Νέα εμπόδια εμφανίζονται στις διαπραγματεύσεις για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, καθώς το Ιράν επιδιώκει να αποκλείσει από τη διέλευση αμερικανικά και ισραηλινά πλοία και να απαιτήσει αποζημιώσεις από χώρες που θεωρεί εχθρικές, πριν τους επιτραπεί η χρήση της κρίσιμης θαλάσσιας οδού.
Σύμφωνα με το Bloomberg και ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι απαιτήσεις περιλαμβάνονται, στο υπό διαμόρφωση σχέδιο συμφωνίας μεταξύ Τεχεράνης και Ομάν για τη διαχείριση των Στενών. Οι συνομιλίες έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τις διεθνείς αγορές, καθώς μια συμφωνία θα μπορούσε να επιτρέψει την επανεκκίνηση μεγαλύτερου μέρους των ενεργειακών ροών από τον Περσικό Κόλπο.
Η αβεβαιότητα γύρω από τους όρους του σχεδίου έδωσε νέα ώθηση στις τιμές του πετρελαίου. Το Brent ενισχύεται κατά 1,59%, στα 83,809 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κινείται στα 78,329 δολάρια, με άνοδο 1,34%.
Οι όροι που θέτει το Ιράν
Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο Fars, το σχέδιο που εξετάζεται προβλέπει ότι το Ιράν θα έχει τον έλεγχο της εισόδου των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, ενώ η έξοδος θα εποπτεύεται από κοινού με το Ομάν.
Η κυκλοφορία σχεδιάζεται να διοχετευθεί μέσα από έναν «κεντρικό διάδρομο», ενώ οι δύο άλλες διαδρομές που χρησιμοποιούνται σήμερα σε περιορισμένη κλίμακα θα σταματήσουν να λειτουργούν εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος.
Στο τραπέζι φέρεται να βρίσκεται ακόμη απαγόρευση φορτίων που συνδέονται με το Ισραήλ, καθώς και σύστημα χρεώσεων για υπηρεσίες όπως η ασφάλιση και η κάλυψη περιβαλλοντικού κόστους.
Παραμένει, ωστόσο, ασαφές πόσο ευρεία θα μπορούσε να είναι μια απαγόρευση σε πλοία που συνδέονται με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Ο αριθμός των εμπορικών πλοίων που φέρουν αμερικανική ή ισραηλινή σημαία είναι περιορισμένος, αλλά η περίπλοκη δομή ιδιοκτησίας και διαχείρισης στη διεθνή ναυτιλία θα μπορούσε να διευρύνει σημαντικά το πεδίο εφαρμογής ενός τέτοιου μέτρου.
Το σχέδιο βρίσκεται πλέον υπό εξέταση από το ιρανικό κοινοβούλιο, σύμφωνα με το Fars.
Η Ουάσιγκτον επιμένει στην ελεύθερη διέλευση – Ο Τραμπ λέει ότι ο πόλεμος θα τελειώσει πολύ σύντομα
Η αμερικανική πλευρά έχει καταστήσει σαφές ότι ζητά ελεύθερη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών και ουσιαστική επιστροφή στο καθεστώς που ίσχυε πριν από τον πόλεμο.
Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε ότι οποιοσδήποτε προσωρινός διάδρομος δημιουργηθεί δεν θα πρέπει να υπόκειται σε εγκρίσεις, άδειες, διόδια ή άλλες χρεώσεις.
Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, υποστηρίζει ότι πλήρης επαναλειτουργία των Στενών προϋποθέτει την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού. Παραμένει επίσης ανοιχτό το ερώτημα εάν η Ουάσιγκτον είναι διατεθειμένη να επαναφέρει όρους προηγούμενης συμφωνίας του Ιουνίου, η οποία είχε καταρρεύσει μέσα σε λίγες εβδομάδες και περιλάμβανε χαλάρωση κυρώσεων στο ιρανικό πετρέλαιο και αποδέσμευση μέρους παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων.
Παρά τις διαφορές, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε σχετικά αισιόδοξος για την πορεία των συνομιλιών, δηλώνοντας το βράδυ της Πέμπτης ότι οι διαπραγματεύσεις «προχωρούν καλά».
Λίγο αργότερα δήλωσε σε δημοσιογράφους ότι εκτιμά πως ο πόλεμος με το Ιράν «θα τελειώσει πολύ σύντομα». Αναφερόμενος παράλληλα στα δημοσιεύματα περί έλλειψης πυρομαχικών στις ΗΠΑ, υποστήριξε ότι η χώρα διαθέτει «απεριόριστο απόθεμα», προσθέτοντας ότι «πάντα θέλουμε περισσότερα».
