Παρά την προσωρινή αποκλιμάκωση στις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, το συνεχιζόμενο μέτωπο μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ εξελίσσεται σε έναν από τους μεγαλύτερους παράγοντες αστάθειας στη Μέση Ανατολή, περιπλέκοντας τις διπλωματικές προσπάθειες για μια συνολική διευθέτηση της κρίσης που συγκλονίζει την περιοχή, μεταδίδει το Bloomberg.
Η φιλοϊρανική σιιτική οργάνωση του Λιβάνου εισήλθε ενεργά στη σύγκρουση λίγο μετά την έναρξη του πολέμου μεταξύ ΗΠΑ, Ισραήλ και Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, εξαπολύοντας πυραυλικές και μη επανδρωμένες επιθέσεις κατά ισραηλινών στόχων.
Παρότι η Ουάσιγκτον και η Τεχεράνη συμφώνησαν σε κατάπαυση του πυρός και το προκαταρκτικό μνημόνιο που υπέγραψε ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ στις 17 Ιουνίου προέβλεπε τερματισμό των στρατιωτικών επιχειρήσεων σε όλα τα μέτωπα, το Ισραήλ και η Χεζμπολάχ δεν συμμετείχαν στη συμφωνία, με αποτέλεσμα οι συγκρούσεις στο Λίβανο να συνεχίζονται.
Χεζμπολάζ: H σημαντικότερη ένοπλη οργάνωση στη Μ. Ανατολή
Η Χεζμπολάχ ιδρύθηκε το 1982 από σιίτες μουσουλμάνους του Λιβάνου ως απάντηση στην ισραηλινή παρουσία στο νότιο τμήμα της χώρας και από την πρώτη στιγμή διατηρούσε στενούς δεσμούς με το Ιράν και τους Φρουρούς της Επανάστασης.
Με την πάροδο των δεκαετιών εξελίχθηκε στη σημαντικότερη ένοπλη οργάνωση της Μέσης Ανατολής και στον βασικό πυλώνα του περιφερειακού δικτύου επιρροής της Τεχεράνης.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια η οργάνωση έχει δεχθεί ισχυρά πλήγματα. Οι πολεμικές επιχειρήσεις του Ισραήλ το 2024 αποδυνάμωσαν σημαντικά τις στρατιωτικές της δυνατότητες, ενώ η εξόντωση του επί δεκαετίες ηγέτη της, Χασάν Νασράλα, αποτέλεσε καθοριστικό πλήγμα για τη δομή διοίκησης.
Παράλληλα, η ανατροπή του καθεστώτος Άσαντ στη Συρία διέκοψε έναν κρίσιμο διάδρομο ανεφοδιασμού με όπλα από το Ιράν.
40.000 ενεργά και εφεδρικά μέλη
Παρά τις απώλειες, η Χεζμπολάχ εξακολουθεί να διαθέτει σημαντική στρατιωτική ισχύ. Σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, αριθμεί περίπου 40.000 ενεργά και εφεδρικά μέλη, ενώ έχει αναπτύξει νέες τακτικές με τη χρήση drones που καθιστούν δυσκολότερη την αντιμετώπισή τους από τα ισραηλινά ηλεκτρονικά συστήματα.
Το Ισραήλ, από την πλευρά του, έχει ενισχύσει τη στρατιωτική του παρουσία στο νότιο Λίβανο, δημιουργώντας μια εκτεταμένη ζώνη ασφαλείας σε βάθος περίπου δέκα χιλιομέτρων από τα σύνορα.
Οι ισραηλινές δυνάμεις συνεχίζουν τις επιχειρήσεις με στόχο, όπως υποστηρίζουν, την εξάλειψη των απειλών κατά των κοινοτήτων του βόρειου Ισραήλ και την αποτροπή μιας νέας μεγάλης επίθεσης.
Παράλληλα, οι αεροπορικοί βομβαρδισμοί έχουν προκαλέσει εκτεταμένες καταστροφές σε προάστια της Βηρυτού και σε περιοχές του νότιου Λιβάνου, όπου η Χεζμπολάχ διατηρεί ισχυρή επιρροή.
Στρατιωτικές εγκαταστάσεις σε κατοικημένες περιοχές
Το Τελ Αβίβ κατηγορεί την οργάνωση ότι χρησιμοποιεί κατοικημένες περιοχές για την ανάπτυξη στρατιωτικών εγκαταστάσεων, ενώ χιλιάδες κάτοικοι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τις εστίες τους.
Οι προσπάθειες διαμεσολάβησης των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν οδηγήσει σε απευθείας επαφές μεταξύ Ισραήλ και Λιβάνου για πρώτη φορά έπειτα από δεκαετίες. Παρότι οι δύο πλευρές έχουν παρατείνει την κατάπαυση του πυρός, παραμένουν σε διαφωνία ως προς τις βασικές προϋποθέσεις μιας μόνιμης συμφωνίας.
Η Βηρυτός ζητά την πλήρη αποχώρηση των ισραηλινών δυνάμεων, ενώ το Ισραήλ απαιτεί προηγουμένως τον αφοπλισμό της Χεζμπολάχ.
Σημαντική δύναμη στο Λίβανο
Στο εσωτερικό του Λιβάνου, η οργάνωση εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πολιτική και κοινωνική δύναμη, αν και η επιρροή της αμφισβητείται ολοένα και περισσότερο. Η κυβέρνηση έχει εξετάσει σχέδια αφοπλισμού όλων των παραστρατιωτικών οργανώσεων, ενώ ο πρόεδρος Ζοζέφ Αούν έχει καταστήσει σαφές ότι ο Λίβανος δεν μπορεί να λειτουργεί ως διαπραγματευτικό χαρτί στις σχέσεις μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον.
Η εξέλιξη της σύγκρουσης στον Λίβανο θεωρείται πλέον κρίσιμος παράγοντας για την επιτυχία ή την αποτυχία των συνομιλιών μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Όσο το μέτωπο Ισραήλ – Χεζμπολάχ παραμένει ενεργό, οι πιθανότητες για μια ευρύτερη ειρηνευτική συμφωνία στη Μέση Ανατολή εξακολουθούν να σκιάζονται από τον κίνδυνο νέας ανάφλεξης.
