Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο αντιπρόεδρος Τζ. Ντ Βανς και ο πρόεδρος του κοινοβουλίου του Ιράν Μοχαμάντ Μπαγέρ Γαλιμπάφ υπέγραψαν το μνημόνιο κατανόησης, ανακοίνωσε ένας υψηλόβαθμος Αμερικανός αξιωματούχος.
Ο αξιωματούχος επιβεβαίωσε ότι η συμφωνία περιλαμβάνει το άμεσο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την άρση του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών, σημειώνοντας ότι «θα αυξηθεί σημαντικά» η ναυσιπλοϊα στην περιοχή.
Μιλώντας σε δημοσιογράφους, ο ίδιος πρόσθεσε ότι η τελετή της υπογραφής θα γίνει την Παρασκευή. «Θα δείτε σημαντική αύξηση της κίνησης στα Στενά του Ορμούζ, στην πραγματικότητα έχει ήδη ξεκινήσει, και θα διογκωθεί με τον καιρό», είπε ο αξιωματούχος που ζήτησε να μην κατονομαστεί. «Πιθανότατα δεν θα επιστρέψουμε σε φυσιολογικές συνθήκες μέσα σε διάστημα δύο εβδομάδων αλλά θα δούμε σημαντική αύξηση στην κίνηση στα Στενά», επέμεινε.
Σύμφωνα με την πηγή αυτήν, οι λεπτομέρειες της συμφωνίας θα ανακοινωθούν μέσα στις επόμενες 24-48 ώρες. Εντός της εβδομάδας οι δύο πλευρές θα ξεκινήσουν και συνομιλίες σε τεχνικό επίπεδο. Η αποδέσμευση των παγωμένων κεφαλαίων του Ιράν και η άρση των κυρώσεων θα εξαρτηθούν από το κατά πόσο η Τεχεράνη θα εφαρμόσει τη συμφωνία και το σχέδιο της Ουάσινγκτον είναι να παραμείνουν οι στρατιωτικές δυνάμεις της στην περιοχή κατά την επόμενη φάση των διαπραγματεύσεων.
Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν ότι τα Στενά του Ορμούζ θα είναι ανοικτά μακροπρόθεσμα χωρίς την επιβολή διοδίων, δήλωσε σε συνέντευξή του στο CNBC ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς.
Ο Βανς είπε επίσης ότι ο ιρανός υπουργός Εξωτερικών και ο πρόεδρος της ιρανικής βουλής θα εκπροσωπήσουν το Ιράν στην υπογραφή του μνημονίου κατανόησης την Παρασκευή στην Ελβετία και ότι πολλές λεπτομέρειες της συμφωνίας πρέπει ακόμη να διευθετηθούν.
Από την πλευρά του, το ιρανικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι το Ιράν θα χρεώνει μάλλον τέλη ναυτιλιακών υπηρεσιών στα πλοία που θα διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ παρά διόδια, στο πλαίσιο της συμφωνίας-πλαισίου που συνομολογήθηκε από τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Πάντοτε υποστηρίζαμε ότι δεν επιδιώκουμε την είσπραξη διοδίων διέλευσης, αλλά τελών για ναυτιλιακές υπηρεσίες, για την προστασία του περιβάλλοντος, την ασφάλεια των πλοίων και άλλες απαραίτητες υπηρεσίες», εξήγησε ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπαγαΐ κατά την εβδομαδιαία ενημέρωση των δημοσιογράφων.
Πώς υποδέχτηκε η διεθνής κοινότητα τη συμφωνία
Οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και του Ιράν κατέληξαν σε καταρχήν συμφωνία για να τερματιστεί άμεσα ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, ανακοίνωσε τις πρώτες πρωινές ώρες το Πακιστάν, χώρα που διαδραματίζει μεσολαβητικό ρόλο-κλειδί, με την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη να επιβεβαιώνουν την πληροφορία αυτή αμέσως μετά.
«Η συμφωνία με την Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν πλέον ολοκληρώθηκε», ανέφερε ο αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ μέσω Truth Social, μερικά λεπτά μετά την ανακοίνωση του πακιστανού πρωθυπουργού Σαμπάζ Σαρίφ μέσω X πως «επιτεύχθηκε» συμφωνία.
«Εγκρίνω το πλήρες άνοιγμα του στενού του Ορμούζ χωρίς τέλη διέλευσης και, ταυτόχρονα, την άμεση άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Πλοία όλου του κόσμου, βάλτε μπρος τις μηχανές σας. Ας ρεύσει το πετρέλαιο!», πρόσθεσε ο αρχηγός του αμερικανικού κράτους, που ωστόσο διευκρίνισε κατόπιν πως η θαλάσσια αρτηρία στρατηγικής σημασίας θα ξανανοίξει «μόλις υπογραφτεί η συμφωνία», κάτι που αναμένεται να γίνει την Παρασκευή 19η Ιουνίου, προκειμένου να δοθεί χρόνος «για την άρση (των θαλάσσιων) ναρκών» στην περιοχή.
