Δικαστήριο της αμερικανικής πολιτείας του Νέου Μεξικού διέταξε την Πέμπτη τη Meta να καταβάλει 567 εκατομμύρια δολάρια σε ειδικό ταμείο για την ψυχική υγεία των εφήβων και να αλλάξει τον τρόπο λειτουργίας των πλατφορμών της για τους ανήλικους χρήστες, κρίνοντας ότι η εταιρεία ευθύνεται για τη βλάβη που προκάλεσε στην ευημερία των παιδιών.
Όπως μεταδίδει το Reuters, ο δικαστής Μπράιαν Μπίντσαϊντ στη Σάντα Φε απεφάνθη ότι η εταιρεία δημιούργησε «δημόσια όχληση» στην πολιτεία του Νέου Μεξικού, δικαιώνοντας τον γενικό εισαγγελέα Ραούλ Τόρες, μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος. Ο Τόρες είχε κατηγορήσει την εταιρεία κοινωνικής δικτύωσης ότι σχεδίασε τα προϊόντα της έτσι ώστε να εθίζουν τους νεαρούς χρήστες και ότι απέτυχε να προστατεύσει τα παιδιά από τη σεξουαλική εκμετάλλευση στις πλατφόρμες της.
Η απόφαση εκδόθηκε πέντε μήνες αφότου σώμα ενόρκων, σε προηγούμενη φάση της ίδιας υπόθεσης, διέταξε τη Meta να καταβάλει 375 εκατομμύρια δολάρια, κρίνοντας ότι παραβίασε τη νομοθεσία περί προστασίας των καταναλωτών παρουσιάζοντας ψευδώς το Facebook και το Instagram ως ασφαλή για τους ανήλικους χρήστες.
Η υπόθεση παρακολουθούνταν στενά, καθώς εντάσσεται σε ένα ολοένα αυξανόμενο κύμα αγωγών που κατηγορούν τις εταιρείες κοινωνικής δικτύωσης ότι βλάπτουν τους ανήλικους χρήστες. Παρότι πολλές αγωγές έχουν ασκηθεί από παιδιά και οικογένειες για ατομικές βλάβες, πολιτείες, δήμοι και σχολικές περιφέρειες έχουν επίσης κινηθεί νομικά, επιδιώκοντας ευρείες αλλαγές στον τρόπο λειτουργίας του κλάδου.
Περισσότερες από 40 πολιτείες και πάνω από 1.300 σχολικές περιφέρειες έχουν καταθέσει αγωγές κατά εταιρειών κοινωνικής δικτύωσης, επικαλούμενες τη θεωρία της «δημόσιας όχλησης» και ζητώντας τόσο αποζημιώσεις όσο και δικαστικές εντολές που θα επιβάλλουν αλλαγές στα προϊόντα και τις πρακτικές τους.
Ο δικαστής Μπίντσαϊντ διέταξε τη Meta να εφαρμόσει σειρά μέτρων προστασίας των ανηλίκων, τα οποία θα ισχύουν για πέντε χρόνια. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται:
- μηνιαία όρια στη χρήση του Facebook και του Instagram από εφήβους,
- περιορισμοί στις ειδοποιήσεις,
- αυστηρότεροι έλεγχοι στην επικοινωνία ενηλίκων με ανηλίκους,
- δικλείδες ασφαλείας για τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης,
- και ενισχυμένη εξέταση των αναφορών που αφορούν σεξουαλική κακοποίηση παιδιών.
Όπως αναφέρει το Reuters, η Meta ανακοίνωσε ότι θα ασκήσει έφεση κατά της απόφασης και ότι συνεχίζει να εργάζεται για τον εντοπισμό και την απομάκρυνση επιβλαβούς περιεχομένου από τις πλατφόρμες της. «Παραμένουμε βέβαιοι για το ιστορικό μας στην προστασία των εφήβων στο διαδίκτυο και θα συνεχίσουμε να υπερασπιζόμαστε τη θέση μας απέναντι σε ισχυρισμούς που διαστρεβλώνουν τα πραγματικά γεγονότα», ανέφερε η εταιρεία σε ανακοίνωσή της.
Ο γενικός εισαγγελέας του Νέου Μεξικού, Ραούλ Τόρες, δήλωσε ότι η Meta επέλεξε το κέρδος αντί της ασφάλειας των παιδιών και ότι πρόκειται για την πρώτη δικαστική απόφαση που υποχρεώνει έναν κολοσσό των κοινωνικών δικτύων να προχωρήσει σε αλλαγές για την προστασία των ανηλίκων. «Δεν πρόκειται απλώς για μια απόφαση εναντίον μίας εταιρείας. Είναι ένα πρότυπο», δήλωσε ο Τόρες. «Άλλες πολιτείες και άλλες χώρες που αντιμετωπίζουν την ίδια κρίση έχουν πλέον έναν οδικό χάρτη που μπορούν να ακολουθήσουν» ανέφερε.
Το Reuters είχε αποκαλύψει πέρυσι, μέσω εσωτερικών εγγράφων της εταιρείας, ότι τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης της Meta μπορούσαν να «εμπλέξουν ένα παιδί σε ρομαντικές ή αισθησιακές συνομιλίες». Η αποκάλυψη αυτή αποτελούσε μέρος σειράς ερευνών σχετικά με τα κέρδη της Meta από διαφημίσεις που προωθούσαν απάτες και απαγορευμένα προϊόντα.
