Η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει στο επίκεντρο την εμπορική της στρατηγική απέναντι στην Κίνα, εξετάζοντας νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της κινεζικής υπερβάλουσας παραγωγικής δυναμικότητας, σε εσωτερική συνάντηση Επιτρόπων την Παρασκευή 29 Μαΐου. Οι Βρυξέλλες ανησυχούν ότι οι φθηνές κινεζικές εξαγωγές απειλούν τη βιομηχανική βάση, τις επενδύσεις και την απασχόληση στην Ευρώπη.
Η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Λιθουανία, ήδη πιέζουν με κοινή επιστολή για πιο επιθετική εμπορική πολιτική απέναντι στην Κίνα, ζητώντας νέα εργαλεία άμυνας για την προστασία της ευρωπαϊκής βιομηχανίας. Η συζήτηση στις Βρυξέλλες αναμένεται να κρίνει τη μελλοντική στρατηγική της ΕΕ απέναντι στο Πεκίνο.
Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις προειδοποιήσεις προς τις επιχειρήσεις για τη μεγάλη εξάρτηση από την Κίνα, ζητώντας ταχύτερη διαφοροποίηση των εφοδιαστικών αλυσίδων. Οι Βρυξέλλες θεωρούν ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι απειλούν την οικονομική ασφάλεια και τη βιομηχανική ανθεκτικότητα της Ευρώπης.
Ο Στεφάν Σεζουρνέ δήλωσε στους Financial Times και σε άλλα ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης ότι η ΕΕ θα εφαρμόσει πιο συστηματικά ποσοστώσεις εισαγωγών και δασμούς, καθώς ευρωπαϊκοί κλάδοι όπως η χημική βιομηχανία, η μεταλλουργία και οι καθαρές τεχνολογίες κινδυνεύουν να καταστραφούν από τον αθέμιτο κινεζικό ανταγωνισμό. Το ημερήσιο εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ έναντι της Κίνας έχει φτάσει το 1 δισ. ευρώ, ενώ 29 εκατ. εργασίας κινδυνεύουν λόγω της υπερβάλουσας παραγωγικής δυναμικότητας της Κίνας, σημείωσε.
Σημειώνεται πως η Κομισιόν την Πέμπτη επέβαλε πρόστιμο ύψους 200 εκατ. ευρώ στην Temu, κατηγορώντας την κινεζική πλατφόρμα ηλεκτρονικού εμπορίου ότι δεν έλαβε τα αναγκαία μέτρα για να περιορίσει τη διακίνηση παράνομων και επικίνδυνων προϊόντων προς τους καταναλωτές στην ΕΕ.
Η ΕΕ αναζητά νέα στρατηγική απέναντι στην Κίνα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση επαναφέρει στο προσκήνιο το ζήτημα της κινεζικής υπερβάλουσας παραγωγικής δυναμικότητας, επιχειρώντας να διαμορφώσει μια πιο αποτελεσματική στρατηγική εμπορικής άμυνας πέναντι στην Κίνα. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προγραμματίζει ειδική συνάντηση την Παρασκευή, ενόψει της κρίσιμης συζήτησης των 27 κρατών-μελών στη σύνοδο κορυφής της 19ης Ιουνίου στις Βρυξέλλες.
Το θέμα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τη σταθεροποίηση του διατλαντικού εμπορικού πλαισίου και την επικύρωση της συμφωνίας Turnberry 2025. Πλέον, οι Βρυξέλλες στρέφουν την προσοχή τους στην αυξανόμενη πίεση που ασκούν οι κινεζικές εξαγωγές σε βασικούς ευρωπαϊκούς βιομηχανικούς κλάδους, αναφέρουν αναλυτές στη Les Echos.
Σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, οι εξαγωγές από την Κίνα σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι μηχανές υψηλής τεχνολογίας, οι «πράσινες» τεχνολογίες και τα χημικά προϊόντα διαβρώνουν σταδιακά τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης.
Τον Απρίλιο, το μερίδιο κινεζικών αυτοκινητοβιομηχανιών όπως οι BYD και Chery στις πωλήσεις ηλεκτρικών αυτοκινήτων στην Ευρώπη ξεπέρασε το 15% για πρώτη φορά, παρά τους επιπλέον δασμούς που επέβαλε η ΕΕ το 2024.
Η Γερμανία μόνο το προηγούμενο έτος έχασε περισσότερες από 120.000 βιομηχανικές θέσεις εργασίας, ενώ το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα εκτιμάται ότι θα φθάσει τα 360 δισ. ευρώ έως το 2025.
