Μια πρωτοφανής πολιτική συμμαχία, η οποία απειλεί να επιταχύνει τη διάλυση του Ηνωμένου Βασιλείου, συγκροτούν οι ηγέτες της Σκωτίας, της Ουαλίας και της Βόρειας Ιρλανδίας.
Οι τρεις πρωθυπουργοί συναντώνται σήμερα Δευτέρα 14 Σεπτεμβρίου στο Κάρντιφ, με στόχο την υπογραφή μιας κοινής διακήρυξης για το δικαίωμα των κρατών τους να διοργανώσουν δημοψηφίσματα για ανεξαρτησία ή αυτοδιάθεση.
Στη σύνοδο, η οποία θα πραγματοποιηθεί στο ξενοδοχείο St David’s με θέα στον κόλπο του Κάρντιφ, θα συμμετάσχουν ο πρωθυπουργός της Σκωτίας και επικεφαλής του SNP Τζον Σουίνι, ο Ουαλός ομόλογός του και ηγέτης του Plaid Cymru Ρουν απ Ιόργουερθ και η πρωθυπουργός της Βόρειας Ιρλανδίας Μισέλ Ο’Νιλ.
Στις συνομιλίες θα λάβει μέρος και η πρόεδρος του Σιν Φέιν, Μαίρη Λου ΜακΝτόναλντ, η οποία είναι παράλληλα αρχηγός της αντιπολίτευσης στην ιρλανδική Βουλή.
Σύμφωνα με την Telegraph, οι συμμετέχοντες θα υπογράψουν μνημόνιο συνεργασίας, που θα τους δεσμεύει να συντονίσουν τις κινήσεις τους σε τέσσερις βασικούς τομείς: την οικονομία, την ενέργεια, τις σχέσεις με την Ευρώπη και το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.
Για πρώτη φορά τρεις κυβερνήσεις υπέρ της ανεξαρτησίας
Η συνάντηση του Κάρντιφ έχει μεγάλο πολιτικό βάρος, καθώς για πρώτη φορά στην ιστορία και οι τρεις κυβερνήσεις του Ηνωμένου Βασιλείου βρίσκονται υπό τον έλεγχο κομμάτων που υποστηρίζουν την ανεξαρτησία ή την επανένωση με άλλο κράτος.
Στην Ουαλία, το Plaid Cymru αναδείχθηκε μεγαλύτερη δύναμη στις εκλογές του Μαΐου, εκτοπίζοντας τους Εργατικούς και οδηγώντας τον Ρουν απ Ιόργουερθ στην πρωθυπουργία. Στη Σκωτία, το SNP διατήρησε την κυρίαρχη θέση του, παρά την απώλεια έξι εδρών, ενώ στη Βόρεια Ιρλανδία το Σιν Φέιν παραμένει η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη μετά τις εκλογές του 2022.
«Δεν θα μπορούσε να υπάρχει σαφέστερη ένδειξη ότι το σημερινό καθεστώς δεν είναι βιώσιμο και ότι το Γουέστμινστερ πρέπει να προετοιμαστεί για ένα μέλλον μετά το Ηνωμένο Βασίλειο», δήλωσε ο Τζον Σουίνι.
Ο Σκωτσέζος ηγέτης υποστήριξε ότι η δυναμική υπέρ μιας βαθιάς συνταγματικής αλλαγής είναι πλέον αδιαμφισβήτητη, σημειώνοντας πως ο Βρετανός πρωθυπουργός Άντι Μπέρναμ ενδέχεται να μείνει στην Ιστορία ως «ο τελευταίος πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου».
Η πίεση προς το Λονδίνο εντάθηκε μετά τη δήλωση του Μπέρναμ στη Βουλή ότι θα μπορούσε να επιτρέψει τη διεξαγωγή νέου δημοψηφίσματος στη Σκωτία, εφόσον διαμορφωνόταν «σαφής συναίνεση» υπέρ μιας τέτοιας ψηφοφορίας.
