Άλλο ένα παράθυρο για παράταση της απασχόλησης, αλλά ακόμα και για μόνιμη πρόσληψη συμβασιούχων, άνοιξε διάταξη που έφερε η κυβέρνηση στο νομοσχέδιο περί «μέτρων αντιμετώπισης ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών», το οποίο ψήφισε στις 25/6/26.
Η σχετική διάταξη (άρθρο 117, νόμος 5313/2026) αφορά τις «συμβάσεις Εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου για την κάλυψη των αναγκών» στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών και προβλέπει πως «Συμβάσεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου που έχουν συναφθεί (…) είναι ενεργές κατά την 31η Ιουλίου 2026, παρατείνονται αυτοδικαίως από τη λήξη τους για χρονικό διάστημα οκτώ (8) μηνών». Δηλαδή οι ενεργές συμβάσεις κατά την 31η Ιουλίου 2026 μπορούν να παραταθούν έως και την 31η Μαρτίου 2027.
Η αρχική διάταξη, που προέβλεπε τη δυνατότητα πρόσληψης συμβασιούχων ορισμένου χρόνου ιδιωτικού δικαίου, στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, χρονολογείται από τον Σεπτέμβριο του 2023 και πρόβλεπε πως «για την αντιμετώπιση των αναγκών του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (…) επιτρέπεται, κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης, με κοινή απόφαση των αρμοδίων οργάνων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και του φορέα προέλευσης και για το αναγκαίο χρονικό διάστημα που δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα δύο έτη (σ.σ. 24 μήνες) με δυνατότητα ανανέωσης μόνο μία φορά για χρονικό διάστημα που δεν επιτρέπεται να υπερβαίνει τα δύο ακόμη έτη (σ.σ. 24 μήνες), η απόσπαση υπαλλήλων μονίμων και με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Αορίστου Χρόνου, που υπηρετούν σε υπηρεσίες του δημοσίου τομέα (…) ή η πρόσληψη με σύμβαση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου εξειδικευμένου προσωπικού, σε υπηρεσίες του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, κατ’ εφαρμογή του άρθρου 36 του ν. 4765/2021 (Α’ 6).
Πώς οι 8 μήνες γίνονται 56
Αξίζει να σημειωθεί τι αναφέρει η προαναφερόμενη διάταξη του νόμου του 2021, στη βάση της οποίας έγιναν οι προσλήψεις συμβασιούχων ορισμένου χρόνου ιδιωτικού δικαίου:
- «Η πρόσληψη προσωπικού με σχέση εργασίας Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου κατά την παρ. 2 του άρθρου 103 του Συντάγματος διενεργείται από τις δημόσιες υπηρεσίες, τα Ν.Π.Δ.Δ. και τους Ο.Τ.Α. πρώτου και δεύτερου βαθμού, καθώς και από όλα τα νομικά πρόσωπα (…), για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών επιτρέπεται μόνον:
α) σε περιπτώσεις εκτεταμένων ζημιών από σεισμούς, πλημμύρες, παγετούς και πυρκαγιές,
β) σε περιπτώσεις άμεσης ανάγκης λήψης προληπτικών ή κατασταλτικών μέτρων λόγω σοβαρής απειλής της δημόσιας υγείας,
γ) εφόσον η Περιφερειακή Ενότητα ή συγκεκριμένη περιοχή αυτής κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, για την αντιμετώπιση αναγκών εξαιτίας άλλων γεγονότων από τα οποία προκύπτει άμεσος κίνδυνος ζωής ή περιουσίας». - «Η διάρκεια της απασχόλησης δεν μπορεί να υπερ-βαίνει τους οκτώ (8) μήνες από την επέλευση του γεγο-νότος ή την κήρυξη κατάστασης ανάγκης».
Συνεπώς, το πρώτο ζήτημα που τίθεται σύμφωνα με κύκλους της δημόσιας διοίκησης με τους οποίους ήλθε σε επαφή το powergame.gr είναι πως ενώ ο νόμος του 2021 προβλέπει 8μηνη σύμβαση ορισμένου χρόνου για «απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες», ο νόμος του 2023 προβλέπει δυνατότητα πρόσληψης ΙΔΟΧ για… 24 συν 24 μήνες συν 8 μήνες.
