Με τα πόδια γυμνά, χωρίς τρόφιμα, νερό, στρώματα ή ακόμη και τα παιδιά τους δίπλα τους, οικογένειες στην Υεμένη εγκαταλείπουν τα σπίτια και τους καταυλισμούς τους για να γλιτώσουν από τις νέες μάχες με τους αντάρτες των Χούθι που έχουν ξεσπάσει στη χώρα.
Η ταχεία προέλαση των Χούθι έχει προκαλέσει νέο κύμα εκτοπισμού, καθώς ο εμφύλιος πόλεμος που είχε σε μεγάλο βαθμό παγώσει μετά την εκεχειρία του 2022 αναζωπυρώνεται, αυτή τη φορά στο πλαίσιο της ευρύτερης σύγκρουσης μεταξύ του Ιράν και των Ηνωμένων Πολιτειών. Το ρεπορτάζ του Reuters είναι αποκαλυπτικό.
Σύμφωνα με τη Διεθνή Οργάνωση Μετανάστευσης (IOM), τουλάχιστον 112.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της Υεμένης τις τελευταίες δύο εβδομάδες, ενώ σχεδόν 3.000 ακόμη έχουν εγκαταλείψει τη χώρα και πέρασαν στον Τζιμπουτί, διασχίζοντας τον Κόλπο του Άντεν με υπερφορτωμένες βάρκες.
Η φυγή μέσα στη νύχτα
Η Ράουια Χασάν, 48 ετών, μητέρα επτά παιδιών, γνωρίζει ήδη τι σημαίνει να χάνει κανείς το σπίτι του εξαιτίας του πολέμου.
Η οικογένειά της είχε εγκαταλείψει πριν από οκτώ χρόνια το χωριό αλ-Τουέιρ, αναζητώντας καταφύγιο στον καταυλισμό αλ-Κάντχα, στην επαρχία Ταΐζ. Εκεί πίστευαν ότι είχαν βρει ένα ασφαλές μέρος για να ξεκινήσουν ξανά τη ζωή τους.
Τουλάχιστον 112.000 άνθρωποι έχουν εκτοπιστεί στο εσωτερικό της Υεμένης τις τελευταίες δύο εβδομάδες © EPA/NAJEEB MOHAMED
Όμως αυτή την εβδομάδα αναγκάστηκαν να φύγουν ξανά.
«Τρέξαμε ξυπόλυτοι. Δεν ξέραμε καν πού βρίσκονταν τα παιδιά μας. Δεν είχαμε τίποτα μαζί μας, ούτε καλύμματα, ούτε στρώματα, ούτε φαγητό, ούτε νερό, τίποτα», δήλωσε η Χασάν, περιγράφοντας τις στιγμές κατά τις οποίες οβίδες έπεφταν στην περιοχή, ενώ πολεμικά αεροσκάφη ή drones πετούσαν πάνω από τα κεφάλια τους.
Η οικογένεια κατέφυγε τελικά στον καταυλισμό αλ-Μπιρίν, όπου πλέον εξαρτάται πλήρως από την ανθρωπιστική βοήθεια.
«Ζούμε μέσα στον τρόμο»
Η Χασάν περιέγραψε την κατάσταση με μια φράση που συμπυκνώνει την αγωνία χιλιάδων οικογενειών που έχουν βρεθεί ξανά στον δρόμο.
«Είμαστε μέσα στον τρόμο, κάτω από τις ρουκέτες, κάτω από τους πυραύλους», είπε, ενώ έφτιαχνε ψωμί σε έναν αυτοσχέδιο πήλινο φούρνο ανάμεσα στις πρόχειρες καλύβες και τις ακακίες του καταυλισμού.
Η μεγαλύτερη αδελφή της, Ράουντα, βρισκόταν μαζί με τα παιδιά όταν ξέσπασε η φυγή. Μετά από μια πολύωρη πεζή διαδρομή, οι δύο γυναίκες κατάφεραν να ξανασμίξουν την επόμενη ημέρα στον αλ-Μπιρίν.
Δεν γνωρίζουν, ωστόσο, πού θα πάνε μετά, σε αναζήτηση ασφαλούς περιοχής και στέγης.
