Ο ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη γίνεται και πάλι επίκεντρο της παγκόσμιας διπλωματίας, με πολέμους, εμπορικές εντάσεις, τεχνητή νοημοσύνη, κλιματική κρίση και την εκλογή νέου γενικού γραμματέα να διαμορφώνουν μια κρίσιμη σύνοδο για το μέλλον της πολυμερούς συνεργασίας και του διεθνούς οργανισμού.
Η παγκόσμια διπλωματία μεταφέρεται στη Νέα Υόρκη, όπου η Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ συγκεντρώνει ηγέτες από ολόκληρο τον κόσμο, σε μια περίοδο κατά την οποία οι διεθνείς συγκρούσεις, οι γεωπολιτικές αντιπαραθέσεις και οι οικονομικές πιέσεις δοκιμάζουν τις αντοχές του πολυμερούς συστήματος, σχολιάζουν αναλυτές στο Reuters.
Η 81η σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης ξεκινά με ένα ιδιαίτερα βαρύ διεθνές σκηνικό. Ο πόλεμος στην Ουκρανία παραμένει χωρίς ορατή λύση, η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν εξακολουθεί να απειλεί με νέα ανάφλεξη, ενώ η σύγκρουση Ισραήλ–Παλαιστινίων βρίσκεται και πάλι ψηλά στην ατζέντα. Παράλληλα, η τεχνητή νοημοσύνη εξελίσσεται σε νέο πεδίο διεθνούς ανταγωνισμού, την ώρα που ο ίδιος ο ΟΗΕ αντιμετωπίζει σοβαρή οικονομική και θεσμική πίεση.
Στο επίκεντρο αναμένεται να βρεθεί και η συνάντηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ηγέτη Σι Τζινπίνγκ την Πέμπτη. Οι δύο μεγαλύτερες οικονομικές και στρατηγικές δυνάμεις του πλανήτη έχουν περιορίσει την ένταση του εμπορικού πολέμου, χωρίς όμως να έχουν γεφυρώσει τις βαθιές διαφορές τους σε ζητήματα όπως η τεχνολογία, το εμπόριο, η Ταϊβάν και η τεχνητή νοημοσύνη, μεταδίδει το Reuters.
Οι προσδοκίες για μια ευρύτερη συμφωνία παραμένουν περιορισμένες. Κινεζικές αναλύσεις περιγράφουν ως βασικό σενάριο την παράταση της υφιστάμενης εμπορικής εκεχειρίας, ενώ έρευνα της Goldman Sachs μεταξύ επενδυτών έδειξε ότι οι περισσότεροι αντιμετωπίζουν τη συνάντηση ως γεγονός κυρίως συμβολικού χαρακτήρα.
Η φετινή Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη αρχίζει υπό τη σκιά μιας διεθνούς τάξης που δοκιμάζεται, εξηγούν αναλυτες στο Bloomberg. Ενδεικτικό της υποχώρησης του θεσμικού κύρους του ΟΗΕ είναι ότι, πριν ακόμη στραφεί το ενδιαφέρον στις ομιλίες των ηγετών, το θέμα που απασχόλησε τα Ηνωμένα Έθνη ήταν η… λειτουργία της κυλιόμενης σκάλας που είχε παρουσιάσει πρόβλημα κατά την περσινή επίσκεψη του Ντόναλντ Τραμπ.
Κι όμως, η ουσία της Γενικής Συνέλευσης δεν βρίσκεται απαραίτητα στο βήμα της αίθουσας. Η πραγματική διπλωματική αξία της συνόδου συχνά κρύβεται στις συναντήσεις που δεν ανακοινώνονται, στις τυχαίες επαφές και στις συνομιλίες που πραγματοποιούνται μακριά από τις κάμερες.
Το απέδειξαν πέρυσι ο Τραμπ και ο πρόεδρος της Βραζιλίας Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα. Ενώ οι δύο χώρες αντάλλασσαν δημόσια αιχμές για τους δασμούς, μια απρόβλεπτη συνάντηση και η προσωπική χημεία μεταξύ των δύο ηγετών συνέβαλαν στην αποκλιμάκωση της έντασης. Φέτος, μάλιστα, αμφότεροι βρίσκονται αντιμέτωποι με κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις σε κοντινό χρονικό ορίζοντα.
