ΗΠΑ: Πράσινο φως για χιλιάδες αγωγές κατά Meta, Google, TikTok & Snapchat για τον εθισμό στα social media

Δικαστήριο στις ΗΠΑ αποφάσισε ότι τεχνολογικοί κολοσσοί πρέπει να αντιμετωπίσουν χιλιάδες αγωγές για τον εθισμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης

Ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ της Meta © EPA/WILL OLIVER

Ένα αμερικανικό εφετείο έδωσε τη Δευτέρα το πράσινο φως για να προχωρήσουν χιλιάδες αγωγές κατά της Meta Platforms, της Google της Alphabet, του TikTok της ByteDance και του Snapchat της Snap Inc., σχετικά με καταγγελίες ότι οι εταιρείες σχεδίασαν τα προϊόντα τους ώστε να είναι εθιστικά για τους νεαρούς χρήστες.

Όπως μεταδίδει το Reuters, το 9ο Εφετείο των ΗΠΑ, με έδρα το Σαν Φρανσίσκο, απέρριψε την έφεση της Meta και του TikTok, οι οποίες ζητούσαν να ανατραπεί απόφαση κατώτερου δικαστηρίου που τις υποχρέωνε να αντιμετωπίσουν περισσότερες από 3.000 αγωγές που είχαν κατατεθεί σε ομοσπονδιακό δικαστήριο. Το εφετείο έκρινε ότι οι εταιρείες άσκησαν την έφεσή τους πολύ νωρίς.

Οι εταιρείες είχαν υποστηρίξει ότι το Άρθρο 230 του Communications Decency Act του 1996, το οποίο γενικά προστατεύει τις διαδικτυακές εταιρείες από αξιώσεις που αφορούν περιεχόμενο που αναρτούν οι χρήστες τους, αποκλείει επίσης αγωγές στις οποίες υποστηρίζεται ότι οι εταιρείες δεν προειδοποίησαν το κοινό για τον εθιστικό χαρακτήρα των πλατφορμών τους.

Οι περισσότερες εφέσεις ασκούνται αφού μια υπόθεση έχει ολοκληρωθεί με δικαστική απόφαση ή ετυμηγορία. Οι εταιρείες υποστήριξαν ότι δεν θα έπρεπε να υποχρεωθούν να περιμένουν μέχρι να ολοκληρωθεί η δικαστική διαδικασία προκειμένου να αμφισβητήσουν την απόφαση του κατώτερου δικαστηρίου που απέρριψε την υπεράσπισή τους περί νομικής προστασίας. Ωστόσο, το 9ο Εφετείο έκρινε ότι το Άρθρο 230 παρέχει προστασία από την ευθύνη για αποζημίωση και όχι ασυλία από την ίδια την άσκηση αγωγών. Ως εκ τούτου, η έφεση ήταν πρόωρη.

Meta: Αποτυχημένη απόπειρα να καθυστερήσει η δίκη

Το δικαστήριο απέρριψε επίσης το αίτημα της Meta να αναβληθεί μια δίκη που ξεκινά την Τετάρτη και αφορά αγωγή 29 γενικών εισαγγελέων πολιτειών. Οι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι η εταιρεία συνέλεγε και χρησιμοποιούσε παράνομα δεδομένα παιδιών, σχεδίασε τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσής της ώστε να κρατά τους νεαρούς χρήστες «κολλημένους» σε αυτές και παραπλάνησε τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλειά τους. Η εταιρεία είχε υποστηρίξει ότι η δίκη δεν μπορούσε να προχωρήσει όσο εκκρεμούσε η έφεσή της.

Η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες ημέρες μετά την απόφαση δικαστή στο Νέο Μεξικό ότι η Meta είχε δημιουργήσει «δημόσια όχληση» στην πολιτεία. Ο δικαστής διέταξε την εταιρεία να καταβάλει 567 εκατ. δολάρια σε ταμείο για την ψυχική υγεία των εφήβων και να εφαρμόσει μέτρα για την ασφάλεια των νέων.

Εκπρόσωπος της Meta αρνήθηκε να σχολιάσει. Εκπρόσωποι του TikTok δεν απάντησαν άμεσα τη Δευτέρα σε αιτήματα για σχολιασμό της δικαστικής απόφασης.

