Την πλήρη αλλαγή του καθεστώτος μεταθέσεων και αποσπάσεων υπαλλήλων στο Δημόσιο σχεδιάζει το Υπουργείο Εσωτερικών, σε νομοσχέδιο που βρίσκεται στα σκαριά.
Τα βασικά σημεία του νομοσχεδίου, σύμφωνα με τις πληροφορίες του powergame, θα προβλέπουν την κατάργηση του «κόφτη» του 65% και τη μεταφορά της αρμοδιότητας για τη μετάθεσης ενός δημοσίου υπαλλήλου στο υπουργείο στο οποίο υπάγεται, κλείνοντας τα «παραθυράκια» για τις κατά παρέκκλιση μεταθέσεις.
Ο «κόφτης» του 65% είναι ο περιορισμός που θέτει το ισχύον σήμερα θεσμικό πλαίσιο, σύμφωνα με το οποίο ένας διοικητικός υπάλληλος δεν είναι δυνατό να μετατεθεί από μία υπηρεσία σε άλλη, αν δεν είναι «καλυμμένο» το 65% των θέσεων της. Εξετάζεται λοιπόν ο συγκεκριμένος περιορισμός να καταργηθεί και να «απελευθερωθούν» οι μεταθέσεις. Έτσι, εκτιμάται πως θα μπορούσαν να κλείσουν κάποιες κενές θέσεις, οι οποίες δεν καλύπτονται από τις νέες προσλήψεις, κατά κύριο λόγο επειδή μία στις τρεις εγκεκριμένες προσλήψεις τελικά δεν γίνονται καθώς τις αρνούνται οι ίδιοι οι προσληφθέντες.
Η «αυτοδιαχείριση» των μεταθέσεων των διοικητικών υπαλλήλων από κάθε Υπουργείο βεβαίως θα ισοδυναμεί με κατάργηση της κεντρικής επιτροπής κινητικότητας, η οποία «εδρεύει» στο Υπουργείο Εσωτερικών.
Σε ότι αφορά τις κατά παρέκκλιση μεταθέσεις, οι ίδιες πηγές ανέφεραν πως σε περίπτωση που καταργηθεί ο «κόφτης» του 65% και η κεντρική επιτροπή κινητικότητας, δεν υπάρχει κανένας πρακτικός λόγος να συνεχίσουν να υφίστανται ειδικές ρήτρες μεταθέσεων ανά υπουργείο.
Το σχέδιο
Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με πληροφορίες από έγκυρες πηγές, η κυβέρνηση επεξεργάζεται σημαντικές μεταρρυθμίσεις στο θεσμικό πλαίσιο που διέπει τις μετακινήσεις (μεταθέσεις, αποσπάσεις κ.ά.) του προσωπικού στον δημόσιο τομέα. Οι αλλαγές αυτές εντάσσονται στο ευρύτερο εγχείρημα για τη δημιουργία ενός νέου, Ενιαίου Δημοσιοϋπαλληλικού Κώδικα.
Τα βασικά σημεία των αλλαγών που εξετάζονται είναι τα εξής:
Ενοποίηση Πλαισίου
Στόχος είναι η συγχώνευση των δύο αυτοτελών νομοθετημάτων που ισχύουν σήμερα – δηλαδή του Κώδικα Κατάστασης Δημοσίων Πολιτικών Διοικητικών Υπαλλήλων και του Κώδικα Κατάστασης Δημοτικών Υπαλλήλων – σε ένα κοινό θεσμικό κείμενο.
Χρονοδιάγραμμα
Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να τεθεί σε δημόσια διαβούλευση και, στη συνέχεια, να εισαχθεί προς συζήτηση και ψήφιση στη Βουλή στα τέλη του τρέχοντος έτους.
Πεδίο Εφαρμογής
Πέραν των λοιπών ρυθμίσεων (όπως το καθεστώς των αδειών), ο νέος Κώδικας θα αναμορφώσει ριζικά το σύστημα μετακινήσεων των διοικητικών υπαλλήλων, επανεξετάζοντας τόσο τον αρμόδιο φορέα συντονισμού όσο και τις προϋποθέσεις/ρήτρες υλοποίησής τους.
Η υφιστάμενη κατάσταση και τα αδιέξοδα του ισχύοντος συστήματος
Αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες εκτιμούν ότι το παρόν σύστημα κινητικότητας, το οποίο θεσπίστηκε το 2021 και συμπληρώνει πλέον μια πενταετία εφαρμογής, έχει εξαντλήσει τα όριά του και αδυνατεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες της δημόσιας διοίκησης.