Το διεθνές περιβάλλον καθιστά τη διπλωματική αυτή διάσταση ακόμη σημαντικότερη. Η Μέση Ανατολή βρίσκεται σε επικίνδυνη τροχιά, ενώ ο πόλεμος στην Ουκρανία κλιμακώνεται ενόψει ενός ακόμη δύσκολου χειμώνα.
Μέσα σε αυτό το σκηνικό, η μεταστροφή του Τραμπ απέναντι στο Ιράν έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, αναφέρουν αναλυτες στο Bloomberg. Από τις απειλές για την εξουδετέρωση της ιρανικής ηγεσίας, ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται πλέον ανοικτός ακόμη και σε συνάντηση με τον Ιρανό ομόλογό του. Το 2015, μια χειραψία μεταξύ Μπαράκ Ομπάμα και του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών, μακριά από τις κάμερες, είχε συμβολίσει την έναρξη μιας νέας διπλωματικής προσπάθειας.
Αν η Νέα Υόρκη προσφέρει ξανά μια τέτοια απρόβλεπτη στιγμή, ίσως εκεί να βρίσκεται και η πραγματική αξία της φετινής συνόδου.
Ο Ντόναλντ Τραμπ © EPA/LESZEK SZYMANSKI POLAND OUT
Πάντως, στην ομιλία του, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έκανε επίδειξη της εξωτερικής του πολιτικής ως άριστης. Έδωσε έμφαση στην ισχύ της αμερικανικής οικονομίας και των Ενόπλων Δυνάμεων, προβάλλοντας την εικόνα μιας χώρας σε ανοδική πορεία. Για το Ιράν, με μαστίγιο και καρότο, έθεσε ξανά το δίλημμα μεταξύ μιας συμφωνίας που θα επέτρεπε την οικονομική του ανοικοδόμηση και μιας νέας κλιμάκωσης.
Επανέλαβε ότι βρίσκεται ενώπιον μιας μεγάλης απόφασης: είτε να επιτρέψει στην ιρανική οικονομία να ανοικοδομηθεί μέσω μιας συμφωνίας είτε να προχωρήσει σε ακόμη πιο σκληρή δράση. «Να εξολοθρεύσω την Ισλαμική Δημοκρατία, να τους οδηγήσω στην κόλαση; Το Ιράν ανέπτυξε πύραυλο που απειλεί την Ευρώπη. Να το ξέρετε αυτό στην ΕΕ».
Αξίζει να σημειωθεί πως την ώρα που μιλούσε για τη σύγκρουση των ΗΠΑ με το Ιράν, τα δύο από τα τρία μέλη της ιρανικής αντιπροσωπείας που βρίσκονταν στην αίθουσα, σηκώθηκαν και έφυγαν, την ίδια ώρα που παίζεται ξανά ένα παρασκηνιακό παζάρι καθώς σύμφωνα με το CNN ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ενημερώσει συμβούλους του, για ενδεχόμενες επαφές με ιρανική αντιπροσωπεία και τη συμμετοχή κορυφαίων συνεργατών του που βρίσκονται μαζί του στη Νέα Υόρκη.
Στο ουκρανικό, ο Τραμπ κάλεσε τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν να συμφωνήσει στον τερματισμό του πολέμου, ενώ ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιδιώκει τη διατήρηση της διεθνούς στήριξης προς το Κίεβο.
Η Μέση Ανατολή παραμένει επίσης στο επίκεντρο, με την ισραηλινοπαλαιστινιακή σύγκρουση και την προοπτική λύσης δύο κρατών να απασχολούν τις διπλωματικές επαφές. Παράλληλα, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έχει προτείνει σχέδιο για την ελευθερία ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν ο ΟΗΕ μπορεί να διατηρήσει τον ρόλο του ως βασικός χώρος διεθνούς διαλόγου σε μια περίοδο αυξανόμενων συγκρούσεων και γεωπολιτικών ανταγωνισμών.
ΟΗΕ: Από την Ουκρανία και το Ιράν έως τη Γάζα
Το φετινό θέμα της συνόδου είναι «Αποκαθιστώντας την εμπιστοσύνη, διαχειριζόμενοι τον μετασχηματισμό: Ένας Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών που προσφέρει για όλους». Ωστόσο, οι πραγματικές συζητήσεις αναμένεται να επικεντρωθούν κυρίως στις πολεμικές συγκρούσεις και στις μεγάλες γεωπολιτικές ανακατατάξεις.
