Σε έμμεσο παράγοντα καθορισμού του μισθού του 1/10 των διοικητικών υπαλλήλων του Δημοσίου καθίσταται η αξιολόγηση, σύμφωνα με όσα προκύπτουν από το νομοσχέδιο το οποίο έχει φέρει σε δημόσια διαβούλευση το υπουργείο Εσωτερικών για το νέο βαθμολόγιο και το σύστημα επιλογής προϊσταμένων.
Και αυτό γιατί για να καταλάβει ένας δημόσιος υπάλληλος μία θέση προϊσταμένου τμήματος, διεύθυνσης ή γενικής διεύθυνσης θα πρέπει -μεταξύ άλλων- να έχει κατά τα τελευταία 3 έτη της υπηρεσίας υψηλές αποδόσεις κατά την αξιολόγηση στο αντίστοιχο διάστημα, ενώ και η βαθμολογική εξέλιξη μπορεί να είναι πιο γρήγορη (και άρα να τον φέρει πιο σύντομα σε μία θέση προϊσταμένου) αν επίσης έχει επιδείξει υψηλές αποδόσεις στις αξιολογήσεις.
Καθώς, αναλαμβάνοντας ένας δημόσιος υπάλληλος μία θέση προϊσταμένου, λαμβάνει αυτόματα μία ορισμένη αύξηση στο μισθό του (ανάλογα με το αν είναι τμηματάρχης, διευθυντής ή γενικός διευθυντής), η υψηλή -και όχι μεσαία ή χαμηλή απόδοση του σύμφωνα με τις «μετρήσεις» των ετησίων αξιολογήσεων- θα αποκτά μελλοντικά σημαίνοντα ρόλο και στη μισθολογική εξέλιξη του.
Τι αναφέρει το νομοσχέδιο
Αναφέρεται επί παραδείγματι, στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Εσωτερικών, εν σχέσει με την βαθμολογική προαγωγή των δημοσίων υπαλλήλων πως «κατά ένα έτος μειώνεται και ο χρόνος που απαιτείται για τη βαθμολογική εξέλιξη υπαλλήλων που επανακατατάσσονται (…) οι οποίοι έχουν ασκήσει καθήκοντα προϊσταμένου οποιουδήποτε επιπέδου ευθύνης για μια πλήρη θητεία (…) και έχουν αξιολογηθεί με βαθμολογία ίση ή μεγαλύτερη του 4, σύμφωνα με το (…) ν. 4940/2022 στις τρεις (3) τελευταίες οριστικές αξιολογήσεις.».
Παράλληλα, στο ίδιο νομοσχέδιο αναφέρεται πως «σε περίπτωση επανακατάταξης υπαλλήλου (…) για το διάστημα απασχόλησης σε καθήκοντα προϊσταμένου οργανικής μονάδας, η κατοχή επαρκών στοιχείων σε κάθε μία δεξιότητα τεκμαίρεται, εφόσον ο μέσος όρος της βαθμολογίας κάθε δεξιότητας στις οριστικές εκθέσεις αξιολόγησης των ετών αναφοράς, είναι τουλάχιστον 3».
Σε σχέση με την επιλογή προϊσταμένων, το νομοσχέδιο αναφέρει επίσης «ως προϊστάμενοι Γενικής Διεύθυνσης επιλέγονται υπάλληλοι των κατηγοριών Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης ή Τεχνολογικής Εκπαίδευσης, κατά τα ειδικώς προβλεπόμενα στις οικείες οργανικές διατάξεις, εφόσον είναι εγγεγραμμένοι στο Μητρώο Υποψήφιων Προϊσταμένων (…) και», μεταξύ άλλων, «έχουν αξιολογηθεί ως υπάλληλοι υψηλής απόδοσης και δυνατοτήτων σύμφωνα με το (…) ν. 4940/2022 στις τρεις τουλάχιστον τελευταίες εγκεκριμένες από την Επιτροπή Εποπτείας Αξιολόγησης (…) του ίδιου νόμου εκθέσεις αξιολόγησης».
Πόσους αφορούν οι επερχόμενες διατάξεις
Λαμβάνοντας υπόψιν πως κοντά πως θέσεις των προϊσταμένων στις διοικητικές θέσεις όλων των Υπουργείων ανέρχονται σε πάνω από 20.000 ενώ το συνολικό πλήθος των διοικητικών δημοσίων υπαλλήλων φτάνει τις 200.000, τεκμαίρεται πως οι μισθοί του 10% των εν λόγω εργαζομένων στο κράτος θα καθοριστούν και από τις εργασιακές επιδόσεις τους όπως αυτές «καταγράφονται» στο σύστημα αξιολόγησης.
