Νέα σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των δυτικών κυρώσεων κατά της Ρωσίας προκαλούν τα στοιχεία που έδωσαν στη δημοσιότητα ουκρανικές αρχές μετά την τελευταία διήμερη φονική πυραυλική επίθεση στο Κίεβο, όπου τουλάχιστον 24 άνθρωποι σκοτώθηκαν σε πολυκατοικία της ουκρανικής πρωτεύουσας.
Σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους και ανεξάρτητους ειδικούς που εξέτασαν τα συντρίμμια του πυραύλου, η επίθεση πραγματοποιήθηκε με ρωσικό πύραυλο cruise τύπου Kh-101 — ένα από τα πιο προηγμένα όπλα ακριβείας της Μόσχας — ο οποίος κατασκευάστηκε μέσα στο 2026 και περιείχε δεκάδες δυτικά ηλεκτρονικά εξαρτήματα, παρά τα αυστηρά καθεστώτα κυρώσεων που έχουν επιβάλει ΗΠΑ και Ευρώπη μετά την εισβολή στην Ουκρανία.
Οι φωτογραφίες από τα συντρίμμια που δημοσιοποιήθηκαν από το γραφείο του Βολοντίμιρ Ζελένσκι δείχνουν τμήματα του κινητήρα turbofan, ηλεκτρονικές πλακέτες, συστήματα καθοδήγησης και μεταλλικά μέρη που ταυτοποιούνται με τον Kh-101, έναν πύραυλο μεγάλου βεληνεκούς που εκτοξεύεται από στρατηγικά βομβαρδιστικά αεροσκάφη.
Ρωσικός πύραυλος Cruise Kh-101 © X.com
Πάνω από 100 δυτικά εξαρτήματα
Ο επικεφαλής των ουκρανικών κυρώσεων, Βλαντισλάβ Βλάσιουκ, αποκάλυψε ότι κάθε πύραυλος Kh-101 που εξετάστηκε μετά τις τελευταίες επιθέσεις περιείχε πάνω από 100 δυτικά εξαρτήματα υψηλής τεχνολογίας. Ανάμεσά τους βρέθηκαν μικροτσίπ και ηλεκτρονικά κυκλώματα από αμερικανικές εταιρείες όπως η Texas Instruments, η AMD και η Kyocera AVX, καθώς και εξαρτήματα από τη γερμανική Harting Technology Group και τη ολλανδική Nexperia.
Ορισμένα από τα εξαρτήματα έφεραν σειριακούς αριθμούς παραγωγής του 2024 και του 2025, γεγονός που αποδεικνύει ότι η Ρωσία εξακολουθεί να αποκτά κρίσιμη δυτική τεχνολογία αρκετά χρόνια μετά την επιβολή των κυρώσεων.
Στα συντρίμμια εντοπίστηκαν επίσης εξαρτήματα κινεζικής και ταϊβανέζικης προέλευσης, ενώ ειδικοί εκτιμούν ότι αρκετά από τα ηλεκτρονικά μέρη είναι αντίγραφα δυτικών τεχνολογιών που παράγονται σε κινεζικά εργοστάσια.
Ο Kh-101 θεωρείται ένα από τα πλέον εξελιγμένα όπλα του ρωσικού οπλοστασίου. Διαθέτει χαμηλό ηλεκτρομαγνητικό ίχνος, προηγμένα συστήματα πλοήγησης και δυνατότητα πτήσης σε πολύ χαμηλό ύψος ώστε να αποφεύγει τα ραντάρ. Η πυρηνική του έκδοση, ο Kh-102, μπορεί να μεταφέρει πυρηνική κεφαλή.
1.560 drones μέσα σε μόλις δύο ημέρες
Σύμφωνα με την ουκρανική πολεμική αεροπορία, από τους 56 πυραύλους που εξαπέλυσε η Ρωσία στη μεγαλύτερη συνδυασμένη επίθεση του πολέμου μέσα σε ένα 24ωρο, οι 35 ήταν Kh-101. Παράλληλα, η Μόσχα εξαπέλυσε περισσότερα από 1.560 drones μέσα σε μόλις δύο ημέρες, αριθμός-ρεκόρ από την έναρξη της εισβολής.
Το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε ότι χρησιμοποιήθηκαν επίσης υπερηχητικοί πύραυλοι Kinzhal, καθώς και πυραυλικά συστήματα ξηράς και θαλάσσης μεγάλου βεληνεκούς. Η Μόσχα ισχυρίζεται ότι στόχος ήταν στρατιωτικές και αμυντικές υποδομές της Ουκρανίας, χωρίς όμως να εξηγεί το πλήγμα στην πολυκατοικία του Κιέβου.