Μόλις 33 πλοία πέρασαν σε τέσσερις ημέρες
Την ίδια ώρα, τα πραγματικά στοιχεία της ναυσιπλοΐας δείχνουν ότι η κίνηση στα Στενά παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη.
Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler που επικαλείται το Reuters, μόλις 33 πλοία διέσχισαν τα Στενά από τη Δευτέρα έως την Πέμπτη, έναντι 50 την αντίστοιχη περίοδο της προηγούμενης εβδομάδας.
Μόνο την Πέμπτη πέρασαν τέσσερα πλοία. Ανάμεσά τους ήταν το πολύ μεγάλο δεξαμενόπλοιο Nissos Kea (συμφερόντων της οικογένειας Αλαφούζου), το οποίο μετέφερε περίπου 2 εκατ. βαρέλια αργού Basrah που είχαν φορτωθεί στο Ιράκ. Τα υπόλοιπα ήταν δύο πλοία μεταφοράς υγραερίου και ένα μικρό bulk carrier.
Μόλις έξι δεξαμενόπλοια αργού έχουν εξέλθει από τα Στενά μέσα στην εβδομάδα, ενώ 21 πλοία έχουν εισέλθει, τα περισσότερα μέσω της ιρανικής διαδρομής.
Η διαφορά με τα προπολεμικά επίπεδα είναι μεγάλη. Πριν από το κλείσιμο της θαλάσσιας οδού μετά την έναρξη του πολέμου ΗΠΑ–Ισραήλ με το Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, περίπου 130 έως 140 πλοία διέσχιζαν συνήθως τα Στενά.
Τα μεγάλα discounts του ιρακινού πετρελαίου δεν αρκούν
Κινεζικά και ινδικά διυλιστήρια έχουν αναζητήσει πλοία που θα μπορούσαν να εισέλθουν στον Περσικό Κόλπο και να φορτώσουν πετρέλαιο από τον τερματικό σταθμό της Βασόρας στο Ιράκ, προσελκυόμενα από τις μεγάλες εκπτώσεις.
Η κρατική SOMO του Ιράκ προσφέρει εκπτώσεις κοντά στα 30 δολάρια το βαρέλι για τα Basrah Heavy και Basrah Medium με φόρτωση τον Αύγουστο.
Ωστόσο, σύμφωνα με ναυτιλιακές πηγές που επικαλείται το Reuters, μέχρι στιγμής δεν έχουν κλειστεί πλοία, καθώς οι πλοιοκτήτες παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί απέναντι στον κίνδυνο εισόδου στην περιοχή.
Παράγοντες της ναυτιλιακής αγοράς επισημαίνουν επίσης ότι η πρόταση να αποκτήσει η Τεχεράνη έλεγχο στα πλοία που εισέρχονται στον Κόλπο παρουσιάζει πρακτικά προβλήματα, λόγω των αμερικανικών κυρώσεων αλλά και των περιοριστικών όρων που περιλαμβάνονται στα ασφαλιστήρια συμβόλαια.
Νέες εστίες έντασης στην περιοχή
Η προσπάθεια για συμφωνία στα Στενά του Ορμούζ εξελίσσεται την ώρα που άλλες εστίες έντασης στη Μέση Ανατολή παραμένουν ενεργές.
Οι Χούθι της Υεμένης ανακοίνωσαν νέα μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον δυνάμεων που υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, ενώ επανέρχονται εντάσεις και στην Ερυθρά Θάλασσα. Την Πέμπτη, πάντως, 26 πλοία πέρασαν από το Μπαμπ ελ Μαντέμπ, έναντι 19 μία ημέρα νωρίτερα, σύμφωνα με την Kpler.
Παράλληλα, εμφανίζονται νέες ενδείξεις έντασης μεταξύ Ισραήλ και Χεζμπολάχ στον Λίβανο, αυξάνοντας τα εμπόδια για μια ευρύτερη και διατηρήσιμη συμφωνία στην περιοχή.
Για τις αγορές, το βασικό ζητούμενο παραμένει εάν οι συνομιλίες Ιράν–Ομάν μπορούν αυτή τη φορά να οδηγήσουν σε πραγματική αύξηση της ναυσιπλοΐας. Οι προηγούμενες προσδοκίες για άμεση συμφωνία δεν επιβεβαιώθηκαν, ενώ οι νέες απαιτήσεις της Τεχεράνης δείχνουν ότι η απόσταση με την Ουάσιγκτον εξακολουθεί να είναι σημαντική.