Στη νέα απόφασή του, ο δικαστής διέταξε επίσης τη Meta να αποτρέπει τα παιδιά στο Νέο Μεξικό από το να εμπλέκονται σε ρομαντικές ή σεξουαλικοποιημένες αλληλεπιδράσεις με τα chatbot τεχνητής νοημοσύνης της εταιρείας. Παράλληλα, υποχρεώνει τη Meta να εμποδίζει ενήλικες στην πολιτεία να χρησιμοποιούν τα chatbot για να προσομοιώνουν ή να συζητούν σεξουαλικοποιημένες αλληλεπιδράσεις με παιδιά.
Η έννοια της «δημόσιας όχλησης»
Ο δικαστής άκουσε καταθέσεις επί τρεις εβδομάδες κατά τη δεύτερη δίκη της υπόθεσης, η οποία δεν διεξήχθη ενώπιον ενόρκων. Το μοναδικό ζήτημα ήταν εάν οι πλατφόρμες της Meta συνιστούν «δημόσια όχληση» σύμφωνα με τη νομοθεσία του Νέου Μεξικού.
Παραδοσιακά, οι αγωγές για δημόσια όχληση αφορούσαν συμπεριφορές που θέτουν σε κίνδυνο τη δημόσια υγεία ή ασφάλεια, όπως η παρεμπόδιση δρόμων ή η ρύπανση ποταμών. Ωστόσο, οι πολιτειακές αρχές έχουν χρησιμοποιήσει την ίδια νομική θεωρία και σε υποθέσεις που αφορούν τον καπνό, τα οπιοειδή, την κλιματική αλλαγή, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα και, πιο πρόσφατα, την τεχνητή νοημοσύνη.
Στην απόφασή του, ο δικαστής έγραψε: «Όπως ακριβώς η επιβλαβής ρύπανση που παράγει ένα εργοστάσιο μπορεί να θίξει το κοινό δικαίωμα σε εύλογα καθαρό αέρα, έτσι και οι βλαβερές επιπτώσεις των πλατφορμών της Meta στα παιδιά δεν περιορίζονται μέσα στις ίδιες τις πλατφόρμες. Αντιθέτως, εξαπλώνονται στο διαδίκτυο συνολικά και, ίσως ακόμη πιο ανησυχητικά, στον πραγματικό κόσμο, δημιουργώντας ένα κοινό κοινωνικό βάρος και προκαλώντας ζημία στα παιδιά που επηρεάζονται, στις οικογένειές τους, στα σχολεία τους, καθώς και στα νοσοκομεία και τις διωκτικές αρχές».
Η Meta είχε υποστηρίξει στη δίκη ότι δεν θα μπορούσε να θεωρηθεί υπεύθυνη για δημόσια όχληση, επειδή δεν είχε παραβιάσει κάποιο «δημόσιο δικαίωμα», όπως η πρόσβαση στον αέρα ή στο νερό. Επίσης, τόνισε ότι οι νέοι της πολιτείας χρησιμοποιούν και άλλες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, άρα η αγωγή αγνοεί τον ρόλο των υπόλοιπων εφαρμογών.
Η εταιρεία επέκρινε ακόμη τις αλλαγές που ζητούσε το Νέο Μεξικό, υποστηρίζοντας στα δικόγραφά της ότι πολλές από αυτές είναι «τεχνολογικά μη πρακτικές ή εντελώς αδύνατες» και ότι ενδέχεται να την αναγκάσουν ακόμη και να αποχωρήσει από την πολιτεία.
Η Meta ισχυρίστηκε επίσης ότι οι αξιώσεις του Νέου Μεξικού αποκλείονται από το Άρθρο 230 του ομοσπονδιακού νόμου Communications Decency Act, ο οποίος γενικά προστατεύει τις διαδικτυακές πλατφόρμες από ευθύνη για περιεχόμενο που δημιουργούν οι χρήστες. Ο δικαστής απέρριψε αυτό το επιχείρημα, κρίνοντας ότι η πολιτεία δεν επιχειρεί να καταστήσει τη Meta υπεύθυνη ως εκδότη περιεχομένου τρίτων, αλλά αμφισβητεί τα χαρακτηριστικά και τον σχεδιασμό των ίδιων των πλατφορμών της.
Ωστόσο, ο δικαστής δεν έκανε δεκτά όλα τα αιτήματα του Νέου Μεξικού. Έκρινε ότι αλλαγές στους αλγόριθμους της Meta, καθώς και σε λειτουργίες όπως το ατελείωτο scroll και η αυτόματη αναπαραγωγή βίντεο, ενδέχεται να παραβιάζουν τα δικαιώματα της εταιρείας που προστατεύονται από την Πρώτη Τροπολογία του Συντάγματος των ΗΠΑ, να βλάπτουν την ανταγωνιστική της θέση και να συγκρούονται με το Άρθρο 230.
Η απόφαση εκδίδεται ενώ η Meta ετοιμάζεται να αντιμετωπίσει την επόμενη εβδομάδα νέα δίκη σε ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνιας, σχετικά με αγωγή που έχουν καταθέσει 29 πολιτείες. Οι ενάγοντες υποστηρίζουν ότι η εταιρεία σχεδίασε το Facebook και το Instagram ώστε να εθίζουν τα παιδιά και παραπλάνησε τους χρήστες σχετικά με την ασφάλειά τους, υπόθεση που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ιδιαίτερα υψηλές αποζημιώσεις.
Παράλληλα, η Meta υπερασπίζεται και άλλη αγωγή που έχει ασκήσει η πολιτεία του Τενεσί, σε δίκη που ξεκίνησε τον Ιούλιο.
Η εταιρεία έχει ενημερώσει τους επενδυτές της ότι οι νομικές και κανονιστικές πιέσεις στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση σχετικά με τα ζητήματα προστασίας των νέων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης «θα μπορούσαν να επηρεάσουν σημαντικά τις επιχειρηματικές και οικονομικές της επιδόσεις».
