Η πρόσφατη αμυντική συμφωνία μεταξύ Πακιστάν, Τουρκίας και Σαουδικής Αραβίας δεν αποτελεί απειλή για την Τεχεράνη, αλλά συνιστά σαφή ένδειξη «αλλαγής στην αντίληψη» των χωρών της περιοχής απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες, δήλωσε σήμερα Δευτέρα το Ιράν, υποστηρίζοντας ότι το νέο σύμφωνο αποδεικνύει πως οι περιφερειακοί σύμμαχοι της Ουάσιγκτον έχουν πλέον συνειδητοποιήσει ότι «δεν μπορούν να βασίζονται στις αμερικανικές εγγυήσεις ασφαλείας όπως στο παρελθόν.
Οι τρεις χώρες υπέγραψαν τη συμφωνία αμοιβαίας άμυνας την Παρασκευή, στο φόντο του πεντάμηνου πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Η σύρραξη αυτή έχει συμπαρασύρει μεγάλο μέρος της Μέσης Ανατολής και έχει διαταράξει τις παγκόσμιες εμπορικές οδούς, επηρεάζοντας σοβαρά και τα τρία υπογράφοντα κράτη. Αναλυτές εκτιμούν ότι το σύμφωνο αποσκοπεί τόσο στην αποτροπή ενός ενισχυμένου καθεστώτος στην Τεχεράνη όσο και στην εξισορρόπηση της αβεβαιότητας που προκαλεί ο αναξιόπιστος ρόλος της Ουάσιγκτον.
Κατά τη διάρκεια της εβδομαδιαίας συνέντευξης Τύπου, ο εκπρόσωπος του ιρανικού Υπουργείου Εξωτερικών, Εσμαΐλ Μπαχαΐ, σχολίασε τις εξελίξεις τονίζοντας: «Οι χώρες της περιοχής έχουν συνειδητοποιήσει ότι η ασφάλεια δεν είναι ένα εμπόρευμα που μπορεί να αγοραστεί από ψεύτικους μεσίτες». Αναφερόμενος στις ΗΠΑ, προσέθεσε ότι «οποιοδήποτε σχέδιο βασίζεται στις γεωπολιτικές και ιστορικές πραγματικότητες της περιοχής, είναι ολοκληρωμένο και περιεκτικό, και προσδιορίζει σωστά τον εχθρό και την απειλή, έχει πιθανότητες να βοηθήσει στην ενίσχυση της ασφάλειας και στην πρόληψη της αστάθειας και των καταχρήσεων από τον σιωνιστή εχθρό και τους συμμάχους του». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «οι χώρες της περιοχής δεν μπορούν να βασίζονται στον ισχυρισμό περί παροχής ασφάλειας από τις ΗΠΑ όπως στο παρελθόν».
Ο Μπαχαΐ επεσήμανε ότι το Ιράν δεν ανησυχεί για το αν το σύμφωνο στρέφεται εναντίον του, επικαλούμενος τους «βαθείς θρησκευτικούς, ιστορικούς και πολιτισμικούς δεσμούς» με τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και το Πακιστάν. Παρά το γεγονός ότι και οι τρεις είναι βασικοί σύμμαχοι των ΗΠΑ, μόνο η Τουρκία διατηρεί σχέσεις με το Ισραήλ, αν και ασκεί εντονότατη κριτική. Ταυτόχρονα, το Πακιστάν έχει κλιμακώσει τη ρητορική του, με τον Υπουργό Άμυνας να χαρακτηρίζει το Ισραήλ «απειλή για ολόκληρο τον μουσουλμανικό κόσμο» και να ζητά ένα «στημένο στρατιωτικό μέτωπο».
«Προχωρούν ομαλά και εποικοδομητικά οι διαπραγματεύσεις με το Ομάν»
Όσον αφορά τις διαπραγματεύσεις με το Ομάν για το προσωρινό άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, ο Μπαχαΐ ανέφερε ότι «προχωρούν ομαλά και εποικοδομητικά». Αποκάλυψε ότι έχει επιτευχθεί συμφωνία για τον χάρτη της ναυσιπλοΐας, αν και ορισμένα τεχνικά ζητήματα παραμένουν εκκρεμή.