Τα στατιστικά στοιχεία της περασμένης χρονιάς αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη δυσλειτουργία και τη δυσαναλογία μεταξύ προσφοράς, ζήτησης και τελικών μετακινήσεων. Οι φορείς του Δημοσίου δήλωσαν στο Υπουργείο Εσωτερικών (ΥΠΕΣ) και την Κεντρική Επιτροπή Κινητικότητας περίπου 18.000 κενές οργανικές θέσεις (επί συνόλου 200.000 διοικητικών υπαλλήλων).
Αντίστοιχα, οι εκδηλώσεις ενδιαφέροντος από την πλευρά των υπαλλήλων οδήγησαν στην υποβολή 4.000 αιτήσεων. Η ζήτηση από τους φορείς ήταν δηλαδή υπερτετραπλάσια από την προσφορά των εργαζομένων. Τελικά όμως μετακινήθηκαν ακόμη λιγότεροι: μόλις 500 υπάλληλοι πήραν μετάθεση μέσω των γενικών κανόνων του συστήματος κινητικότητας, ενώ επιπλέον 250 υπάλληλοι μετατέθηκαν κάνοντας χρήση ειδικών, καταργητέων διατάξεων («κατ’ παρέκκλιση»). Συνολικά, δηλαδή ικανοποιήθηκε μόλις 1 στους 8 αιτούντες (περίπου το 12,5%).
Το εμπόδιο της ρήτρας του «65%»
Ο κύριος λόγος απόρριψης της συντριπτικής πλειονότητας των αιτήσεων ήταν η αδυναμία εκπλήρωσης του ποσοστού πληρότητας. Με τον Ν. 4647/2019, για να πραγματοποιηθεί μια μετάθεση το ελάχιστο ποσοστό κάλυψης των οργανικών θέσεων στον φορέα προέλευσης αυξήθηκε στο 65% (από 50% που προέβλεπε ο Ν. 4440/2016).
Η προϋπόθεση αυτή πρέπει να συντρέχει τόσο κατά τη λήξη της προθεσμίας των αιτήσεων όσο και κατά την έκδοση της απόφασης, καθιστώντας τις μετακινήσεις σχεδόν αδύνατες για υποστελεχωμένες υπηρεσίες.
Τα τρία σενάρια αναδιάρθρωσης
Για την άρση των αδιεξόδων, τα αρμόδια κυβερνητικά στελέχη εξετάζουν παράλληλα τρεις βασικές προτάσεις:
Αποκέντρωση του συντονισμού ανά υπουργείο
Τι ισχύει σήμερα: Το Υπουργείο Εσωτερικών συντονίζει κεντρικά τις μετακινήσεις όλων των διοικητικών υπαλλήλων του Δημοσίου, σε αντίθεση με ειδικές κατηγορίες που υπάγονται στα οικεία Υπουργεία (π.χ. εκπαιδευτικοί στο Παιδείας, ένστολοι στο Άμυνας, σώματα ασφαλείας στο Προστασίας του Πολίτη, δικαστικοί στο Δικαιοσύνης).
Τι εξετάζεται: Να καταργηθεί ο κεντρικός συντονισμός από το ΥΠΕΣ και το κάθε Υπουργείο να αναλάβει αυτόνομα τη διαχείριση της κινητικότητας των διοικητικών υπαλλήλων που υπάγονται σε αυτό.
Επανακαθορισμός ή κατάργηση της ρήτρας «65%»
Στο τραπέζι βρίσκεται μία «ήπια» εκδοχή. Αυτή προβλέπει μείωση του απαιτούμενου ποσοστού κάλυψης των θέσεων στον φορέα προέλευσης σε ποσοστό χαμηλότερο του 65%.
Υπάρχει όμως και μία ριζική εκδοχή: Η πλήρης κατάργηση του οριζόντιου ποσοστιαίου περιορισμού. Η αξιολόγηση της δυνατότητας μετακίνησης να γίνεται δηλαδή κατά περίπτωση από το κάθε Υπουργείο, ώστε να διασφαλίζεται η απρόσκοπτη λειτουργία της υπηρεσίας προέλευσης χωρίς την επιβολή άκαμπτων αριθμητικών δεσμεύσεων.
Κατάργηση των «κατά παρέκκλιση» παραθύρων
Παράλληλα, στο τραπέζι η πλήρης κατάργηση ή δραστικός περιορισμός των εξαιρετικών διατάξεων που επιτρέπουν μετακινήσεις εκτός του ενιαίου συστήματος. Οι διατάξεις αυτές θεωρείται ότι προκαλούν στρεβλώσεις, λειτουργούν σε βάρος της ισονομίας και στερούν στην πράξη τη δυνατότητα μετακίνησης από υπαλλήλους που έχουν πραγματική ανάγκη.