Παράλληλα η ΕΕ ετοιμάζεται να λάβει διευρυμένες εξουσίες έκτακτης ανάγκης, προκειμένου να μπορεί να παρεμβαίνει στις αλυσίδες εφοδιασμού ημιαγωγών της Ευρώπης σε περιόδους έλλειψης, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας να υποχρεώνει τους κατασκευαστές να παρακάμπτουν υφιστάμενα συμβόλαια,
Σχέδιο νόμου, το οποίο περιήλθε στην κατοχή των Financial Times, προβλέπει επίσης τη δυνατότητα κοινών προμηθειών ώστε να ενισχυθεί η διαπραγματευτική ισχύς της ΕΕ. Πρόκειται για σαφή διεύρυνση της εξουσίας των Βρυξελλών να παρεμβαίνουν άμεσα στις βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Μέσα στο κλίμα εντάσεων μεταξύ Πεκίνου και Ουάσιγκτον, στην Ευρώπη αυξάνονται οι φόβοι ότι οι ημιαγωγοί μπορεί να μετατραπούν σε εργαλείο οικονομικού εξαναγκασμού, ιδιαίτερα λόγω της εξάρτησης της Ευρώπης από την Ταϊβάν για προηγμένα μικροτσίπ.
Η ΕΕ εξετάζει ισχυρότερα μέτρα απέναντι στην Κίνα
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν δήλωσε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να εμπνευστεί από το αμερικανικό μοντέλο εμπορικής άμυνας, όπως το Section 301 του αμερικανικού Trade Act, που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση πρακτικών dumping.
Ο Γάλλος υπουργός Εξωτερικού Εμπορίου, Νικολά Φορισιέ, υπογράμμισε ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση διαθέτει πλέον ισχυρότερα εργαλεία εμπορικής προστασίας και πρέπει να τα χρησιμοποιεί όταν απαιτείται. Μεταξύ αυτών βρίσκεται και ο μηχανισμός κατά του οικονομικού εξαναγκασμού, ο οποίος είχε εξεταστεί ακόμη και έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών κατά τη διάρκεια της κρίσης της Γροιλανδίας.
Ωστόσο, αρκετές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γερμανία και η Ισπανία, εμφανίζονται επιφυλακτικές απέναντι σε μια σκληρότερη στάση, φοβούμενες κινεζικά αντίποινα και πιθανές επιπτώσεις στις επενδύσεις και στις εξαγωγές τους.
Εμανουέλ Μακρόν και Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν © consilium.europa.eu
Η εξάρτηση της ΕΕ από την Κίνα προβληματίζει τις Βρυξέλλες
Παρά τις πιέσεις για αυστηρότερα μέτρα, οι Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι η Ευρώπη παραμένει έντονα εξαρτημένη από την Κίνα σε κρίσιμες πρώτες ύλες και τεχνολογικά προϊόντα.
Η αυτοκινητοβιομηχανία της ΕΕ είχε βρεθεί κοντά σε σοβαρές ελλείψεις όταν το Πεκίνο περιόρισε τις εξαγωγές μικροτσίπ της Nexperia, ενώ οι ευρωπαϊκές εταιρείες πράσινης τεχνολογίας και πληροφορικής εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις κινεζικές σπάνιες γαίες.
Η Κομισιόν εξετάζει πλέον το ενδεχόμενο να υποχρεώσει ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να διαφοροποιήσουν τους προμηθευτές τους, ακόμη κι αν αυτό αυξήσει το κόστος παραγωγής. Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα τους επόμενους μήνες, καθώς η ΕΕ επιχειρεί να προστατεύσει τη βιομηχανική της βάση χωρίς να οδηγηθεί σε ανοιχτή εμπορική σύγκρουση με την Κίνα.
Η Ευρώπη εντείνει την πίεση απέναντι στην Κίνα, οι πέντε χώρες που πιέζουν για επιθετική εμπορική πολιτκή
Η Γαλλία και ομάδα ευρωπαϊκών χωρών ζητούν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να υιοθετήσει πιο επιθετική εμπορική πολιτική απέναντι στην Κίνα, εν μέσω αυξανόμενων ανησυχιών για την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής βιομηχανίας.
Σύμφωνα με έγγραφο πολιτικής που επικαλείται το Euractiv, η Γαλλία, η Ολλανδία, η Ισπανία, η Ιταλία και η Λιθουανία υποστηρίζουν ότι η ΕΕ πρέπει να ενισχύσει τα εργαλεία εμπορικής άμυνας απέναντι σε παγκόσμιους ανταγωνιστές και κυρίως απέναντι στην Κίνα.
Οι χώρες αυτές εκτιμούν ότι το διεθνές εμπορικό σύστημα που βασίζεται σε κανόνες υπονομεύεται ολοένα και περισσότερο από αθέμιτες εμπορικές πρακτικές και κρατικές παρεμβάσεις.
