβίωσης του μιλιταρισμού.

«Πρέπει να αντιταχθούμε στην ηγεμονία, στον αυταρχισμό και σε όλες τις προσπάθειες και τις συνωμοσίες για την αναβίωση του μιλιταρισμού που θέτουν σε κίνδυνο την περιφερειακή ασφάλεια και σταθερότητα», δήλωσε ο Σι.

«Καθώς η Βόρεια Κορέα χτίζει στενότερους δεσμούς με τη Ρωσία, η Κίνα επιδιώκει να χρησιμοποιήσει το ταξίδι του Σι για να επαναβεβαιώσει την επιρροή της στην Πιονγιάνγκ και να διαφυλάξει τα στρατηγικά συμφέροντά της στη βορειοανατολική Ασία», δηλώνει στο A.P. ο Γουίλιαμ Γιανγκ, αναλυτής της δεξαμενής σκέψης International Crisis Group.

Ο Σι αναμένεται να συναντηθεί στην Πιονγκγιάνγκ με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας, Κιμ Γιονγκ Ουν. Η Βόρεια Κορέα είναι ο μοναδικός επίσημος σύμμαχος της Κίνας βάσει συνθήκης, ωστόσο τα τελευταία χρόνια οι σχέσεις των δύο πλευρών έχουν δοκιμαστεί. Η σχεδόν πλήρης παύση του εμπορίου κατά την περίοδο της πανδημίας και η ολοένα στενότερη προσέγγιση της Πιονγκγιάνγκ με τη Μόσχα έχουν προκαλέσει ανησυχία στο Πεκίνο.

Η επίσκεψη πραγματοποιείται ενόψει της 65ης επετείου από την υπογραφή της Συνθήκης Φιλίας και Αμοιβαίας Βοήθειας μεταξύ Κίνας και Βόρειας Κορέας. Πρόκειται για μια συμφωνία που παραμένει έως σήμερα η μοναδική αμυντική συνθήκη της Κίνας με άλλη χώρα.

Κινεζικά και βορειοκορεατικά στρατεύματα είχαν πολεμήσει στο πλευρό το ένα του άλλου κατά της Νότιας Κορέας στον Πόλεμο της Κορέας, στις αρχές της δεκαετίας του 1950. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια, η Βόρεια Κορέα έχει αναπτύξει πολύ πιο πρόσφατη και ενεργή στρατιωτική συνεργασία με τη Ρωσία.

Η Πιονγκγιάνγκ έχει στείλει περισσότερους από 10.000 στρατιώτες για να πολεμήσουν στο πλευρό της Ρωσίας στον πόλεμο της Ουκρανίας, ενώ το 2024 η Μόσχα και η Πιονγκγιάνγκ υπέγραψαν σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας.

«Στην προπαγάνδα της Βόρειας Κορέας υπάρχουν υπερβολικοί ύμνοι για τη στενή σχέση με τη Ρωσία, η οποία σφυρηλατήθηκε μέσα από έναν κοινό πόλεμο. Με την Κίνα, αντίθετα, η σχέση παρουσιάζεται περισσότερο με νοσταλγικούς όρους», δήλωσε ο Τζον Ντελούρι, ανώτερος συνεργάτης του Asia Society.

Η προσέγγιση Κιμ – Πούτιν ανησυχεί την Κίνα

Σύμφωνα με τον ίδιο, το Πεκίνο δεν θέλει να επιτρέψει στη σχέση της Βόρειας Κορέας με τη Ρωσία να ξεπεράσει σε σημασία τους δεσμούς της Πιονγκγιάνγκ με την Κίνα.

Ο Σι, ο Κιμ και ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν είχαν εμφανιστεί πλάι πλάι σε μεγάλη στρατιωτική παρέλαση στο Πεκίνο τον περασμένο Σεπτέμβριο. Η εικόνα αυτή προβλήθηκε ως επίδειξη ισχύος από ηγέτες που φιλοδοξούν να διαμορφώσουν μια νέα διεθνή τάξη με αυταρχικά χαρακτηριστικά.

Πίσω από τη δημόσια εικόνα ενότητας, όμως, οι τρεις ηγέτες κινούνται με προσοχή, επιδιώκοντας να προστατεύσουν τα δικά τους συμφέροντα. Σε αντίθεση με τη Ρωσία και τη Βόρεια Κορέα, η Κίνα επιθυμεί να διατηρήσει μια στρατηγική σχέση με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τουλάχιστον στο επίπεδο του εμπορίου.

Η επίσκεψη του Σι στην Πιονγκγιάνγκ έρχεται λιγότερο από έναν μήνα μετά την επίσκεψη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στο Πεκίνο για μια πολυαναμενόμενη σύνοδο κορυφής με τον Κινέζο ηγέτη. Η κινεζική πλευρά παρουσίασε τη συνάντηση ως προσπάθεια επανασταθεροποίησης των τεταμένων σχέσεων ΗΠΑ – Κίνας.

