Τα στρατηγικά πλήγματα της Ουκρανίας μέσω drones στη ρωσική επικράτεια αναδιαμορφώνουν τον σύγχρονο πόλεμο, ανατρέποντας άρδην τον επενδυτικό σχεδιασμό του ΝΑΤΟ. Μέσα σε τέσσερα χρόνια πολέμου, το Κίεβο κλιμακώνει τις επιθέσεις σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές και στρατιωτικούς στόχους, πλήττοντας σημαντικά διυλιστήρια πετρελαίου, με στόχο την αποκοπή των ενεργειακών εσόδων της Μόσχας. Ειδικοί σε θέματα άμυνας θεωρούν την εκστρατεία με τα drones κομβική για την ανάσχεση της ρωσικής στρατιωτικής ορμής, προειδοποιώντας ωστόσο ότι οι επιτυχίες σε πλήγματα μεγάλου βάθους αυξάνουν τον κίνδυνο κλιμάκωσης.
Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η Ουκρανία εκτέλεσε μία από τις βαθύτερες επιθέσεις σε ρωσικό έδαφος. Την Τρίτη, επλήγη το βασικό διυλιστήριο πετρελαίου στο Ομσκ, σχεδόν 2.500 χιλιόμετρα μακριά από τα ουκρανικά σύνορα, κοντά στο Καζακστάν. Η εξέλιξη ώθησε τον Ουκρανό Πρόεδρο, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, να δηλώσει ότι οι αναβαθμισμένες δυνατότητες των drones θέτουν τη Σιβηρία «εντός εμβέλειας». Οι ουκρανικές προελάσεις υπογραμμίζουν πώς η ταχεία υιοθέτηση των drones μετασχηματίζει τον πόλεμο, καθιστώντας τις μάχες αυτόνομες, διασυνδεδεμένες και καθοδηγούμενες από δεδομένα.
Η τεχνολογική αναβάθμιση του Κιέβου
Σύμφωνα με τον Bob Tollast, ερευνητή στο Royal United Services Institute (Λονδίνο), δύο παράγοντες επιτάχυναν τις ουκρανικές επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς. Η συντονισμένη προσπάθεια ενίσχυσης της παραγωγής και βελτίωσης της αδρανειακής πλοήγησης, του λογισμικού και της μηχανικής όρασης θωράκισαν τα συστήματα έναντι παρεμβολών στη δορυφορική πλοήγηση. Παράλληλα, η ξένη υποστήριξη διαδραμάτισε κρίσιμο ρόλο, με τα διυλιστήρια να αποτελούν τεράστιους στόχους.
«Θα δούμε πώς θα αντιδράσει η Ρωσία, είχαν περιορισμένη επιτυχία με δίχτυα και αναχαιτιστικά drones του τύπου που χρησιμοποιεί η Ουκρανία, και εδώ και αρκετό καιρό έχουν τοποθετήσει συστήματα αεράμυνας σε πύργους και πρόσφατα ακόμη και σε ψηλά κτίρια», ανέφερε ο Tollast στο CNBC. «Αλλά με τους εγχώριας κατασκευής πυραύλους κρουζ της Ουκρανίας, όπως ο Flamingo, να βρίσκονται στο προσκήνιο πλήττοντας βιομηχανικές εγκαταστάσεις (συμπεριλαμβανομένης της παραγωγής συστημάτων αεράμυνας), η εικόνα είναι αρκετά άσχημη για τη Μόσχα», πρόσθεσε.
Ο ίδιος εξήγησε ότι η εκστρατεία κατά των διυλιστηρίων συνιστά «βροχή πληγμάτων», αν και παραμένει ασαφές εάν η Ρωσία θα υποστεί μόνιμη ζημιά, δεδομένης της πλεονάζουσας παραγωγικής ικανότητας του τομέα. Η Μόσχα απαντά αυξάνοντας τη δική της παραγωγή drones και ενσωματώνοντάς τα περαιτέρω στις δυνάμεις της.
