Σε δυσεύρετο είδος έχουν μετατραπεί τα ειδικά γυαλιά για την παρατήρηση της έκλειψης ηλίου στη Βρετανία, λίγες ώρες πριν από το εντυπωσιακό αστρονομικό φαινόμενο της Τετάρτης 12 Αυγούστου.
Όπως μεταδίδει το BBC, καταστήματα οπτικών και φωτογραφικών ειδών σε πολλές περιοχές της Σκωτίας έχουν εξαντλήσει τα αποθέματά τους, καθώς χιλιάδες πολίτες αναζητούν την τελευταία στιγμή τον κατάλληλο εξοπλισμό για να παρακολουθήσουν με ασφάλεια την έκλειψη.
Το ενδιαφέρον είναι ιδιαίτερα αυξημένο, καθώς στη Σκωτία έως και το 95% του ηλιακού δίσκου αναμένεται να καλυφθεί από τη Σελήνη. Πρόκειται για την εντυπωσιακότερη μερική έκλειψη που θα είναι ορατή από το Ηνωμένο Βασίλειο από τον Αύγουστο του 1999.
Το φαινόμενο αναμένεται να αρχίσει στη Σκωτία περίπου στις 18:00 και να διαρκέσει συνολικά περίπου δύο ώρες. Ωστόσο, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ακόμη και μια πολύ σύντομη απευθείας ματιά στον Ήλιο χωρίς την κατάλληλη προστασία μπορεί να προκαλέσει σοβαρή και μόνιμη βλάβη στην όραση.
Πώς αναγνωρίζονται τα κατάλληλα γυαλιά
Τα ειδικά γυαλιά έκλειψης διαθέτουν φίλτρα που περιορίζουν δραστικά την ένταση της ηλιακής ακτινοβολίας και προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή.
Σύμφωνα με το BBC, τα πιστοποιημένα γυαλιά θα πρέπει να φέρουν την ένδειξη ασφαλείας ISO 12312-2 ή ISO 12312-2:2015. Οι ειδικοί συνιστούν στους καταναλωτές να αγοράζουν προϊόντα μόνο από αξιόπιστους προμηθευτές και να ελέγχουν προσεκτικά τα γυαλιά πριν από τη χρήση, ιδιαίτερα εάν πρόκειται για παλαιότερα ζευγάρια που μπορεί να έχουν υποστεί φθορά.
Τα συνηθισμένα γυαλιά ηλίου, ακόμη και εκείνα με πολύ σκούρους φακούς, δεν παρέχουν επαρκή προστασία για την απευθείας παρατήρηση του Ήλιου.
Η αυξημένη ζήτηση έχει ήδη προκαλέσει ελλείψεις σε πολλές πόλεις. Στη Γλασκώβη, καταστήματα δέχονται συνεχείς κλήσεις από πολίτες που αναζητούν προστατευτικά γυαλιά, ενώ ορισμένες μεγάλες αλυσίδες επέλεξαν να μην τα διαθέσουν καθόλου.
Σε κατάστημα φωτογραφικών ειδών της πόλης αναρτήθηκε μάλιστα ενημέρωση ότι τα γυαλιά είχαν εξαντληθεί και ότι, σύμφωνα με το προσωπικό, ήταν πλέον δύσκολο να βρεθούν και σε άλλα σημεία της αγοράς.
Ανάλογη εικόνα καταγράφεται και στο Εδιμβούργο, όπου χώροι που διοργανώνουν εκδηλώσεις παρατήρησης έχουν εξαντλήσει τα διαθέσιμα γυαλιά για το ευρύ κοινό. Στο Νταντί, σύμφωνα με το BBC, περίπου 600 ζευγάρια διατέθηκαν ενόψει οργανωμένης εκδήλωσης για την έκλειψη.
Ειδικά γυαλιά για την έκλειψη ηλίου © NASA/Mary Pat Hrybyk-Keith
Έκλειψη ηλίου: Τι μπορείτε να κάνετε χωρίς ειδικά γυαλιά
Για όσους δεν κατάφεραν να προμηθευτούν πιστοποιημένα γυαλιά, υπάρχουν τρόποι να παρακολουθήσουν το φαινόμενο έμμεσα, χωρίς να κοιτάξουν τον Ήλιο.
Μία από τις ασφαλέστερες λύσεις είναι η κατασκευή ενός απλού προβολέα οπής. Μια μικρή οπή σε χαρτόνι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να προβάλει την εικόνα του Ήλιου πάνω σε μια δεύτερη επιφάνεια, επιτρέποντας την παρατήρηση της έκλειψης χωρίς άμεση έκθεση των ματιών στο ηλιακό φως.
Μια ακόμη πιο απλή λύση προτείνει η Βασιλική Αστρονόμος της Σκωτίας Catherine Heymans: ένα κοινό σουρωτήρι.
Οι μικρές οπές του λειτουργούν ως πολλαπλοί μικροσκοπικοί προβολείς. Αν το σουρωτήρι τοποθετηθεί ανάμεσα στον Ήλιο και σε μια επίπεδη επιφάνεια, όπως το έδαφος ή ένας τοίχος, οι φωτεινές κουκκίδες που δημιουργούνται θα πάρουν σταδιακά το σχήμα του μερικώς καλυμμένου Ήλιου.
Σημαντικό είναι ο παρατηρητής να κοιτάζει την προβολή και όχι μέσα από τις οπές προς τον Ήλιο.
Προσοχή απαιτείται και στη φωτογράφιση. Η έντονη ηλιακή ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει βλάβη όχι μόνο στα μάτια αλλά και στον αισθητήρα μιας φωτογραφικής μηχανής ή ενός κινητού τηλεφώνου. Για τον λόγο αυτό χρειάζεται κατάλληλο ηλιακό φίλτρο και στον φωτογραφικό εξοπλισμό.
Το βασικό μήνυμα των ειδικών παραμένει ένα: η εντυπωσιακή εικόνα μιας έκλειψης δεν πρέπει να οδηγεί σε απευθείας παρατήρηση του Ήλιου χωρίς πιστοποιημένη προστασία.