Ο καταυλισμός βρίσκεται σε απομονωμένη περιοχή της επαρχίας Ταΐζ, ανάμεσα σε απότομους και ξηρούς λόφους. Ένας χωμάτινος δρόμος οδηγεί προς τα υψώματα, ενώ κοντά περνά ένας δρόμος που συνδέει την ακτογραμμή που ελέγχουν οι Χούθι με ένα ακόμη μέτωπο γύρω από την πόλη Ταΐζ.
Από τη Μόκα στους καταυλισμούς
Το νέο κύμα εκτοπισμού εντάθηκε μετά την προέλαση των Χούθι στην πόλη-λιμάνι Μόκα και στη νότια ακτογραμμή της Ερυθράς Θάλασσας την περασμένη εβδομάδα.
Χιλιάδες άνθρωποι κατευθύνθηκαν προς περιοχές που ελέγχονται από την κυβέρνηση, ενώ άλλοι αναζήτησαν διέξοδο προς την άλλη πλευρά του Κόλπου του Άντεν, φτάνοντας στο Τζιμπουτί.
Κατά μήκος των ακτών του Ινδικού Ωκεανού, από τα στενά Μπαμπ ελ-Μαντέμπ, στην είσοδο της Ερυθράς Θάλασσας, μέχρι το Άντεν, άνθρωποι έφτασαν σε πρόχειρους καταυλισμούς που είχαν στηθεί πριν από την πόλη.
Στην άμμο, κάτω από ισχυρούς ανέμους, λευκές σκηνές έχουν τοποθετηθεί σε σειρές για να στεγάσουν τις οικογένειες που έφυγαν βιαστικά από τις περιοχές όπου μαίνονται οι συγκρούσεις.
«Μας άφησαν στη μέση της άμμου»
Η Ουμ Μοχάμεντ είναι μία από τις γυναίκες που έφτασαν στον καταυλισμό αλ-Φιρντάους αφού εγκατέλειψε τη Μόκα όταν οι Χούθι προέλασαν στην περιοχή.
Για την οικογένειά της, ο νέος εκτοπισμός αποτελεί ακόμη ένα πλήγμα. Ο γιος της είχε σκοτωθεί νωρίτερα στον πόλεμο.
Στον νέο καταυλισμό, η οικογένεια έλαβε μόνο λεπτά στρώματα και παλιές κουβέρτες για τη σκηνή όπου πλέον ζει.
Γύρω από τις σκηνές, μικρά παιδιά παίζουν, ενώ γυναίκες μεταφέρουν μεγάλους κουβάδες με νερό από δεξαμενές που μεταφέρονται με αγροτικά οχήματα. Εργαζόμενοι ανθρωπιστικών οργανώσεων μοιράζουν παράλληλα βασικές ποσότητες τροφίμων.
«Μας έβαλαν στη μέση της άμμου. Έχουμε υποφέρει πολύ», δήλωσε η Ουμ Μοχάμεντ, καθώς έβραζε νερό σε ένα μικρό βραστήρα πάνω από φωτιά που είχε ανάψει με κλαδιά.
Καθώς έφευγαν από τη Μόκα, η οικογένεια έχασε τα ζώα της, τα ρούχα και τις κουβέρτες της. Όσα κατάφεραν να πάρουν μαζί τους ήταν ελάχιστα.
Ένας εμφύλιος που επιστρέφει
Η νέα έξαρση των συγκρούσεων σηματοδοτεί την επιστροφή της Υεμένης σε έναν πόλεμο που είχε υποχωρήσει σημαντικά μετά την εκεχειρία του 2022.
Η σύγκρουση μεταξύ των Χούθι, οι οποίοι υποστηρίζονται από το Ιράν, και των δυνάμεων που πρόσκεινται στη διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Υεμένης και υποστηρίζονται από τη Σαουδική Αραβία, είχε περιοριστεί τα τελευταία χρόνια.
Τώρα, όμως, οι μάχες έχουν επεκταθεί σε πολλά μέτωπα.
Οι Χούθι χρησιμοποιούν drones και βαλλιστικούς πυραύλους, ενώ η Σαουδική Αραβία πραγματοποιεί αεροπορικές επιδρομές σε περιοχές που ελέγχει η υποστηριζόμενη από το Ιράν οργάνωση.
Μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι η νέα έξαρση της βίας πρόκειται να περιοριστεί σύντομα.
