Σοβαρές ανησυχίες προκαλεί στη διεθνή αγορά τροφίμων η πρωτοφανής καθυστέρηση στις ανοιξιάτικες σπορές σιταριού στη Ρωσία, εξέλιξη που ενδέχεται να περιορίσει σημαντικά τη φετινή παραγωγή και τις εξαγωγές του μεγαλύτερου εξαγωγέα σιταριού στον κόσμο.
Οι έντονες βροχοπτώσεις και οι ασυνήθιστα χαμηλές θερμοκρασίες που επικράτησαν τους τελευταίους μήνες σε μεγάλες αγροτικές περιοχές της χώρας έχουν δημιουργήσει σοβαρά προβλήματα στην καλλιεργητική περίοδο, με ειδικούς να κάνουν λόγο για μία από τις χειρότερες εκκινήσεις σποράς εδώ και δεκαετίες.
Σύμφωνα με στοιχεία του ρωσικού υπουργείου Γεωργίας που επικαλούνται τοπικοί traders, μέχρι την περασμένη εβδομάδα είχαν σπαρθεί μόλις 1,3 εκατομμύρια εκτάρια ανοιξιάτικου σιταριού στις νότιες περιοχές της Ρωσίας, δηλαδή λιγότερα από τα μισά σε σχέση με την ίδια περίοδο πέρυσι. Η συγκεκριμένη καλλιέργεια αποτελεί σχεδόν το ένα τρίτο της συνολικής ρωσικής παραγωγής σιταριού και συγκομίζεται από τον Αύγουστο έως τον Οκτώβριο.
Ρωσία: Kορυφαίος εξαγωγέας παγκοσμίως
Η κατάσταση αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές, καθώς η Ρωσία παραμένει ο κορυφαίος εξαγωγέας σιταριού παγκοσμίως, επηρεάζοντας άμεσα τις τιμές τροφίμων και τις εισαγωγικές δυνατότητες πολλών χωρών σε Μέση Ανατολή, Αφρική και Ασία.
Η συμβουλευτική εταιρεία IKAR εκτιμά ότι οι συνολικές εκτάσεις ανοιξιάτικου σιταριού στη Ρωσία θα περιοριστούν φέτος κατά περίπου 5%, στα 10,5 εκατομμύρια εκτάρια, το χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο δεκαετιών. Πολλοί παραγωγοί εγκαταλείπουν σταδιακά το σιτάρι και στρέφονται σε πιο κερδοφόρες καλλιέργειες, όπως οι ελαιούχοι σπόροι, σε μια προσπάθεια να αντιμετωπίσουν το αυξημένο κόστος παραγωγής.
Ο επικεφαλής της IKAR, Ντμίτρι Ρίλκο, περιέγραψε την κατάσταση ως εξαιρετικά κρίσιμη κατά τη διάρκεια συνεδρίου εμπορίας σιτηρών στη Γενεύη. Όπως ανέφερε, σε ορισμένες περιοχές της χώρας δεν έχει καταγραφεί αντίστοιχη καθυστέρηση στις σπορές εδώ και τουλάχιστον 25 χρόνια.
Αντίξοες καιρικές συνθήκες
Οι καιρικές συνθήκες επιδεινώθηκαν ιδιαίτερα τον Απρίλιο, όταν οι θερμοκρασίες στη δυτική Ρωσία κινήθηκαν 3 έως 7 βαθμούς Κελσίου κάτω από τα φυσιολογικά επίπεδα για την εποχή. Το ψύχος δεν καθυστέρησε μόνο τη σπορά, αλλά επηρέασε και την ανάπτυξη των ριζών των φυτών, γεγονός που αυξάνει τον κίνδυνο χαμηλότερων αποδόσεων αργότερα μέσα στο καλοκαίρι.
Την ίδια στιγμή, οι συνεχείς βροχοπτώσεις τον Μάιο στις νότιες περιοχές, στα Ουράλια και στη λεκάνη του Βόλγα προκαλούν νέα προβλήματα, όχι μόνο για το ανοιξιάτικο αλλά και για το χειμερινό σιτάρι, η συγκομιδή του οποίου ξεκινά τον Ιούνιο. Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αν οι αγρότες δεν προλάβουν τα στενά χρονικά περιθώρια για τη συλλογή των καλλιεργειών, οι απώλειες μπορεί να αυξηθούν σημαντικά.
Ξηρασία και στις ΗΠΑ
Οι εξελίξεις στη Ρωσία έρχονται σε μια περίοδο ήδη αυξημένης πίεσης για τη διεθνή αγορά σιτηρών. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι παρατεταμένες ξηρασίες απειλούν επίσης τη φετινή παραγωγή, ενώ οι υψηλές τιμές ενέργειας και λιπασμάτων συνεχίζουν να επιβαρύνουν το κόστος καλλιέργειας παγκοσμίως.
Παρά τα προβλήματα, η SovEcon εκτιμά ότι η συνολική ρωσική παραγωγή σιταριού για τη νέα σεζόν θα φτάσει περίπου τους 89,7 εκατομμύρια τόνους, ελαφρώς αυξημένη σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, οι εξαγωγές αναμένεται να μειωθούν κατά 4,6%, στους 45,2 εκατομμύρια τόνους, γεγονός που μπορεί να περιορίσει τη διαθέσιμη προσφορά στις διεθνείς αγορές και να διατηρήσει ανοδικές πιέσεις στις τιμές τροφίμων.
Κρίσιμος μήνας ο Μάϊος
Οι αναλυτές τονίζουν ότι ο Μάιος αποτελεί πλέον καθοριστικό μήνα για την πορεία της φετινής παραγωγής. Αν οι καιρικές συνθήκες δεν βελτιωθούν άμεσα και δεν επιταχυνθεί ο ρυθμός των σπορών, η Ρωσία ενδέχεται να βρεθεί αντιμέτωπη με μία από τις πιο δύσκολες αγροτικές χρονιές των τελευταίων ετών, με συνέπειες που θα ξεπεράσουν τα σύνορά της και θα επηρεάσουν ολόκληρη τη διεθνή αγορά τροφίμων.