Η φράση-κλειδί της διάταξης του 2023, με την οποία… επταπλασιάζεται το χρονικό διάστημα διάρκειας των συμβάσεων ορισμένου χρόνου στο υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών, είναι πως οι προσλήψεις αυτές (ΙΔΟΧ) θα γίνουν «κατά παρέκκλιση κάθε αντίθετης γενικής ή ειδικής διάταξης».
Συνεπώς, η «επίκληση» του νόμου του 2021 έχει να κάνει μόνο με τις «απρόβλεπτες και επείγουσες ανάγκες» (λόγω των οποίων προβλέπονται οι προσλήψεις ορισμένου χρόνου στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών) και όχι με το χρονικό διάστημα που η ίδια ακριβώς διάταξη προβλέπει ότι μπορούν αυτές οι προσλήψεις να ισχύσουν (έως 56 μήνες αντί για μόλις 8 μήνες!).
Ο δρόμος για μονιμοποιήσεις των «έκτακτων» συμβασιούχων
Και όχι μόνο αυτό, αλλά οι εν λόγω συμβάσεις βάσει του θεσμικού πλαισίου του 2021 και του 2023, σε συνδυασμό με τις νέες διατάξεις του νόμου περί «Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης» (νόμος 5314/2026), μπορούν να ανοίξουν τον δρόμο ακόμα και για τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων ορισμένου χρόνου, όπως εκείνων του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, αλλά όχι μόνο.
Αν και ο νόμος Λιβάνιου προβλέπει τη δυνατότητα μόνιμης πρόσληψης στους συμβασιούχους των δημοτικών σταθμών, οι οποίοι κάλυπταν «παροδικές ανάγκες», ο νόμος του 2021, ο οποίος αποτελεί τη βάση για τις προσλήψεις ορισμένου χρόνου πάσης φύσεως, κάθε άλλο παρά χωρίζει με… Σινικά Τείχη τους συμβασιούχους για την κάλυψη «παροδικών αναγκών» (όπως εκείνους στους παιδικούς σταθμούς) από τους συμβασιούχους για την κάλυψη «απρόβλεπτων και επειγουσών αναγκών (όπως εκείνους στο υπουργείο Μεταφορών και Υποδομών).
Στην πραγματικότητα, βάσει του νόμου του 2021, οι προσλήψεις Ιδιωτικού Δικαίου Ορισμένου Χρόνου χωρίζονται σε 2 βασικές κατηγορίες: Τις προσλήψεις συμβασιούχων ΙΔΟΧ για «παροδικές ανάγκες» και τις προσλήψεις συμβασιούχων ΙΔΟΧ για «έκτακτες και απρόβλεπτες ανάγκες».
Καμία άλλη ουσιαστική διαφορά δεν υπάρχει μεταξύ των δύο παραπάνω κατηγοριών συμβασιούχων, πλην του λόγου για τον οποίο μπορούν να προσληφθούν. Δηλαδή οι μεν προσλαμβάνονται για «παροδικές ανάγκες» και οι δε «έκτακτες ανάγκες». Μάλιστα, στις «παροδικές» ανάγκες συγκαταλέγονται και λόγοι όπως η «αντιμετώπιση εποχικών ή άλλων περιοδικών ή πρόσκαιρων αναγκών». Όπως εξηγούν πηγές του powergame.gr, ως «πρόσκαιρες» ανάγκες μπορούν κάλλιστα να χαρακτηριστούν και εκείνες που σχετίζονται με «έκτακτες και απρόβλεπτες ανάγκες».
Κατά τα άλλα, οι όροι και οι προϋποθέσεις προσλήψεις, είτε για «παροδικές» είτε για «έκτακτες» ανάγκες, είναι ακριβώς οι ίδιοι.
Αυτό σημαίνει πως με δεδομένη την ισχύ των διατάξεων που δίδουν τη δυνατότητα μόνιμης πρόσληψης σε εκείνους τους συμβασιούχους στους παιδικούς σταθμούς που κάλυπταν «παροδικές ανάγκες», ανοίγει ο δρόμος -σύμφωνα με τις ίδιες πηγές- όχι μόνο σε μόνιμες προσλήψεις και άλλων «παροδικών» συμβασιούχων, αλλά και «έκτακτων».