Σημείωσε επίσης ότι οι συζητήσεις καλύπτουν μηχανισμούς ασφαλούς ναυσιπλοΐας, περιβαλλοντική προστασία, ναυτιλιακές υπηρεσίες και καταπολέμηση του εγκλήματος, υπηρεσίες που συνήθως απαιτούν πληρωμή.
Ωστόσο, το Ιράν έθεσε αυστηρούς νέους όρους για την άρση του αποκλεισμού, συμπεριλαμβανομένης της πλήρους αποχώρησης των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή, του τερματισμού των περιφερειακών πολέμων και της άρσης όλων των κυρώσεων. Αυτές οι απαιτήσεις φάνηκε να φρενάρουν τις ελπίδες για άμεση συμφωνία.
Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Μτόναλντ Τραμπ, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον «διατηρεί χαμηλούς τόνους» και «διαπραγματεύεται εν μέρει», περιμένοντας να συσσωρευτεί η οικονομική πίεση στο Ιράν. «Απλώς παρακολουθούμε το Ιράν με τον τεράστιο πληθωρισμό του και το γεγονός ότι δεν έχει χρήματα. Θα λυθεί. Πάντα λύνεται. Είναι σαν ένα παιχνίδι σκάκι», δήλωσε ο Αμερικανός Πρόεδρος.
«Στο Ιράν είμαστε επαγγελματίες σκακιστές»
Απαντώντας στις δηλώσεις Τραμπ, ο Μπαχαΐ σχολίασε ότι οι Ιρανοί έχουν αποδείξει πως «είναι επαγγελματίες σκακιστές» και είναι προετοιμασμένοι να αντέξουν την αμερικανική πίεση διατηρώντας τα Στενά του Ορμούζ κλειστά.
Επανέλαβε ότι «όσο συνεχίζεται ο ναυτικός αποκλεισμός των ΗΠΑ, όσο συνεχίζονται άλλες παραβιάσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν θα υπάρχουν οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να πούμε ότι τα Στενά του Ορμούζ έχουν γίνει μια ασφαλής θαλάσσια οδός».
Στο εσωτερικό μέτωπο, ο Πρόεδρος του Ιράν, Μασούντ Πεζεκιάν, περιέγραψε μια σπάνια συνάντηση σχεδόν επτά ωρών που είχε με τον Αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεϊ. Ο Πεζεκιάν ανέφερε στο κρατικό δίκτυο IRIB: «Συζήτησα μαζί του όλα τα ζητήματα της χώρας, συμπεριλαμβανομένων των μέσων διαβίωσης των ανθρώπων, της κατάστασης της αγοράς, της απασχόλησης, της στέγασης, των κυρώσεων, του πώς στεκόμαστε ακλόνητοι, της υποστήριξης του λαού, της ενότητας και της συνοχής».
Προσέθεσε επίσης ότι «όλα τα σχέδια του εχθρού στοχεύουν στη δημιουργία διχασμού. Αυτό που πρέπει να κάνουμε είναι να αποτρέψουμε τη διχόνοια».
Ο Μοτζτάμπα Χαμενεϊ δεν έχει πραγματοποιήσει δημόσιες εμφανίσεις από τότε που ανέλαβε ανώτατος ηγέτης, καθώς παραμένει υπό προστασία λόγω τραυματισμού που υπέστη στην επίθεση όπου σκοτώθηκε ο πατέρας του.
Τέλος, ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Γερμανό ομόλογό του, Γιόχαν Βάντεφουλ, για τις περιφερειακές εξελίξεις, καθώς και με τον Υπουργό Εξωτερικών του Πακιστάν, Ισάκ Νταρ, συζητώντας τις διαπραγματεύσεις με το Ομάν και το νέο αμυντικό σύμφωνο.