Στο ζήτημα της Ουκρανίας, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι αναμένεται να επιχειρήσει να διατηρήσει τη διεθνή στήριξη προς το Κίεβο, ενώ η αμερικανική κυβέρνηση συνεχίζει τις προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου. Ο Ζελένσκι αναμένεται να μιλήσει στη Γενική Συνέλευση την Τετάρτη, ενώ ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ έχει προγραμματιστεί να μιλήσει το Σάββατο.
Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πιέσει τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να συμφωνήσει σε «ενεργειακή εκεχειρία» με τη Ρωσία για παύση των επιθέσεων κατά ενεργειακών υποδομών. Η κρίσιμη συνάντηση θα λάβει χώρα, σύμφωνα με όσα έχει δηλώσει και ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος, στο περιθώριο της υψηλού επιπέδου γ.σ. του ΟΗΕ στην αμερικανική μητρόπολη.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας αναμένεται επίσης να πραγματοποιήσει συνεδρίαση υψηλού επιπέδου για την Ουκρανία. Ωστόσο, η δυνατότητα λήψης ουσιαστικών αποφάσεων παραμένει περιορισμένη, καθώς η Ρωσία, ως μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας, διαθέτει δικαίωμα βέτο.
Στο μέτωπο του Ιράν, ο πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν έχει προγραμματιστεί να απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση την Τετάρτη, επτά μήνες μετά την έναρξη του πολέμου Ηνωμένων Πολιτειών και Ισραήλ με την Τεχεράνη.
Στην ατζέντα βρίσκεται επίσης η σύγκρουση Ισραήλ–Παλαιστινίων. Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπενιαμίν Νετανιάχου, αναμένεται να μιλήσει την Πέμπτη. Ο πρόεδρος της Παλαιστινιακής Αρχής, Μαχμούντ Αμπάς, δεν θα παραστεί αυτοπροσώπως, καθώς οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν και πάλι δηλώσει ότι δεν θα του χορηγήσουν βίζα. Αναμένεται να απευθυνθεί στη Συνέλευση μέσω βιντεοσύνδεσης.
Παράλληλα, διπλωμάτες αναμένουν μια υψηλού επιπέδου συνάντηση για την προώθηση της λύσης των δύο κρατών. Ωστόσο, δεν θεωρείται ότι υπάρχουν άμεσες προοπτικές ουσιαστικής προόδου.
Ντόναλντ Τραμπ και Εμανουέλ Μακρόν © EPA/YOAN VALAT
Χθες, ο Γάλλος πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, συναντήθηκε με τον Αμερικανό ομόλογό του, Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη, καταθέτοντας ένα ολοκληρωμένο πακέτο προτάσεων για την εκτόνωση της ενεργειακής ασφυξίας. Στο επίκεντρο του γαλλικού σχεδίου βρίσκεται το Στενό του Ορμούζ, ο ζωτικής σημασίας δίαυλος από τον οποίο διέρχεται το 20% των παγκόσμιων υδρογονανθράκων.
Το κλείσιμο του περάσματος, ως απόρροια της ιρανικής σύρραξης, έχει αποδιοργανώσει τις αγορές. Το Παρίσι εισηγείται την έκδοση ψηφίσματος από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ που θα εγγυάται την ελευθερία της ναυσιπλοΐας. Μια τέτοια διεθνής αποστολή θα επέτρεπε τη μερική αποκατάσταση της ροής των τάνκερ, αποδεσμεύοντας παράλληλα την Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη ώστε να επικεντρωθούν στις διμερείς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Αν και η Γαλλία και η Βρετανία ηγούνται ήδη μιας πολυεθνικής πρωτοβουλίας 40 χωρών για την αποναρκοθέτηση της περιοχής, η αποτελεσματικότητά της προϋποθέτει κατάπαυση του πυρός – μια προοπτική που προς το παρόν δεν συγκεντρώνει το θερμό ενδιαφέρον του Λευκού Οίκου.
Νωρίτερα, ιδιαίτερη έμφαση στη σχέση του με τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ έδωσε ο Ερντογάν, μιλώντας σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη για τα 100 χρόνια διπλωματικών σχέσεων Τουρκίας και ΗΠΑ.
