Καθώς ο πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν παρατείνεται χωρίς να διαφαίνεται τέλος, οι traders πετρελαίου και οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής αντιμετωπίζουν ένα κρίσιμο ερώτημα: είναι τα παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου αρκετά για να αντισταθμίσουν μια διαταραχή στην προσφορά που θα μπορούσε να εξελιχθεί στη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ;
Όπως αναφέρει το Reuters, η απάντηση απέχει πολύ από το να είναι ξεκάθαρη, καθώς εξαρτάται όχι μόνο από την ποσότητα πετρελαίου που παραμένει αποθηκευμένη, αλλά και από το πόσο από αυτό μπορεί πράγματι να διατεθεί στην αγορά.
Η ανατάραξη στην προσφορά δεν βελτιώνεται
Το πόσο θα διαρκούσαν τα αποθέματα μπορεί να προσδιοριστεί μόνο εφόσον υπολογιστεί το μέγεθος της τρέχουσας διαταραχής στην προσφορά.
Ο επικεφαλής της Saudi Aramco εκτιμά ότι ο κόσμος έχει χάσει 2,6 δισεκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου από την έναρξη του πολέμου, γεγονός που, σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Reuters, αποτελεί τη μεγαλύτερη διαταραχή στην προσφορά πετρελαίου που έχει καταγραφεί ποτέ σε σωρευτικούς όρους, με εξαίρεση την Ιρανική Επανάσταση του 1979. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε τεράστια κατανάλωση 25 ημερών παγκοσμίως, με βάση την παγκόσμια ζήτηση πετρελαίου πριν από τον πόλεμο, η οποία ανερχόταν σε 103 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα.
Ωστόσο, η Κίνα περιόρισε τη ζήτησή της τους τελευταίους μήνες, γεγονός που σημαίνει ότι ο κόσμος καταναλώνει πλέον λιγότερο πετρέλαιο.
Οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν ότι το ημερήσιο έλλειμμα προσφοράς που πρέπει να καλυφθεί για να ικανοποιηθεί η ζήτηση ανέρχεται σε περίπου 5 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως, παρότι η Aramco υποστηρίζει ότι η παγκόσμια προσφορά από την περιοχή του Κόλπου μειώνεται κατά 11 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Το έλλειμμα ενδέχεται να διευρύνθηκε τον Ιούλιο, όταν ουκρανικά drones έθεσαν εκτός λειτουργίας τον αγωγό CPC του Καζακστάν, ο οποίος μεταφέρει 1,8 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως.
Ο ενεργειακός οργανισμός της Δύσης, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA), ανακοίνωσε τον Μάρτιο την απελευθέρωση 400 εκατομμυρίων βαρελιών από τα αποθέματα έκτακτης ανάγκης και υποστηρίζει ότι η παγκόσμια οικονομία εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικά αποθέματα.
Τα αποθέματα του IEA αποτελούνται από κρατικά και εμπορικά αποθέματα, τα οποία συνολικά ανέρχονται σε περίπου 1,5 δισεκατομμύριο βαρέλια. Αυτή η ποσότητα αρκεί για να καλύψει το σημερινό εκτιμώμενο έλλειμμα προσφοράς των 5 εκατομμυρίων βαρελιών ημερησίως για 300 ημέρες.
Ωστόσο, ο IEA δεν μπορεί να διατάξει την απελευθέρωση εμπορικών αποθεμάτων, όπως εκείνα που διατηρούν τα διυλιστήρια για λειτουργικούς λόγους. Αυτό αφήνει μόλις 900 εκατομμύρια βαρέλια σε κρατικά αποθέματα, ποσότητα αρκετή για να καλύψει το έλλειμμα προσφοράς για περίπου 180 ημέρες.
Ο IEA δήλωσε ότι είναι έτοιμος να απελευθερώσει περισσότερα αποθέματα εάν η κρίση επιδεινωθεί.
Κατά την προεδρία Ρέιγκαν ήταν τόσο χαμηλά τα αποθέματα
Ο IEA δεν δημοσιοποιεί την ακριβή σύνθεση των αποθεμάτων. Από τα κρατικά αποθέματα που απομένουν, το ένα τρίτο βρίσκεται στις Ηνωμένες Πολιτείες. Τα αποθέματα αργού πετρελαίου στο Στρατηγικό Απόθεμα Πετρελαίου των ΗΠΑ (SPR) έχουν υποχωρήσει στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιανουάριο του 1983, όταν πρόεδρος των ΗΠΑ ήταν ο Ρόναλντ Ρίγκαν.