Στο σημείο, πρέπει να τονιστεί πως το νομοσχέδιο το οποίο βρίσκεται σε διαβούλευση δεν αφορά τη μισθολογική εξέλιξη όλων των υπαλλήλων βάσει κλιμακίων ανάλογα με την προϋπηρεσία και το επίπεδο εκπαίδευσης με τα αποτελέσματα και συνεπώς, δεν συσχετίζει κατά οποιονδήποτε τρόπο την μισθολογική εξέλιξη βάσει κλιμακίων με τα τις εργασιακές επιδόσεις των υπαλλήλων, όπως αυτές μετρώνται από τις ετήσιες Αξιολογήσεις τους.
Επίσης, πρέπει να επισημανθεί πως το υπό δημοσία διαβούλευση νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ για το βαθμολόγιο και την επιλογή προϊσταμένων έρχεται να αντικαταστήσει νόμο ο οποίος ίσχυε από το 2007 (νόμος 3528/2007).
Ο νόμος αυτός προέβλεπε μεν μια ορισμένη σύνδεση της ανάληψης θέσης προϊσταμένου από ένα δημόσιο υπάλληλο, πλην όμως το τότε σύστημα αξιολόγησης ήταν εξαιρετικά πιο «χαλαρό» σε σχέση με εκείνο που εγκαθιδρύθηκε με το νόμο 4940/2022.
Παράλληλα, ο νόμος του 2007 δεν προέβλεπε καμία απολύτως σύνδεσης μεταξύ της βαθμολογικής εξέλιξης και των αποτελεσμάτων της αξιολόγησης των δημοσίων υπαλλήλων.
Έτσι, καθώς το νέο νομοσχέδιο συνδέει σημαντικά τις επιδόσεις βάσει των ετήσιων αξιολογήσεων των υπαλλήλων με τη βαθμολογική εξέλιξη (πράγμα που δεν ίσχυε έως σήμερα) και ταυτόχρονα συνδέει την ανάληψη θέσεων προϊσταμένου (η οποία οδηγεί σε αύξηση αποδοχών) τόσο με τη βαθμολογική εξέλιξη, η οποία θα εξαρτάται και από τις ετήσιες αξιολογήσεις, όσο και καθ’ αυτές τις ετήσιες αξιολογήσεις, θέτει ρήτρα αξιολόγησης στη μισθολογική εξέλιξη των υπαλλήλων μέσω της ανάληψης θέσεων προϊσταμένων.
Εφόσον ψηφιστεί το νομοσχέδιο του ΥΠΕΣ για το βαθμολόγιο και τους προϊσταμένους εντός του Σεπτεμβρίου, η επόμενη επιλογή προϊσταμένων, θα «κουμπώσει» χρονικά με τις τρεις προηγούμενες αξιολογήσεις, δηλαδή της περιόδου 2023 – 2025 και έτσι, όσοι υπάλληλοι έχουν για τρία συνεχόμενα έτη υψηλές αποδόσεις και, φυσικά, πληρούν τα άλλα κριτήρια που προβλέπει το νομοσχέδιο (αποτέλεσμα γραπτής δοκιμασίας σε διαγωνισμό του ΑΣΕΠ, τυπικά προσόντα, προϋπηρεσία) τα οποία αφορούν κάθε θέση ευθύνης, θα μπορούν να διεκδικήσουν αναλόγως μία θέση τμηματάρχη, διευθυντή ή γενικού διευθυντή.
Μ΄άλλα λόγια, το νέο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Εσωτερικών εισάγει για μία καινοτομία, καθώς είναι η πρώτη φορά κατά την οποία στο Δημόσιο θα μπορούν να επιβραβευτούν με τακτική αύξηση αποδοχών υπάλληλοι οι οποίοι επέδειξαν υψηλές αποδόσεις (σύμφωνα με τα αποτελέσματα τριών συναπτών ετησίων αξιολογήσεων) κατά την προϋπηρεσία τους.
Σημειώνεται πως το μπόνους επίτευξης στόχων, το οποίο έχει θεσπιστεί από το 2024 αφορά πολύ συγκεκριμένες κατηγορίες εργαζομένων που απασχολούνται σε εξειδικευμένες υπηρεσίες των Υπουργείων (πχ όσες έχουν να κάνουν με την απορρόφηση του Ταμείου Ανάκαμψης) και καταβάλλεται οριζοντίως σε όλους τους υπαλλήλους των αντίστοιχων τμημάτων, ενώ δεν σχετίζεται με τα αποτελέσματα των ετήσιων αξιολογήσεων. Εξάλλου, το μπόνους προβλέπεται να το λαμβάνουν ανά έτος διαφορετικά τμήματα του Δημοσίου, δηλαδή δεν πρόκειται για ένα σύστημα οριζόντιας ανταμοιβής των εργαζομένων όλων των τμημάτων, διευθύνσεων κλπ. των υπουργείων της κυβέρνησης.