Η Lexi Hazam και ο Previn Warren, δικηγόροι που εκπροσωπούν χιλιάδες σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες οι οποίοι έχουν προσφύγει κατά της Meta και άλλων εταιρειών στο πλαίσιο των ομοσπονδιακών αγωγών, δήλωσαν σε ανακοίνωσή τους ότι η απόφαση επιτρέπει να προχωρήσει η δίκη των πολιτειών, καθώς και μια δίκη σχετικά με αξιώσεις σχολικών περιφερειών που έχει προγραμματιστεί για τον Φεβρουάριο.

«Μια δίκη είναι ο τρόπος με τον οποίο το κοινό θα μάθει τι γνώριζε η Meta σχετικά με τον αντίκτυπο των προϊόντων της στα παιδιά, πότε το γνώριζε και τι επέλεξε να κάνει με αυτή τη γνώση», δήλωσαν οι δικηγόροι. «Η Meta έχει αγωνιστεί για να κρατήσει αυτά τα στοιχεία μακριά από τη δημοσιότητα».

Χιλιάδες οι αγωγές που έχουν κατατεθεί

Οι αγωγές, που έχουν κατατεθεί από πολιτείες, δήμους, σχολικές περιφέρειες και ιδιώτες, υποστηρίζουν ότι οι εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης εθίζουν σκόπιμα τους νεαρούς χρήστες, συμβάλλοντας στην έξαρση της κατάθλιψης, του άγχους και των προβλημάτων σχετικά με την εικόνα του σώματος, καθώς και σε μια ευρύτερη κρίση ψυχικής υγείας μεταξύ των Αμερικανών νέων τα τελευταία χρόνια.

Γονείς, σχολικές περιφέρειες, πολιτείες και άλλοι ενάγοντες είχαν υποστηρίξει ότι η απόφαση του δικαστηρίου πρώτου βαθμού δεν ήταν οριστική και, επομένως, δεν μπορούσε να αποτελέσει αντικείμενο έφεσης. Παράλληλα, όμως, αντιτάχθηκαν στα επιχειρήματα των εταιρειών σχετικά με το Άρθρο 230, υποστηρίζοντας ότι αυτό δεν καλύπτει αξιώσεις που σχετίζονται με τον τρόπο λειτουργίας και σχεδιασμού των προϊόντων τους.

Οι υποθέσεις, οι οποίες έχουν συγκεντρωθεί ενώπιον της περιφερειακής δικαστού των ΗΠΑ Yvonne Gonzalez Rogers στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, διεκδικούν από τις εταιρείες αποζημιώσεις, χρηματικές ποινές και επιστροφή χρημάτων ή άλλες μορφές αποκατάστασης. Οι εταιρείες είχαν ασκήσει έφεση κατά των αποφάσεων της Rogers το 2023 και το 2024, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό επέτρεψαν να προχωρήσει η δικαστική διαδικασία.

Οι εταιρείες αντιμετωπίζουν εκατοντάδες επιπλέον αγωγές με παρόμοιες αξιώσεις σε πολιτειακά δικαστήρια, με περίπου 3.300 από αυτές να έχουν συγκεντρωθεί σε ενιαία διαδικασία ενώπιον πολιτειακού δικαστηρίου στην Καλιφόρνια.

Στην πρώτη αγωγή της υπόθεσης της Καλιφόρνιας που έφτασε σε δίκη, και σε μια υπόθεση που παρακολουθήθηκε στενά ως ένδειξη του τρόπου με τον οποίο οι ένορκοι ενδέχεται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες αξιώσεις, σώμα ενόρκων στο Λος Άντζελες έκρινε τον Μάρτιο ότι η Meta και η Google είχαν επιδείξει αμέλεια σχεδιάζοντας πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που βλάπτουν τους νέους. Οι ένορκοι επιδίκασαν 6 εκατ. δολάρια σε μια νεαρή γυναίκα, η οποία υποστήριξε ότι εθίστηκε στο Instagram και το YouTube όταν ήταν παιδί.

Η απόφαση του Νέου Μεξικού για τη «δημόσια όχληση» που προκάλεσε η Meta ακολούθησε ένα προηγούμενο στάδιο της δίκης, κατά το οποίο οι ένορκοι τον Μάρτιο διέταξαν την εταιρεία να καταβάλει 375 εκατ. δολάρια, αφού έκριναν ότι είχε παραπλανήσει τους καταναλωτές σχετικά με την ασφάλεια των πλατφορμών της.

Τόσο η Meta όσο και η Google, οι οποίες έχουν αρνηθεί τις καταγγελίες στις συγκεκριμένες υποθέσεις, δήλωσαν ότι θα ασκήσουν έφεση.