Σε μια πολύ σημαντική και κομβική απόφαση για την αμυντική θωράκιση και τη βιομηχανική αυτονομία της Ευρώπης προχώρησε το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγκρίνοντας τα πρώτα πέντε Ευρωπαϊκά Αμυντικά Έργα Κοινού Ενδιαφέροντος (EDPCIs).
Έμφαση στα προγράμματα που πήραν το πράσινο φως δίνεται στα drones, την αεράμυνα και την προστασία της ανατολικής πτέρυγας της ΕΕ.
Πρόκειται για φιλόδοξα, συνεργατικά βιομηχανικά σχέδια που θεσπίστηκαν στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP) του 2025, με σκοπό την ανάπτυξη σύνθετων στρατιωτικών δυνατοτήτων που υπερβαίνουν τις δυνατότητες μεμονωμένων κρατών-μελών.
Ανοίγει ο δρόμος για πρόσθετους πόρους
Με τη σημερινή έγκριση, τα έργα καθίστανται επιλέξιμα για αρχική χρηματοδότηση από το EDIP, ενώ ανοίγει ο δρόμος για πρόσθετους πόρους από το μελλοντικό Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανταγωνιστικότητας (στο πλαίσιο του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2028-2034).
Η υπουργός Άμυνας της Ιρλανδίας και προεδρεύουσα του Συμβουλίου, Έλεν ΜακΈντι, υπογράμμισε ότι τα έργα αποδεικνύουν την έμπρακτη συνεργασία των κρατών-μελών, ενώ τόνισε τη στενή σύμπραξη με τη Νορβηγία και την Ουκρανία για την προστασία των υποδομών, των θαλασσών και των πολιτών.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα έργα καλύπτουν πέντε τομείς προτεραιότητας και είναι τα εξής:
- To «DECODER», για την ανάπτυξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών και συστημάτων αντιμετώπισής τους.
- Το «IMSD» για την άμυνα στη θάλασσα και το βυθό
- Το «SPACE» για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών διαστημικών δυνατοτήτων
- Το «EU-FIAMD» για την αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα
- Το «Eastern Flank Watch» για την ενίσχυση της ασφάλειας στην ανατολική πτέρυγα της ΕΕ.
Στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Προγράμματος Αμυντικής Βιομηχανίας (EDIP), συνολικού ύψους 1,5 δισ. ευρώ, η Επιτροπή έχει διαθέσει 325 εκατ. ευρώ για τη στήριξη της δημιουργίας και ανάπτυξης των συγκεκριμένων έργων.
Σύμφωνα με την Επιτροπή, τα έργα αποσκοπούν στην ενίσχυση της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας και στην ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων, που είναι κρίσιμες για την ασφάλεια και την άμυνα της ΕΕ και των κρατών-μελών, σε ευθυγράμμιση με τις προτεραιότητες του ΝΑΤΟ.
Η Ελλάδα συμμετέχει στα 4 από τα 5 προγράμματα
Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα συμμετέχει στα τέσσερα από τα πέντε έργα που εγκρίθηκαν σήμερα, δηλαδή στα προγράμματα για τα drones και τα συστήματα αντιμετώπισής τους, την ολοκληρωμένη θαλάσσια και υποθαλάσσια άμυνα, τις διαστημικές δυνατότητες και την ολοκληρωμένη αντιαεροπορική και αντιπυραυλική άμυνα.
Η Ελλάδα δεν συμμετέχει στο πρόγραμμα «Eastern Flank Watch».
Τα ευρωπαϊκά αμυντικά έργα κοινού ενδιαφέροντος αποτελούν μεγάλης κλίμακας βιομηχανικές πρωτοβουλίες, μέσω των οποίων τα κράτη-μέλη μπορούν να συνεργάζονται για την ανάπτυξη αμυντικών συστημάτων, που είναι πολύ μεγάλα ή σύνθετα για να υλοποιηθούν από μία μόνο χώρα.
Η Επιτροπή θα συνεργαστεί πλέον με τα συμμετέχοντα κράτη-μέλη για την υλοποίηση των έργων και την παρακολούθηση της προόδου τους. Πρόκειται για μακροπρόθεσμες πρωτοβουλίες, οι οποίες μπορούν να συνεχιστούν και μετά την τρέχουσα περίοδο χρηματοδότησης του EDIP, ενώ στο μέλλον ενδέχεται να ενταχθούν και νέα έργα.
