Την άνοδο της επιρροής του προέδρου της Κίνας Σι Τζινπίνγκ, αλλά και τα όρια του οικονομικού πολέμου των ΗΠΑ, αναδεικνύει η διήμερη διάσκεψη του 10μελούς Οργανισμού Συνεργασίας της Σαγκάης στο Κιργιστάν.
Όπως γράφουν οι NYTimes, καθώς οι ηγέτες της Κίνας, της Ρωσίας, της Ινδίας, του Ιράν και άλλων χωρών συγκεντρώθηκαν στην Κεντρική Ασία για μια διήμερη σύνοδο που ξεκίνησε χθες Δευτέρα, ένα πράγμα ήταν ξεκάθαρο εξαρχής: την ώρα που ο Τραμπ προσπαθεί να κάνει τον κόσμο να περιστρέφεται γύρω από την Ουάσινγκτον, ο Σι Τζινπίνγκ διαγράφει τη δική του ισχυρή τροχιά.
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται με φόντο δύο πολέμους που έχουν οδηγήσει τον κόσμο σε μια περίοδο έντονης γεωπολιτικής αστάθειας, περιορίζοντας την οικονομική ανάπτυξη και αυξάνοντας τον πληθωρισμό. Οι προκλήσεις αυτές βρέθηκαν στο επίκεντρο των συζητήσεων που πραγματοποιούνταν ταυτόχρονα στην άλλη πλευρά του πλανήτη, στο Άσβιλ της Βόρειας Καρολίνας, όπου συνεδρίαζαν οι υπουργοί Οικονομικών των χωρών της G20.
Η συνάντηση στο Μπισκέκ, αντίθετα, αποτέλεσε μια επίδειξη της τεράστιας επιρροής που έχουν προσφέρει οι πόλεμοι στον Σι. Καμία χώρα δεν υπήρξε πιο κρίσιμη για τη Ρωσία και το Ιράν στη διατήρηση των οικονομιών και των πολεμικών τους προσπαθειών από την Κίνα. Ο Σι έχει υπονομεύσει τις προσπάθειες των ΗΠΑ και των συμμάχων τους να ασκήσουν οικονομική πίεση στη Ρωσία και το Ιράν, αξιοποιώντας την τεράστια γεωπολιτική και οικονομική επιρροή του Πεκίνου ως του μεγαλύτερου εισαγωγέα αργού πετρελαίου και εξαγωγέα καταναλωτικών αγαθών στον κόσμο.
Ο μεγαλύτερος αντίπαλος του Σι, οι ΗΠΑ, έχει αποσπαστεί από τον πόλεμο στο Ιράν και έχει αποσύρει ορισμένες από τις στρατιωτικές του δυνάμεις από την Ασία και την Ευρώπη. Τον περασμένο μήνα, ο Κινέζος ηγέτης μπόρεσε να αγνοήσει τις απειλές του Τραμπ ότι οι ΗΠΑ θα εξαπέλυαν ένα «οικονομικό D-Day» εναντίον χωρών που παρείχαν σανίδα σωτηρίας στην Τεχεράνη. Ο Τραμπ είχε διατυπώσει παρόμοιες απειλές στο παρελθόν εναντίον αγοραστών ρωσικού πετρελαίου, αλλά δεν προχώρησε σε καμία ενέργεια εναντίον του Πεκίνου.
«Μετά τον τελευταίο χρόνο, ο Τραμπ αντιμετωπίζει ένα θεμελιώδες πρόβλημα αξιοπιστίας απέναντι στον Σι», δήλωσε ο Julian Gewirtz, ο οποίος διετέλεσε ανώτερος διευθυντής για τις σχέσεις με την Κίνα και την Ταϊβάν στο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας κατά την κυβέρνηση Biden. «Τόσο οι απειλές του όσο και οι διαβεβαιώσεις του φαίνονται στο Πεκίνο, όπως το έθεσε ένας άλλος παγκόσμιος ηγέτης, να είναι γραμμένες με μολύβι» ανέφερε.
Στο Μπισκέκ, προτεραιότητα του Σι είναι να ενισχύσει την εικόνα του ως ηγέτη των μη δυτικών χωρών και να αντισταθεί σε αυτό που αποκαλεί αμερικανική ηγεμονία. Παράλληλα, είναι πολύ πιθανό να είναι προσεκτικός ως προς το πόση υποστήριξη θα προσφέρει δημοσίως στο Ιράν.
Ο Κινέζος ηγέτης δεν έχει την πολυτέλεια να προκαλέσει τον Τραμπ λιγότερο από έναν μήνα πριν από την προγραμματισμένη επίσκεψή του στην Ουάσινγκτον, όπου θα επιχειρήσει να παρατείνει την εύθραυστη οικονομική εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας. Πριν μεταβεί στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Σι θα ταξιδέψει στην Αίγυπτο και την Ινδία για επίσημες κρατικές επισκέψεις.