Το Government Accountability Office (GAO) της αμερικανικής κυβέρνησης προειδοποίησε τον Μάιο ότι οι υποδομές του SPR υποβαθμίζονται γρήγορα και ότι το ένα τέταρτο των αποθεμάτων δεν είναι πλέον διαθέσιμο. Αυτό σημαίνει ότι περισσότερα από 100 εκατομμύρια βαρέλια έχουν καταστεί αδύνατο να απελευθερωθούν, σύμφωνα με αναλυτές της Rapidan Energy.
Εάν οι ΗΠΑ διαθέτουν μόλις 200 εκατομμύρια βαρέλια προσβάσιμων αποθεμάτων στο SPR, αυτά μπορούν να καλύψουν μόλις 40 ημέρες του σημερινού ελλείμματος προσφοράς.
Έλλειψη σε ντίζελ
Μια νέα απελευθέρωση αποθεμάτων από τον IEA είναι απίθανη, καθώς πολλές χώρες διαθέτουν πλέον περιορισμένα αποθέματα, δήλωσε ο Κρίστιαν Έγκελαντ της Energy Aspects.
Η εξάντληση των αποθεμάτων έχει μειώσει το «μαξιλάρι ασφαλείας» απέναντι στις διαταραχές της προσφοράς, αφήνοντας την αγορά πετρελαίου ευάλωτη σε απότομες αυξήσεις των τιμών, δήλωσε ο Χαμάντ Χουσέιν της Capital Economics.
Τα παγκόσμια αποθέματα ντίζελ και καυσίμων αεροσκαφών βρίσκονται σήμερα στο κατώτατο σημείο του εύρους των τελευταίων πέντε ετών, σύμφωνα με τη Morgan Stanley.
Οι πόλεμοι έχουν προκαλέσει ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και της Ρωσίας και έχουν πλήξει ιδιαίτερα το ντίζελ και τα καύσιμα αεροσκαφών, δήλωσε ο Σούρβο Σαρκάρ της DBS Bank.
Η Κίνα θα αντέξει την κρίση περισσότερο
Τα συνολικά παγκόσμια αποθέματα πετρελαίου -περιλαμβανομένων όλων των κατηγοριών, όπως τα εμπορικά αποθέματα, το αμερικανικό SPR, τα κινεζικά αποθέματα και το πετρέλαιο που βρίσκεται πάνω σε πλοία εν πλω- φαίνονται αρκετά ικανοποιητικά, σύμφωνα με τον IEA.
Ωστόσο, ένα μεγάλο μέρος αυτών δεν αποτελεί πραγματικό απόθεμα ασφαλείας, καθώς το πετρέλαιο που βρίσκεται σε πλοία, για παράδειγμα, αντιπροσωπεύει συχνά πετρέλαιο και καύσιμα που έχουν ήδη πουληθεί και βρίσκονται καθ’ οδόν προς τον προορισμό τους.
Η Κίνα δεν δημοσιοποιεί τα αποθέματά της.
Η Energy Aspects εκτιμά ότι η Κίνα διέθετε τον Ιούλιο σχεδόν 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια αργού πετρελαίου. Ωστόσο, οι εκτιμήσεις μεταξύ των συμβουλευτικών εταιρειών παρουσιάζουν μεγάλη απόκλιση, από 1,0 έως 1,7 δισεκατομμύρια βαρέλια.
Επιπλέον, υπάρχουν άγνωστες ποσότητες καυσίμων και πετροχημικών προϊόντων που διατηρούνται σε αποθέματα.
Με απόθεμα 1,7 δισεκατομμυρίων βαρελιών, η Κίνα θα μπορούσε να καλύψει τις προπολεμικές εισαγωγές της μέσω των Στενών του Ορμούζ, περίπου 5,5 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, για σχεδόν έναν χρόνο. Αυτό θα την τοποθετούσε σε ένα από τα πιο άνετα επίπεδα αποθεμάτων μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, μαζί με την Ιαπωνία.