Οι ουκρανικές αρχές υποστηρίζουν ότι η Ρωσία έχει αυξήσει θεαματικά την παραγωγή των Kh-101 μετά το 2022. Σύμφωνα με ευρωπαϊκές και ουκρανικές εκτιμήσεις, η παραγωγή του συγκεκριμένου πυραύλου το 2024 ήταν οκτώ φορές μεγαλύτερη σε σχέση με την προπολεμική περίοδο.
Η Μόσχα φαίνεται να έχει προσαρμόσει την πολεμική της βιομηχανία ώστε να παρακάμπτει τους περιορισμούς μέσω τρίτων χωρών, δικτύων μεταπωλητών και ενδιάμεσων εταιρειών στην Ασία και τη Μέση Ανατολή. Τα ηλεκτρονικά εξαρτήματα αγοράζονται νόμιμα από δυτικές εταιρείες και στη συνέχεια επανεξάγονται μέσω παράλληλων εμπορικών δικτύων προς τη Ρωσία.
Κρίσιμη εξάρτηση από τη Δύση
Ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξάρτηση της Ρωσίας από δυτική μικροηλεκτρονική παραμένει κρίσιμη, ιδιαίτερα σε τομείς όπως οι επεξεργαστές, τα συστήματα καθοδήγησης και οι αισθητήρες ακριβείας. Παράλληλα, η Κίνα έχει εξελιχθεί σε βασικό προμηθευτή ή διαμεσολαβητή τεχνολογίας που χρησιμοποιείται σε ρωσικά όπλα.
Ο ειδικός στα πυραυλικά συστήματα Φάμπιαν Χόφμαν από το Πανεπιστήμιο του Όσλο, εξετάζοντας τις φωτογραφίες των συντριμμιών, δήλωσε ότι το μοτίβο καταστροφής αποκλείει το ενδεχόμενο χρήσης drone. Όπως είπε, πρόκειται σχεδόν βέβαια για πύραυλο cruise ή βαλλιστικό πύραυλο, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο ο πύραυλος να παρεκτράπηκε λόγω ηλεκτρονικού πολέμου ή δυσλειτουργίας του συστήματος καθοδήγησης.
Το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας υποστηρίζει ότι έχει καταρρίψει περίπου το 88% των ρωσικών πυραύλων Kh-101, Kh-55 και Kh-555 που εκτοξεύθηκαν από τις αρχές του 2026. Ωστόσο, η αναχαίτισή τους γίνεται όλο και δυσκολότερη καθώς η Ρωσία τροποποιεί συνεχώς τα όπλα της.
Πυρομαχικά διασποράς
Σύμφωνα με το Κίεβο, οι νεότερες εκδόσεις των Kh-101 διαθέτουν δεύτερη πολεμική κεφαλή μέσω μείωσης της χωρητικότητας καυσίμων, ενσωματώνουν πυρομαχικά διασποράς με στοιχεία ζιρκονίου για μεγαλύτερη καταστροφή και έχουν αναβαθμισμένα συστήματα πλοήγησης και αντιπαρεμβολής ώστε να αποφεύγουν την ηλεκτρονική εξουδετέρωση.
Η επίθεση στο Κίεβο σημειώθηκε λίγες ώρες μετά τη λήξη της τριήμερης εκεχειρίας που είχε μεσολαβήσει έπειτα από αμερικανική διαμεσολάβηση. Η ουκρανική κυβέρνηση χαρακτήρισε το χτύπημα ακόμη μία απόδειξη ότι η Ρωσία συνεχίζει να στοχοποιεί αμάχους και ζήτησε από τις δυτικές κυβερνήσεις να αυξήσουν την πίεση προς τη Μόσχα.
Κατά την επίσκεψή του στο σημείο της καταστροφής, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι δήλωσε ότι «ο κόσμος πρέπει να θυμάται καθημερινά το τίμημα που πληρώνει η Ουκρανία ώστε η ρωσική επιθετικότητα να μην εξαπλωθεί σε άλλες χώρες».
Ανάμεσα στα θύματα της επίθεσης ήταν και η 12χρονη Λιούμπαβα Γιακόβλεβα, της οποίας ο πατέρας είχε σκοτωθεί πολεμώντας στο μέτωπο για την υπεράσπιση της Ουκρανίας.