Ο ίδιος συνέκρινε την περίπτωση της Σκωτίας με εκείνη της Βόρειας Ιρλανδίας, όπου η Συμφωνία της Μεγάλης Παρασκευής προέβλεψε τη δυνατότητα δημοψηφίσματος για την επανένωση της Ιρλανδίας, εάν κριθεί πιθανό ότι η πλειοψηφία των πολιτών θα ψηφίσει υπέρ της αποχώρησης από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Σε επιστολή του προς τον Σουίνι, πάντως, ο Μπέρναμ επέμεινε ότι ένα νέο σκωτσέζικο δημοψήφισμα παραμένει «εκτός συζήτησης» πριν από τις επόμενες βουλευτικές εκλογές. Υποστήριξε ότι δεν υπάρχει σήμερα σαφής λαϊκή εντολή ούτε στη Σκωτία ούτε στη Βόρεια Ιρλανδία για αποχώρηση από το Ηνωμένο Βασίλειο.
Παρέμβαση Τραμπ υπέρ μιας ενωμένης Ιρλανδίας
Στο ήδη εκρηκτικό πολιτικό σκηνικό παρενέβη και ο Ντόναλντ Τραμπ. Κατά την επίσκεψή του στο Δουβλίνο, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε ότι θα «ήθελε πολύ» να δει μια ενωμένη Ιρλανδία, χαρακτηρίζοντας την ένταξη της Βόρειας Ιρλανδίας στη Δημοκρατία της Ιρλανδίας «σπουδαία εξέλιξη».
«Πώς θα μπορούσε να είναι κάτι κακό;» διερωτήθηκε, δίνοντας νέα ώθηση στη συζήτηση για το μέλλον του Ηνωμένου Βασιλείου.
Το Σιν Φέιν υποστηρίζει ότι η επανένωση της Ιρλανδίας δεν αποτελεί πλέον μακρινή πολιτική επιδίωξη. Πηγή του κόμματος σημείωσε ότι έχει έρθει η ώρα να αρχίσουν οι ουσιαστικές προετοιμασίες για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, βάσει των προβλέψεων της Συμφωνίας της Μεγάλης Παρασκευής.
Παράλληλα, οι τρεις φιλοανεξαρτησιακές παρατάξεις αναμένεται να διακηρύξουν ότι η θέση των χωρών τους βρίσκεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση: η Σκωτία και η Ουαλία ως νέα ανεξάρτητα κράτη-μέλη και η Βόρεια Ιρλανδία ως τμήμα μιας επανενωμένης Ιρλανδίας.
Στο οικονομικό σκέλος, το κοινό κείμενο θα υποστηρίζει ότι το σημερινό βρετανικό μοντέλο δεν λειτουργεί προς όφελος των πολιτών των τριών εθνών. Το Plaid Cymru θα απαιτήσει περισσότερες φορολογικές και δημοσιονομικές αρμοδιότητες για την Ουαλία, καθώς και την απόδοση στην τοπική κυβέρνηση των εσόδων του Crown Estate από τον θαλάσσιο πυθμένα όπου αναπτύσσονται υπεράκτια αιολικά πάρκα.
Θα ζητήσει επίσης την αντικατάσταση της φόρμουλας Μπάρνετ, μέσω της οποίας κατανέμονται οι δημόσιες δαπάνες στις αποκεντρωμένες κυβερνήσεις, αλλά και τη μεταφορά πρόσθετων εξουσιών σε τομείς όπως η αστυνόμευση και η χρηματοδότηση των σιδηροδρόμων.
Η διακήρυξη του Κάρντιφ δεν οδηγεί αυτομάτως σε δημοψηφίσματα. Σηματοδοτεί, όμως, τη συγκρότηση ενός ενιαίου μετώπου απέναντι στο Λονδίνο, σε μια στιγμή κατά την οποία οι φυγόκεντρες δυνάμεις στο εσωτερικό του Ηνωμένου Βασιλείου εμφανίζονται ισχυρότερες από ποτέ.