Ο Τούρκος πρόεδρος χαρακτήρισε τον διάλογό του με τον Τραμπ «ιδιαίτερα στενό» και συνέδεσε την πολιτική συνεργασία των δύο χωρών με την ενίσχυση των εμπορικών, αλλά και των αμυντικών τους σχέσεων.
Τεχνητή νοημοσύνη, κλίμα και οι υπόλοιπες προκλήσεις
Η τεχνητή νοημοσύνη θα αποτελέσει ένα ακόμη σημαντικό θέμα της συνόδου του ΗΕ. Η συζήτηση διεξάγεται λίγες εβδομάδες μετά τις προειδοποιήσεις κορυφαίων στελεχών της βιομηχανίας AI για την ανάγκη συντονισμένης επιβράδυνσης της ανάπτυξης ολοένα ισχυρότερων συστημάτων.
Ο γενικός γραμματέας Αντόνιο Γκουτέρες έχει δηλώσει ότι οι προειδοποιήσεις αυτές δεν μπορούν να αγνοηθούν. Σύμφωνα με τον ίδιο, τα κράτη που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή της ανάπτυξης της τεχνητής νοημοσύνης πρέπει να επικοινωνήσουν μεταξύ τους και να δημιουργήσουν κοινούς κανόνες ασφαλείας, ώστε να αποφευχθεί ένας ανεξέλεγκτος ανταγωνισμός.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας ενδέχεται να συζητήσει επίσης το θέμα, έχοντας πραγματοποιήσει την πρώτη του συνεδρίαση για την τεχνητή νοημοσύνη το 2023.
Στην ατζέντα βρίσκεται και ο πόλεμος στο Σουδάν. Η σύγκρουση, που ξέσπασε τον Απρίλιο του 2023 μετά την αντιπαράθεση του στρατού με τις Δυνάμεις Ταχείας Υποστήριξης, έχει οδηγήσει στον εκτοπισμό περισσότερων από 14 εκατ. ανθρώπων και έχει δημιουργήσει μία από τις σοβαρότερες ανθρωπιστικές κρίσεις παγκοσμίως. Ο στρατηγός Αμπντέλ Φατάχ αλ-Μπουρχάν αναμένεται να απευθυνθεί στη Γενική Συνέλευση την Πέμπτη.
Το κλίμα αποτελεί επίσης σταθερό σημείο αναφοράς. Τα κράτη που αντιμετωπίζουν τις εντονότερες συνέπειες της υπερθέρμανσης αναμένεται να ζητήσουν εκ νέου ταχύτερη δράση για τον περιορισμό της ανόδου της θερμοκρασίας στον στόχο του 1,5 βαθμού Κελσίου, που προβλέπεται στη Συμφωνία του Παρισιού. Ο Αύγουστος ήταν ο πρώτος μήνας από τον Νοέμβριο του 2025 κατά τον οποίο η μέση παγκόσμια θερμοκρασία ξεπέρασε το συγκεκριμένο όριο.
Παράλληλα, η Νέα Υόρκη θα αποτελέσει πεδίο έντονης παρασκηνιακής διπλωματίας. Υποψήφιοι για τη θέση του γενικού γραμματέα θα αναζητήσουν την υποστήριξη ηγετών και κυβερνήσεων, ενώ τα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας θα έχουν κρίσιμες επαφές για τη διαδικασία διαδοχής του Γκουτέρες.
Τεχνητή νοημοσύνη στο γραφείο © ChatGPT/AI
Η κούρσα για τον νέο γενικό γραμματέα του ΟΗΕ
Πέρα από τους πολέμους και τις διεθνείς κρίσεις, ιδιαίτερη σημασία έχει η διαδικασία επιλογής του επόμενου γενικού γραμματέα των Ηνωμένων Εθνών. Ο Αντόνιο Γκουτέρες ολοκληρώνει τη δεύτερη και τελευταία πενταετή θητεία του στις 31 Δεκεμβρίου 2026 και ήδη έχει ξεκινήσει η διαδικασία για την ανάδειξη του διαδόχου του.