Η ανακοίνωση πως κλείστηκε συμφωνία πυροδότησε πτώση των τιμών του πετρελαίου, που είχαν σημειώσει άλμα αφότου ξέσπασε ο πόλεμος στα τέλη Φεβρουαρίου κι έκλεισε το στενό, από το οποίο διέρχεται υπό κανονικές συνθήκες το ένα πέμπτο των υδρογονανθράκων που καταναλώνονται σε παγκόσμια κλίμακα.
Η συμφωνία των δυο κυβερνήσεων προβλέπει «το άμεσο τέλος του πολέμου και των στρατιωτικών επιχειρήσεων στα διάφορα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου», δήλωσε από την πλευρά του στην ιρανική κρατική τηλεόραση ο υφυπουργός Εξωτερικών Καζέμ Γαριμπαμπαντί.
«Θα αρχίσουν διαπραγματεύσεις εντός 60 ημερών ενόψει της σύναψης οριστικής συμφωνίας», είπε ακόμη ο κ. Γαριμπαμπαντί, επισημαίνοντας πως η Τεχεράνη εξακολουθεί να αντιμετωπίζει με «δυσπιστία» τις ΗΠΑ. Έκανε λόγο για τέσσερα θέματα που θα τεθούν στο τραπέζι: «την άρση όλων των κυρώσεων σε βάρος της Ισλαμικής Δημοκρατίας του Ιράν, είτε πρόκειται για μονομερείς πρωτογενείς ή δευτερογενείς· το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας· την ανοικοδόμηση» και «την οικονομική ανάπτυξη» του Ιράν· και «τη δημιουργία μηχανισμού παρακολούθησης» που θα εγγυάται την εφαρμογή των δεσμεύσεων που θα αναληφθούν.
Το ιρανικό πρακτορείο ειδήσεων MEHR μετέδωσε κείμενο το οποίο παρουσίασε ως το «μνημόνιο συνεννόησης», το πρωτόκολλο συμφωνίας 14 σημείων στο οποίο κατέληξαν οι ΗΠΑ και το Ιράν: προβλέπει μεταξύ άλλων «την αποδέσμευση 24 δισεκ. δολαρίων που έχουν παγώσει (σ.σ. στο εξωτερικό) κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης 60 ημερών» που θα αρχίσει μετά την υπογραφή, «το μισό» από το οποίο «θα τεθεί στη διάθεση του Ιράν πριν από την έναρξη των διαπραγματεύσεων», κατά το κείμενο που είχε ήδη μεταδοθεί από το MEHR προχθές Σάββατο, ωστόσο δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσημα.
Η τελετή υπογραφής της συμφωνίας θα διεξαχθεί την Παρασκευή 19η Ιουνίου στη Γενεύη, ενημέρωσε ο πακιστανός πρωθυπουργός Σαρίφ. Ο αμερικανός αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς γνωστοποίησε ότι σκοπεύει να είναι παρών, συμπληρώνοντας ότι είναι «πιθανή» η παρουσία του αμερικανού προέδρου Τραμπ.
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες χαιρέτισε τη συμφωνία, «κρίσιμο βήμα προς την ειρηνική επίλυση της σύγκρουσης», όπως τόνισε, σύμφωνα με δελτίο Τύπου το οποίο έδωσε στη δημοσιότητα ο εκπρόσωπός του Στεφάν Ντουζαρίκ.
Το Ιράν «επέβαλε τη θεία και ατσάλινη θέλησή του στους αμερικανούς και σιωνιστές εχθρούς», τους «ταπείνωσε», και «ο εχθρός δεν είχε άλλη επιλογή παρά να αποδεχτεί την ήττα και να παραδοθεί», υποστήριξε από την πλευρά του το γενικό επιτελείο του ιρανικού στρατού, σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση.
Λίγη ώρα προτού ανακοινωθεί η συμφωνία, το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν προειδοποιούσε μέσω X ότι επρόκειτο να υπάρξουν «άμεσα» αντίποινα σε βομβαρδισμό του Ισραήλ με τρεις νεκρούς σε νότιο προάστιο της Βηρυτού, προπύργιο του σιιτικού κινήματος Χεζμπολά του Λιβάνου, που πρόσκειται στην Τεχεράνη.