Κίνα και ευρωπαϊκή βιομηχανία στο επίκεντρο
Η πρωτοβουλία έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ευρωπαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει πιέσεις από την πανδημία, την ενεργειακή κρίση και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από κρατικά επιδοτούμενες κινεζικές επιχειρήσεις.
Το έγγραφο προτείνει τη δημιουργία ενός ευρύτερου, διατομεακού μηχανισμού εμπορικής άμυνας, που θα επιτρέπει στην ΕΕ να επιβάλλει επιπλέον δασμούς ή ποσοστώσεις σε προϊόντα, όταν τίθενται ζητήματα οικονομικής ή εθνικής ασφάλειας.
Η αναφορά επικεντρώνεται ιδιαίτερα στην εξάρτηση της Ευρώπης από την Κίνα για κρίσιμες πρώτες ύλες, όπως οι σπάνιες γαίες, τις οποίες το Πεκίνο ελέγχει σε μεγάλο βαθμό.
©Bloomberg
Η Κίνα διχάζει τις μεγάλες ευρωπαϊκές δυνάμεις
Το ζήτημα αναμένεται να κυριαρχήσει στη στρατηγική συζήτηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής την Παρασκευή στις Βρυξέλλες. Το εμπορικό έλλειμμα της ΕΕ με την Κίνα έφθασε τα 360 δισ. ευρώ το 2025, αυξημένο κατά περίπου 20% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ο Εμανουέλ Μακρόν έχει ήδη προτείνει μέτρα προστασίας αντίστοιχα με τα αμερικανικά «Section 301», τα οποία χρησιμοποιούνται από τις Ηνωμένες Πολιτείες για την επιβολή δασμών σε κινεζικά προϊόντα.
Ωστόσο, η ευρωπαϊκή στάση απέναντι στην Κίνα εξακολουθεί να προκαλεί εντάσεις στο εσωτερικό της ΕΕ. Η Γερμανία και η Πολωνία δεν στήριξαν τη γαλλική πρωτοβουλία, αντανακλώντας τις διαφορετικές οικονομικές εξαρτήσεις και προτεραιότητες των κρατών-μελών απέναντι στο Πεκίνο.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση εντείνει τις πιέσεις προς τις επιχειρήσεις να διαφοροποιήσουν ταχύτερα τις εφοδιαστικές τους αλυσίδες και να περιορίσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα.
Ο επίτροπος Βιομηχανίας της ΕΕ, Στεφάν Σεζουρνέ, δήλωσε στις Βρυξέλλες ότι πολλές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να υποτιμούν τους γεωπολιτικούς κινδύνους και τις απειλές που σχετίζονται με την αλυσίδα εφοδιασμού.
Όπως ανέφερε μετά τη συνάντηση των υπουργών Εμπορίου της ΕΕ, η Ευρώπη καλεί πλέον τις εταιρείες να «εκσυγχρονίσουν τα επιχειρηματικά τους σχέδια» και να ενσωματώσουν πιο ενεργά ζητήματα οικονομικής ασφάλειας, μεταδίδει το Bloomberg.
Βάλντις Ντομπρόβσκις © EUROKINISSI/ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΕΝΩΣΗ
Κίνα και κρίσιμες πρώτες ύλες στο μικροσκόπιο
Οι Βρυξέλλες ανησυχούν ιδιαίτερα για την εξάρτηση της ευρωπαϊκής οικονομίας από κινεζικές προμήθειες σε κρίσιμα υλικά και τεχνολογίες. Η Κίνα έχει επανειλημμένα χρησιμοποιήσει τις εξαγωγές της ως εργαλείο πίεσης σε πολιτικές και εμπορικές διαμάχες.
Ο επίτροπος Οικονομίας της ΕΕ, Βάλντις Ντομπρόβσκις, υπογράμμισε ότι η ανθεκτικότητα και η ασφάλεια έχουν πλέον κόστος, ωστόσο θεωρούνται απαραίτητες μέσα στο σημερινό γεωπολιτικό περιβάλλον.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή είχε ήδη προειδοποιήσει από τον περασμένο Δεκέμβριο ότι οι επιχειρήσεις πρέπει να ενσωματώνουν ένα «ασφάλιστρο ασφαλείας» στις επενδυτικές και εμπορικές αποφάσεις τους, προκειμένου να περιορίσουν τις στρατηγικές εξαρτήσεις.