Μέχρι στιγμής, σύμφωνα με το Politico έχουν εμφανιστεί επτά υποψήφιοι, χωρίς να υπάρχει σαφής επικρατέστερος. Ανάμεσά τους βρίσκονται η διπλωμάτης από την Κόστα Ρίκα Ρεμπέκα Γκρίνσπαν, η πρέσβης της Γουιάνας Κάρολιν Ροντρίγκες-Μπίρκετ, ο επικεφαλής της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας Ραφαέλ Γκρόσι, ο πρώην πρόεδρος της Σενεγάλης Μάκι Σαλ, καθώς και πρώην διπλωμάτες από την Ουγκάντα και τον Ισημερινό.
Η αμερικανική στάση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στη διαδικασία. Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ζητήσει από τους υποψηφίους να επιστρέψουν τον οργανισμό στις «βασικές αρχές» του και να δεσμευθούν δημοσίως για τις αλλαγές που θεωρεί απαραίτητες.
Η Γκρίνσπαν, σε άρθρο της στον Economist, υποστήριξε ότι η κρίση εμπιστοσύνης προς τον ΟΗΕ δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί απλώς με την απόρριψη των επικρίσεων. Την ίδια ημέρα αναδείχθηκε πρώτη σε άτυπη ψηφοφορία μεταξύ μελών του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Ο Γκρόσι, από την πλευρά του, έχει προειδοποιήσει ότι χωρίς μεγάλες αλλαγές ο οργανισμός κινδυνεύει να οδηγηθεί σε μια «αργή πορεία θανάτου». Δηλώσεις αυτού του είδους ερμηνεύονται από ορισμένους αναλυτές ως προσπάθεια των υποψηφίων να ανταποκριθούν στην αμερικανική απαίτηση για μεταρρύθμιση και μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα.
Η επιλογή, ωστόσο, δεν εξαρτάται μόνο από την Ουάσιγκτον. Το Συμβούλιο Ασφαλείας των 15 μελών πρέπει να προτείνει έναν υποψήφιο στη Γενική Συνέλευση των 193 κρατών. Τα πέντε μόνιμα μέλη —Ηνωμένες Πολιτείες, Ρωσία, Κίνα, Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο— διαθέτουν δικαίωμα βέτο.
Αυτό καθιστά τη διαδικασία ιδιαίτερα σύνθετη. Ο νέος γενικός γραμματέας θα πρέπει να συγκεντρώνει επαρκή αποδοχή στην Ουάσιγκτον, χωρίς παράλληλα να προκαλεί την αντίθεση του Πεκίνου, της Μόσχας ή των ευρωπαϊκών δυνάμεων.
Ο Μπρετ Σέιφερ του American Enterprise Institute περιγράφει την ανάγκη ως αναζήτηση ενός υποψηφίου που θα μπορεί να ισορροπήσει ανάμεσα στις διαφορετικές απαιτήσεις των μεγάλων δυνάμεων. Ο Ρώσος εκπρόσωπος, πάντως, έχει ήδη απορρίψει ως «υπερβολικά διογκωμένες» τις προειδοποιήσεις του Γκρόσι για τον κίνδυνο κατάρρευσης του οργανισμού.
Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει δείξει ότι παρακολουθεί στενά τη διαδικασία. Το καλοκαίρι φέρεται να είχε εξετάσει ακόμη και το όνομα του προέδρου της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο, χωρίς πάντως οι Ηνωμένες Πολιτείες να τον έχουν προτείνει επισήμως. Η κίνηση θεωρήθηκε ένδειξη του ενδιαφέροντος του Αμερικανού προέδρου για την ηγεσία και τον προσανατολισμό του οργανισμού.
Ο γενικός γραμματέας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες/ © Twitter
Η οικονομική πίεση και η απαίτηση για μεταρρυθμίσεις
Η συζήτηση για το μέλλον του ΟΗΕ δεν περιορίζεται στην πολιτική του λειτουργία. Οι οικονομικές σχέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες αποτελούν πλέον κρίσιμο παράγοντα.
Η Ουάσιγκτον είναι ο μεγαλύτερος χρηματοδότης του οργανισμού, αλλά η κυβέρνηση Τραμπ έχει μειώσει τις συνεισφορές της. Παρά την καταβολή 827 εκατ. δολαρίων τον Σεπτέμβριο, οι Ηνωμένες Πολιτείες εξακολουθούν να εμφανίζουν καθυστερήσεις περίπου 4 δισ. δολαρίων στις υποχρεώσεις τους προς τον τακτικό προϋπολογισμό και τις ειρηνευτικές αποστολές.
