Οι Ηνωμένες Πολιτείες πρότειναν στο Ιράν μια προσωρινή άρση των κυρώσεων στις εξαγωγές πετρελαίου, σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί συμφωνία αποκλιμάκωσης και να επαναλειτουργήσει πλήρως η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim, η πρόταση προβλέπει ότι η εξαίρεση από τις κυρώσεις θα ισχύσει μέχρι να ολοκληρωθεί μια οριστική ειρηνευτική συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Υποχώρησε ελαφρά το Brent
Η αμερικανική πλευρά δεν έχει επιβεβαιώσει επίσημα την πρόταση, ωστόσο η πληροφορία προκάλεσε άμεσες αντιδράσεις στις διεθνείς αγορές. Οι τιμές του Brent υποχώρησαν από τα υψηλά της ημέρας και διαμορφώθηκαν κοντά στα 109 δολάρια το βαρέλι, ενώ τα κρατικά ομόλογα ενισχύθηκαν λόγω ελπίδων ότι μπορεί να υπάρξει διπλωματική πρόοδος μετά από εβδομάδες στασιμότητας.
Η πιθανή αυτή συμφωνία συνδέεται άμεσα με τις βασικές απαιτήσεις της Τεχεράνης. Το Ιράν ζητά την άρση του αποκλεισμού στα λιμάνια του, την αποδέσμευση μέρους των παγωμένων περιουσιακών του στοιχείων και τη διατήρηση κάποιου βαθμού ελέγχου στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενός από τα σημαντικότερα περάσματα πετρελαίου παγκοσμίως.
Πέντε βασικοί όροι για συμφωνία
Παράλληλα, οι ΗΠΑ φέρονται να έχουν θέσει πέντε βασικούς όρους για μια ευρύτερη συμφωνία ειρήνης. Σύμφωνα με το ιρανικό πρακτορείο Fars, οι όροι περιλαμβάνουν τη μεταφορά εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν στις ΗΠΑ, περιορισμένη αποδέσμευση ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν παγωμένα στο εξωτερικό και άρνηση της Ουάσιγκτον να καταβάλει πολεμικές αποζημιώσεις. Οι αμερικανικές αρχές δεν έχουν σχολιάσει επίσημα τις συγκεκριμένες πληροφορίες.
Επιθετικός και ανυπόμονος ο Τραμπ
Ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ιδιαίτερα επιθετικός απέναντι στην Τεχεράνη, δηλώνοντας ότι «ο χρόνος τελειώνει» για το Ιράν. Σε ανάρτησή του στο Truth Social προειδοποίησε ότι η ιρανική ηγεσία «πρέπει να κινηθεί γρήγορα, αλλιώς δεν θα απομείνει τίποτα από αυτούς».
Πρόκειται για τις πιο σκληρές δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου από την επιστροφή του από την Κίνα, ενώ οι προσπάθειες για σταθεροποίηση της εύθραυστης εκεχειρίας δεν έχουν ακόμη οδηγήσει σε ουσιαστική πρόοδο.
Επίθεση με drone στα ΗΑΕ
Η ένταση αυξήθηκε περαιτέρω μετά την επίθεση με drones στον πυρηνικό σταθμό Μπαράκα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων. Ένα drone προκάλεσε πυρκαγιά σε σταθμό ηλεκτροδότησης της μονάδας 3 του εργοστασίου, ενώ άλλα δύο καταρρίφθηκαν από την αεράμυνα των Εμιράτων.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας ανακοίνωσε ότι ενεργοποιήθηκαν εφεδρικές γεννήτριες ντίζελ και ότι δεν υπήρξε διαρροή ραδιενέργειας ούτε κίνδυνος για τον πληθυσμό.
Η κυβέρνηση των Εμιράτων χαρακτήρισε την επίθεση «επικίνδυνη κλιμάκωση» και «παραβίαση κάθε διεθνούς κανόνα». Ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του προέδρου των ΗΑΕ, Ανουάρ Γκαργκάς, υποστήριξε ότι η επίθεση επιβεβαιώνει την απειλή που αντιμετωπίζει η περιοχή από «δυνάμεις χάους και δολιοφθοράς».
Επιθέσεις και εναντίον Σαουδ. Αραβίας
Την ίδια στιγμή, η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι αναχαίτισε και κατέστρεψε τρία drones που εισήλθαν στον εναέριο χώρο της από το Ιράκ, όπου δραστηριοποιούνται φιλοϊρανικές πολιτοφυλακές. Δεν έχει διευκρινιστεί αν τα drones συνδέονται με την επίθεση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Στο περιφερειακό σκηνικό εμπλέκεται πλέον και το Πακιστάν, το οποίο σύμφωνα με το Reuters απέστειλε 8.000 στρατιώτες, μαχητικά αεροσκάφη και σύστημα αεράμυνας στη Σαουδική Αραβία, στο πλαίσιο αμυντικής συμφωνίας που υπεγράφη πέρυσι. Οι περισσότερες δυνάμεις αναμένεται να έχουν συμβουλευτικό και εκπαιδευτικό ρόλο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί επίσης να πιέσει για αποκλιμάκωση. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι το πρώτο βήμα πρέπει να είναι η παύση των επιθέσεων και η αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και στα Στενά του Ορμούζ. Όπως είπε, μόνο μετά από αυτό μπορεί να ανοίξει η συζήτηση για τα δυσκολότερα ζητήματα της διαπραγμάτευσης.
Ο πόλεμος ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν, που ξεκίνησε στα τέλη Φεβρουαρίου, έχει ήδη προκαλέσει χιλιάδες θύματα κυρίως στο Ιράν και στον Λίβανο. Οι επιθέσεις και τα αντίποινα έχουν επεκταθεί σε ολόκληρη την περιοχή του Κόλπου, επηρεάζοντας τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και το Ισραήλ.
Ιρανικές εξαγωγές και επίσκεψη Πούτιν στην Κίνα
Παράλληλα, αυξάνεται η κινητικότητα γύρω από τις ιρανικές πετρελαϊκές εξαγωγές. Σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν, 23 δεξαμενόπλοια εντοπίστηκαν κοντά στο νησί Χαργκ, το μεγαλύτερο πετρελαϊκό κέντρο εξαγωγών του Ιράν, στον μεγαλύτερο αριθμό από την έναρξη του αμερικανικού αποκλεισμού πριν από έναν μήνα.
Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αναμένεται να επισκεφθεί την Κίνα για συνομιλίες με τον Σι Τζινπίνγκ, όπου το ζήτημα του πολέμου με το Ιράν θα βρεθεί ψηλά στην ατζέντα. Την ίδια ώρα, ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ κάλεσε τις χώρες της G7 να αυξήσουν τις κυρώσεις κατά της Τεχεράνης όσο η σύγκρουση συνεχίζεται χωρίς ορατό τέλος.