Το επενδυτικό σχέδιο των 40 δισ. του ΝΑΤΟ
Πέρα από το μέτωπο, η ουκρανική εκστρατεία αναδιαμορφώνει τις αμυντικές δαπάνες της Συμμαχίας. Ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, υπογράμμισε την Τρίτη ότι τα drones έχουν «αλλάξει θεμελιωδώς» τον χαρακτήρα του σύγχρονου πολέμου. Ανακοινώνοντας την πρωτοβουλία «NATO Drone Edge», αποκάλυψε ένα επενδυτικό σχέδιο άνω των 40 δισεκατομμυρίων δολαρίων για συστήματα αντιμετώπισης drones (counter-drone) σε ορίζοντα πενταετίας.
«Μαζί, χτίζουμε μια Συμμαχία έτοιμη για drones. Αξιοποιούμε τις τελευταίες καινοτόμες τεχνολογίες, επενδύουμε στις διατλαντικές αμυντικές βιομηχανίες μας και αντλούμε πραγματικά μαθήματα από το πεδίο της μάχης στην Ουκρανία», τόνισε ο Ρούτε.
Εκτός από το ενεργειακό πλήγμα, οι επιθέσεις επιδιώκουν να αναγκάσουν τον Ρώσο Πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν, να τερματίσει τον πόλεμο. Αναλυτές υπογραμμίζουν ότι η Ουκρανία εξελίσσεται σε πάροχο τεχνογνωσίας. Η Ulrike Franke, ανώτερη ερευνήτρια στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων (ECFR), ανέφερε στο CNBC ότι το Κίεβο διαπρέπει σε τεχνολογίες όπου άλλοι σύμμαχοι του ΝΑΤΟ υστερούν. Η Ουκρανία κρατάει τα χαρτιά, τόνισε, διαθέτοντας «drones, συστήματα αντιμετώπισης drones και φυσικά δεδομένα για το πώς να πολεμήσουν τους Ρώσους». Παρατηρείται, πλέον, η στροφή από την ακριβή, παραδοσιακή τεχνολογία σε ένα ευέλικτο, αποκεντρωμένο μοντέλο, με αιχμή τις startups.
Το νέο μοντέλο προμηθειών και ο γεωπολιτικός αντίκτυπος
Η Ουκρανία κατέστη παγκόσμιος ηγέτης από ανάγκη, σημειώνει η αναλύτρια της Morningstar, Loredana Muharremi. Αντιμετωπίζοντας υπέρτερο στρατό, καινοτόμησε με χαμηλού κόστους, εμπορικά διαθέσιμα drones. «Η πραγματική καινοτομία δεν ήταν η ίδια η τεχνολογία, αλλά το μοντέλο προμηθειών», εξήγησε. Ο κύκλος καινοτομίας διαρκεί πλέον εβδομάδες, σε αντίθεση με τα χρόνια που απαιτούν οι παραδοσιακές αμυντικές βιομηχανίες. Η συνεργασία στρατού, startups και ιδιωτικού τομέα διασφαλίζει συνεχή εξέλιξη μέσω ανατροφοδότησης από το μέτωπο. «Ο μεγαλύτερος οικονομικός αντίκτυπος αναμένεται από τη συσσώρευση παραγγελιών τα επόμενα δύο με τρία χρόνια, με ουσιαστική συνεισφορά σε έσοδα και κέρδη από το 2028 και μετά», εκτίμησε η Muharremi.
Σε γεωπολιτικό επίπεδο, ο Φινλανδός Πρόεδρος, Αλεξάντερ Στουμπ, τόνισε την Τρίτη στο CNBC ότι ο Ζελένσκι πλέον «έχει τα χαρτιά» για επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, μειώνοντας την ικανότητα της Ρωσίας να παράγει και να εξάγει πετρέλαιο κατά 40%. «Αντιστρέφει το κλίμα στον ρωσικό πληθυσμό, ο οποίος τώρα για πρώτη φορά τάσσεται κατά του πολέμου, επηρεάζοντας τη στρατηγική σκέψη της Ρωσίας», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το Κίεβο εξακολουθεί να χρειάζεται αεράμυνα.
Τέλος, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έπειτα από ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τους Πούτιν και Ζελένσκι το Σαββατοκύριακο, δήλωσε τη Δευτέρα ότι η επίλυση της σύγκρουσης «πλησιάζει περισσότερο από όσο συνειδητοποιεί ο κόσμος».