Η χρηματοδοτική ασφυξία έχει ήδη οδηγήσει τον ΟΗΕ σε σειρά μέτρων περιορισμού του κόστους. Χιλιάδες θέσεις εργασίας έχουν καταργηθεί, εξετάζονται συγχωνεύσεις υπηρεσιών, μειώνονται οι δαπάνες για ταξίδια, ενώ ακόμη και καθημερινές λειτουργικές δαπάνες στην έδρα της Νέας Υόρκης έχουν περικοπεί.
Ο Ρίτσαρντ Πόντσιο, πρώην υψηλόβαθμος αξιωματούχος του ΟΗΕ και του αμερικανικού υπουργείου Εξωτερικών, περιγράφει στο Politico τις περικοπές ως ιδιαίτερα αυστηρές. Σύμφωνα με τον ίδιο, ο περιορισμός του κόστους έχει καταστεί κεντρικός στόχος της διοίκησης του οργανισμού.
Η πίεση, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τον προϋπολογισμό. Πέρυσι η κυβέρνηση Τραμπ ανακοίνωσε τη δημιουργία του Board of Peace για τη διαχείριση της σύγκρουσης Ισραήλ–Γάζας. Η πρωτοβουλία προκάλεσε ανησυχία σε κύκλους του ΟΗΕ, καθώς υπήρξε φόβος ότι η νέα δομή θα μπορούσε να λειτουργήσει ως εναλλακτικός μηχανισμός ειρηνευτικής διαμεσολάβησης.
Το Board of Peace έλαβε τελικά εξουσιοδότηση μέσω απόφασης του Συμβουλίου Ασφαλείας για να δραστηριοποιηθεί στη Γάζα, όμως η δημιουργία του ενίσχυσε τη συζήτηση για τον ρόλο και την αποτελεσματικότητα των Ηνωμένων Εθνών σε έναν κόσμο όπου οι μεγάλες δυνάμεις αναζητούν όλο και συχνότερα παράλληλους μηχανισμούς δράσης.
Η τελική επιλογή μπορεί να καθυστερήσει
Η τελική επιλογή μπορεί να καθυστερήσει. Νέοι υποψήφιοι έχουν ακόμη τη δυνατότητα να μπουν στην κούρσα, ενώ αν δεν υπάρξει συμφωνία έως το τέλος Δεκεμβρίου, δεν αποκλείεται να εξεταστεί η παράταση της θητείας του Γκουτέρες για έναν ακόμη χρόνο.
Για ορισμένους παρατηρητές, η αβεβαιότητα είναι ασυνήθιστα μεγάλη σε αυτό το στάδιο της διαδικασίας. Άλλοι, ωστόσο, υπενθυμίζουν ότι οι εκκλήσεις για μεταρρύθμιση του ΟΗΕ δεν είναι καινούργιες. Ο Έρικ Άλτερ, πρώην στέλεχος του οργανισμού και νυν κοσμήτορας της Anwar Gargash Diplomatic Academy, σημειώνει στο Politico ότι οι συζητήσεις για αλλαγές διαρκούν εδώ και δεκαετίες.
Το βασικό ερώτημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι αν ο οργανισμός μπορεί να επιστρέψει στην αποστολή που του ανέθεσε ο Καταστατικός Χάρτης: την πρόληψη των πολέμων και την ενεργό συμβολή στην επίλυση συγκρούσεων όπως εκείνες στην Ουκρανία, το Ιράν και τη Γάζα.
Παρά την ύπαρξη πολλών άλλων διεθνών φόρουμ για διαπραγματεύσεις και συμφωνίες, παραμένει ένα στοιχείο που δύσκολα αντικαθίσταται: η δυνατότητα να βρίσκονται στο ίδιο τραπέζι σχεδόν όλες οι πλευρές του διεθνούς συστήματος.
Και αυτή ακριβώς η λειτουργία του ΟΗΕ —ως του μοναδικού παγκόσμιου χώρου όπου οι αντίπαλες δυνάμεις μπορούν να συναντώνται, ακόμη και όταν αδυνατούν να συμφωνήσουν— είναι πιθανό να βρεθεί στο επίκεντρο της φετινής Γενικής Συνέλευσης.