Παρότι η σύνοδος Τραμπ – Σι δεν απέφερε πολλά απτά αποτελέσματα, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε αργότερα ότι συζήτησε το ζήτημα της Βόρειας Κορέας με τον Κινέζο ομόλογό του. Αυτό τροφοδότησε εκτιμήσεις ότι ο Τραμπ ενδέχεται να ζήτησε από τον Σι να μεταφέρει μήνυμα στον Κιμ Γιονγκ Ουν. Ο Τραμπ έχει δηλώσει επανειλημμένα ότι θα ήθελε να συναντηθεί ξανά με τον ηγέτη της Βόρειας Κορέας.

Όπως σημειώνει ο Guardian, τα τελευταία χρόνια, Πεκίνο και Ουάσιγκτον έχουν απομακρυνθεί από την προηγούμενη κοινή τους στάση κατά της ανάπτυξης του πυρηνικού προγράμματος της Βόρειας Κορέας. Όταν ο Σι και ο Κιμ συναντήθηκαν στο Πεκίνο πέρυσι, οι επίσημες ανακοινώσεις τους δεν περιείχαν καμία αναφορά στην αποπυρηνικοποίηση της Κορεατικής Χερσονήσου, για πρώτη φορά.

Μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι τον Μάιο, ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε ότι οι δύο ηγέτες «επιβεβαίωσαν τον κοινό στόχο της αποπυρηνικοποίησης της Βόρειας Κορέας». Το Πεκίνο, ωστόσο, δεν επιβεβαίωσε αυτή τη διατύπωση.

Την Κυριακή, η Κιμ Γιο Γιονγκ, αδελφή του Κιμ Γιονγκ Ουν και πρόσωπο με σημαντική επιρροή στο βορειοκορεατικό καθεστώς, χαρακτήρισε «ψευδείς» τους ισχυρισμούς ότι ο Σι και ο Τραμπ συζήτησαν το ζήτημα της αποπυρηνικοποίησης.

Την περασμένη εβδομάδα, η Βόρεια Κορέα παρουσίασε νέα μονάδα παραγωγής πυρηνικού υλικού, ενώ ο Κιμ ζήτησε «εκθετική» αύξηση του πυρηνικού οπλοστασίου της χώρας του.

Πυρηνικά και Ιαπωνία στο επίκεντρο των ανησυχιών του Πεκίνου

Για τον Σι, πάντως, μεγαλύτερη προτεραιότητα από τις πυρηνικές συνομιλίες φαίνεται πως είναι η προστασία των κινεζικών συμφερόντων ασφαλείας στη βορειοανατολική Ασία. Στο επίκεντρο βρίσκεται κυρίως η απειλή που το Πεκίνο θεωρεί ότι προέρχεται από την Ιαπωνία.

Ο Κινέζος πρόεδρος φέρεται να έδειξε ασυνήθιστη ένταση όταν συζήτησε με τον Τραμπ, αλλά και με τον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, το ζήτημα αυτού που η Κίνα χαρακτηρίζει ως αυξανόμενο ιαπωνικό μιλιταρισμό. Ο Στάρμερ είχε επισκεφθεί το Πεκίνο τον Ιανουάριο.

Η Ιαπωνία απορρίπτει τον ισχυρισμό ότι η πιο ενεργή αμυντική πολιτική της συνιστά «νέο μιλιταρισμό», όπως υποστηρίζει η Κίνα. Σύμφωνα με τον Ντελούρι, οποιαδήποτε συνεργασία Πεκίνου και Πιονγκγιάνγκ στο ζήτημα της Ιαπωνίας είναι πιθανότερο να παραμείνει σε επίπεδο ρητορικής παρά να αποκτήσει πρακτική μορφή.

Η επίσκεψη έχει ιδιαίτερη σημασία και επειδή αποτελεί ταξίδι στο εξωτερικό για τον Σι Τζινπίνγκ, ο οποίος μετά την πανδημία ταξιδεύει διεθνώς λιγότερο συχνά. Τους τελευταίους μήνες έχει υποδεχθεί στο Πεκίνο σειρά ξένων ηγετών, αλλά έχει περιορίσει τις δικές του μετακινήσεις εκτός Κίνας.

Το γεγονός ότι μεταβαίνει προσωπικά στη Βόρεια Κορέα δείχνει τόσο τη γεωγραφική εγγύτητα του συμμάχου της Κίνας, που απέχει μικρή πτήση ή ακόμη και διαδρομή με τρένο από το Πεκίνο, όσο και τη σημασία που αποδίδει η κινεζική ηγεσία στη διμερή σχέση.

Ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ανώτερος αναλυτής του Crisis Group, εκτιμά ότι, μετά το πρόσφατο κύμα πυραυλικών δοκιμών της Βόρειας Κορέας, συμπεριλαμβανομένης της ανακοίνωσης για επιτυχή δοκιμή πυραύλων καθοδηγούμενων με τεχνητή νοημοσύνη, ο Σι θεωρεί αναγκαίο να εμφανιστεί αυτοπροσώπως στην Πιονγκγιάνγκ, προκειμένου να αποτρέψει περαιτέρω κλιμάκωση στην Κορεατική Χερσόνησο.

Σύμφωνα με τον Ντελούρι, ο βασικός στόχος του Κινέζου προέδρου είναι να μην επιτρέψει στη Βόρεια Κορέα να απομακρυνθεί υπερβολικά από την κινεζική σφαίρα επιρροής. «Αυτό είναι κάτι που το Πεκίνο πάντα φοβάται», σημείωσε.