Η σειρά των ταξιδιών που προηγούνται της συνόδου του με τον Τραμπ αποσκοπεί στο να παρουσιάσει τον Σι ως ισχυρό πολιτικό ηγέτη, σε μια περίοδο κατά την οποία ο Τραμπ έχει επιβαρύνει τις σχέσεις των ΗΠΑ με χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο, σύμφωνα με αναλυτές.
«Ο Σι φαίνεται να βλέπει μια ευκαιρία να δείξει ότι η Κίνα έχει φίλους και επιλογές σε ολόκληρο τον κόσμο, ακριβώς τη στιγμή που η Ουάσινγκτον αποξενώνει πολλούς από τους συμμάχους της», δήλωσε ο Gewirtz.
Η σύνοδος αυτής της εβδομάδας στο Μπισκέκ αποτελεί υπενθύμιση των ορίων του οικονομικού πολέμου υπό την ηγεσία των ΗΠΑ. Ο πρόεδρος της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν και ο πρόεδρος του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν, οι οποίοι εξαρτώνται σε κρίσιμο βαθμό από την Κίνα, έφτασαν στην πρωτεύουσα του Κιργιστάν τη Δευτέρα, καθώς προσπαθούν να αψηφήσουν τις προσπάθειες της Δύσης να τους απομονώσει και να συνεχίσουν την επίτευξη των δικών τους πολεμικών στόχων.
Το Πεκίνο έχει σε μεγάλο βαθμό ανταποκριθεί, παρέχοντας οικονομικές «σανίδες σωτηρίας» τόσο στη Μόσχα όσο και στην Τεχεράνη και αξιοποιώντας την οικονομική του ισχύ, προς μεγάλη απογοήτευση της Ουάσινγκτον.
Παρότι η ισχύς του Σι αυξάνεται, υπάρχουν όρια σε αυτήν. Αν και ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης είναι εν μέρει οργανισμός ασφαλείας, το Πεκίνο δεν έχει προθυμοποιηθεί να αναπτύξει τον στρατό του για να υπερασπιστεί μέλη όπως το Ιράν, το οποίο εντάχθηκε στον οργανισμό το 2023, ή τη Ρωσία. Αντίθετα, καλεί επισήμως για διάλογο και τερματισμό των συγκρούσεων.
Ο Σι δεν θέλει να εμπλακεί σε ξένους πολέμους, έχουν δηλώσει αναλυτές, θεωρώντας τους έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν δει την ισχύ τους να μειώνεται τις τελευταίες δεκαετίες. Ωστόσο, το Πεκίνο είναι διατεθειμένο να αυξήσει το εμπόριο και να παρέχει τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν στο πεδίο της μάχης.
Ο Κινέζος ηγέτης συναντήθηκε με τον Πούτιν για διμερείς συνομιλίες στο Μπισκέκ τη Δευτέρα, επαινώντας αυτό που χαρακτήρισε ολοένα και πιο θετικές προοπτικές για τις σχέσεις μεταξύ Κίνας και Ρωσίας.
Ο Πούτιν, με τη σειρά του, υπογράμμισε την επιτυχία της δυνατότητας ταξιδιών χωρίς βίζα μεταξύ των δύο χωρών και δήλωσε ότι είναι έτοιμος να καταστήσει τη συμφωνία μόνιμη. Ο Ρώσος ηγέτης σημείωσε ότι το πρώτο προγραμματισμένο ταξίδι κινεζικού πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων πέρασε στα μέσα Αυγούστου από τη λεγόμενη Βόρεια Θαλάσσια Διαδρομή, προαναγγέλλοντας ευρύτερη συνεργασία στην Αρκτική.
Το αν ο Σι θα συναντηθεί ξεχωριστά με τον Ιρανό ηγέτη, πέρα από τη σύνοδο, θα δείξει πόσο είναι διατεθειμένος ο Κινέζος ηγέτης να προχωρήσει αυτή τη γραμμή ενόψει της προγραμματισμένης επίσκεψής του στις ΗΠΑ.
Αν και αρχικά ως μέλη περιλάμβανε μόνο τη Ρωσία, την Κίνα και τέσσερις χώρες της Κεντρικής Ασίας, ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης διευρύνθηκε το 2017, συμπεριλαμβάνοντας την Ινδία και το Πακιστάν, και πιο πρόσφατα πρόσθεσε τη Λευκορωσία και το Ιράν. Στην πορεία, έχει εξελιχθεί σε έναν ολοένα ισχυρότερο αντίποδα των πολιτικών και αμυντικών οργανισμών υπό δυτική ηγεσία.
Ορισμένοι από τους ηγέτες που συγκεντρώθηκαν για τη σύνοδο στο Μπισκέκ έχουν βοηθήσει τον Πούτιν να συνεχίσει τον πόλεμό του εναντίον της Ουκρανίας, ο οποίος βρίσκεται πλέον στο πέμπτο έτος, και έχουν συνδράμει το Ιράν στην προσπάθειά του να αντέξει μια επίθεση από τις ΗΠΑ που διαρκεί εδώ και μήνες.