Παρά τις προειδοποιήσεις, αρκετές ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξακολουθούν να δίνουν προτεραιότητα στο χαμηλό κόστος και στην ανταγωνιστικότητα. Ευρωπαϊκές αυτοκινητοβιομηχανίες άσκησαν πιέσεις για προσωρινή άρση κυρώσεων εις βάρος της κινεζικής Yangzhou Yangjie Electronic Technology, προμηθευτή ημιαγωγών, φοβούμενες σοβαρές ελλείψεις στην παραγωγή.
Η εταιρεία είχε ενταχθεί στο 20ό πακέτο κυρώσεων της ΕΕ λόγω κατηγοριών ότι εξήγαγε τεχνολογίες διπλής χρήσης προς τη Ρωσία, οι οποίες φέρεται να χρησιμοποιήθηκαν σε drones και οπλικά συστήματα στον πόλεμο της Ουκρανίας.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επισημαίνουν ότι η εμπειρία της ενεργειακής εξάρτησης από τη Ρωσία λειτουργεί πλέον ως προειδοποίηση και για την Κίνα, ειδικά σε τομείς υψηλής τεχνολογίας και στρατηγικών πρώτων υλών.
Αεροφωτογραφία του τερματικού σταθμού εμπορευματοκιβωτίων για το εξωτερικό εμπόριο στο λιμάνι του Τσινγκτάο της Κίνας © EPA/XINHUA / YU FANGPING
Αγνοούν τις προτροπές των Βρυξελλών οι ευρωπαϊκές εταιρείες, συνεχίζουν να επεκτείνονται στην Κίνα
Η νέα έρευνα του Εμπορικού Επιμελητηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην Κίνα αποκαλύπτει ότι, παρά τις πολιτικές εκκλήσεις των Βρυξελλών για απεξάρτηση και διαφοροποίηση, οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις συνεχίζουν να ενισχύουν την παρουσία τους στην κινεζική αγορά και στις τοπικές εφοδιαστικές αλυσίδες.
Σύμφωνα με τα ευρήματα, σχεδόν το ένα τρίτο των εταιρειών που συμμετείχαν στην έρευνα δήλωσε ότι έχει μεταφέρει περισσότερες δραστηριότητες στην Κίνα, ενώ το 37% δεν έχει προχωρήσει σε καμία ουσιαστική αλλαγή στρατηγικής την τελευταία διετία. Συνολικά, το 68% των επιχειρήσεων είτε διατηρεί είτε επεκτείνει τη δραστηριότητά του στη χώρα, γεγονός που υπογραμμίζει τη διαρκή οικονομική βαρύτητα της Κίνας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Ο πρόεδρος του Επιμελητηρίου, Γενς Έσκελουντ, σημείωσε ότι η τάση απομείωσης ρίσκου δεν έχει καταστεί κυρίαρχη, επισημαίνοντας ότι πολλές εταιρείες εξαρτώνται ολοένα και περισσότερο από την Κίνα για παραγωγή και προμήθειες. Μόλις το 7% των επιχειρήσεων εξετάζει ενεργά τη μεταφορά παραγωγής εκτός Κίνας, ενώ περίπου το 24% ακολουθεί στρατηγική μερικής διαφοροποίησης.
Η έρευνα αναδεικνύει επίσης τη μετατόπιση της ισχύος στις παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, καθώς κινεζικές εταιρείες αποκτούν αυξανόμενο έλεγχο σε τομείς όπως τα ηλεκτρικά οχήματα, οι μπαταρίες και τα ηλεκτρονικά είδη. Όπως επισημαίνει στέλεχος της Kuehne+Nagel, σημαντικό μέρος των εμπορικών ροών πλέον «σχεδιάζεται, αποφασίζεται και χρηματοδοτείται στην Κίνα», γεγονός που ενισχύει τον στρατηγικό της ρόλο.
Κεντρικός παράγοντας παραμένει το κόστος, αλλά και η ραγδαία αυτοματοποίηση της κινεζικής βιομηχανίας. Η μείωση της εξάρτησης από την εργασία και η εκτεταμένη χρήση ρομποτικής έχουν ενισχύσει την παραγωγικότητα και μειώσει περαιτέρω το σχετικό πλεονέκτημα κόστους άλλων περιοχών.
Όπως σημειώνεται, το 75% των ευρωπαϊκών επιχειρήσεων στην Κίνα θεωρεί ότι οι τοπικές εγκαταστάσεις τους είναι πιο αποδοτικές από αντίστοιχες μονάδες σε άλλες χώρες. Σε αυτό το πλαίσιο, ολοένα και περισσότεροι αναλυτές προειδοποιούν ότι η πλήρης αποσύνδεση από την Κίνα είναι πρακτικά δύσκολη, καθώς η κινεζική βιομηχανία παραμένει βαθιά ενσωματωμένη στο παγκόσμιο παραγωγικό σύστημα.
