Σε άκρως ανησυχητικά επίπεδα έχει ανέλθει το δημόσιο χρέος της Γαλλίας, εντείνοντας τον προβληματισμό για την πορεία της δεύτερης μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στο τέλος Ιουνίου το χρέος πλησίασε τα 3,6 τρισ. ευρώ φτάνοντας το 119% του ΑΕΠ, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε την Τρίτη η εθνική στατιστική υπηρεσία Insee.
Η νέα επιδείνωση έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ανάπτυξη παραμένει υποτονική, αυξάνονται οι τιμές των καυσίμων λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή και η κυβέρνηση αναζητεί δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε περικοπές. Όπως σημειώνει το Politico, το γαλλικό δημόσιο χρέος πλησιάζει πλέον τα επίπεδα της Ιταλίας και της Ελλάδας, των δύο πλέον υπερχρεωμένων οικονομιών της Ευρωζώνης.
Το μεγάλο ύψος του δημόσιου χρέους περιορίζει τα περιθώρια της κυβέρνησης να χρηματοδοτήσει νέα μέτρα και αυξάνει την πίεση για την εφαρμογή ενός αξιόπιστου σχεδίου δημοσιονομικής προσαρμογής. Το πρόβλημα γίνεται πιο έντονη δεδομένου ότι η οικονομία αναπτύσσεται με πολύ χαμηλούς ρυθμούς κατά συνέπεια δεν αυξάνεται αρκετά ο παρονομαστής του δείκτη χρέους προς ΑΕΠ ώστε να υποχωρήσει το βάρος.
Προϋπολογισμός λιτότητας με περικοπές 54 δισ. ευρώ
Ο πρωθυπουργός της Γαλλίας, Σεμπαστιάν Λεκορνί, έχει ανακοινώσει ότι στον προϋπολογισμό του 2027 θα προτείνει δημοσιονομικά μέτρα ύψους 54 δισ. ευρώ. Το σχέδιο αναμένεται να παρουσιαστεί επίσημα μεθαύριο Πέμπτη και θα αποτελέσει την μεγαλύτερη ως τώρα δοκιμασία για την κυβέρνηση μειοψηφίας.
Στόχος του σχεδίου προϋπολογισμού είναι η μείωση του δημόσιου ελλείμματος στο 5% του ΑΕΠ το 2027. Παραμένει, ωστόσο, αβέβαιο εάν η κυβέρνηση θα καταφέρει να εξασφαλίσει κοινοβουλευτική στήριξη για ένα τόσο αυστηρό πακέτο. Οι περικοπές αναμένεται να προκαλέσουν αντιδράσει καθώς θα επηρεάσουν σημαντικές κατηγορίες δαπανών σε μια περίοδο αυξημένων οικονομικών και κοινωνικών πιέσεων.
Η Γαλλία είχε θέσει στόχο ελλείμματος 5% και για το 2026 όμως θεωρείται πλέον πιθανό ότι θα τον υπερβεί. Η χαμηλή ανάπτυξη συγκρατεί την αύξηση των φορολογικών εσόδων ενώ η άνοδος του ενεργειακού κόστους επιβαρύνει τόσο την οικονομική δραστηριότητα όσο και τις δημόσιες δαπάνες.
Αυτό σημαίνει ότι η κυβέρνηση ξεκινά τη νέα προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής από δυσμενέστερη βάση. Κάθε απόκλιση από τους ετήσιους στόχους μεταφέρει πρόσθετο βάρος στα επόμενα χρόνια, καθιστώντας ακόμη δυσκολότερη την επιστροφή εντός των ευρωπαϊκών ορίων.
Δύσκολος ο στόχος για έλλειμμα κάτω από 3%
Ήδη πριν από την ανακοίνωση των νέων στοιχείων για το χρέος, ανεξάρτητοι δημοσιονομικοί ελεγκτές και διεθνείς οργανισμοί θεωρούσαν μη ρεαλιστική τη δέσμευση του Παρισιού να μειώσει το έλλειμμα κάτω από το 3% του ΑΕΠ έως το 2029, όπως πρέπει να κάνει βάσει των ευρωπαϊκών κανόνων.
Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός, η Γαλλία θα πρέπει είτε να περιορίσει δραστικά τις δημόσιες δαπάνες της είτε να αυξήσει τα δημόσια έσοδα, χωρίς ταυτόχρονα να υπονομεύσει την ήδη αδύναμη ανάπτυξη. Πρόκειται για δύσκολη ισορροπία, καθώς μια υπερβολικά δραστική δημοσιονομική προσαρμογή μπορεί να επιβραδύνει ακόμη περισσότερο την οικονομία, ενώ μια ηπιότερη προσέγγιση θα διατηρήσει υψηλά το έλλειμμα και το χρέος.
Η εικόνα ενισχύει την απαισιοδοξία γύρω από τις μεσοπρόθεσμες προοπτικές της γαλλικής οικονομίας. Με το χρέος στο 119% του ΑΕΠ, το Παρίσι καλείται να πείσει τις αγορές και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς ότι διαθέτει την πολιτική βούληση και την κοινοβουλευτική δυνατότητα να εφαρμόσει όσα θα περιλαμβάνει ο νέος προϋπολογισμός.
Ο προϋπολογισμός πριν από τις προεδρικές εκλογές
Η πολιτική συγκυρία κάνει την εξίσωση ακόμη δυσκολότερη. Ο προϋπολογισμός του 2027 θα είναι ο τελευταίος που θα συζητηθεί πριν τις προεδρικές εκλογές της επόμενης χρονιάς του 2027, γεγονός που αυξάνει το πολιτικό κόστος των περικοπών και περιορίζει τα περιθώρια συμβιβασμού.
Τα κόμματα της Αριστεράς έχουν ασκήσει ήδη έντονη κριτική στα σχέδια του Λεκορνί. Από την άλλη πλευρά, ο ακροδεξιός Εθνικός Συναγερμός, με τη Μαρίν Λεπέν να προηγείται στις δημοσκοπήσεις, έχει στείλει αντιφατικά μηνύματα για τη στάση που θα τηρήσει. Η θέση του κόμματος ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την τύχη του προϋπολογισμού και, κατ’ επέκταση, για την επιβίωση του δημοσιονομικού σχεδίου.
Η Γαλλία βρίσκεται έτσι μπροστά σε ένα διπλό τεστ: πρέπει να ανακόψει την άνοδο του χρέους και ταυτόχρονα να περάσει ένα δύσκολο πακέτο μέτρων από ένα κατακερματισμένο Κοινοβούλιο. Η παρουσίαση του προϋπολογισμού την Πέμπτη θα δείξει εάν η κυβέρνηση έχει πιθανότητες να τα καταφέρει ή αν η αβεβαιότητα για τα δημόσια οικονομικά θα ενταθεί περαιτέρω.
