Χωρίς ξεκάθαρο νικητή, αλλά με τις βασικές πολιτικές και οικονομικές διαχωριστικές γραμμές να γίνονται ήδη ορατές, ολοκληρώθηκε η πρώτη μεγάλη τηλεμαχία των υποψηφίων για τις προεδρικές εκλογές του 2027 στη Γαλλία.
Επτά από τα σημαντικότερα πρόσωπα της μάχης για το Ελιζέ βρέθηκαν μαζί για πρώτη φορά στην προεκλογική περίοδο, σε εκδήλωση που διοργάνωσε η ισχυρή εργοδοτική ένωση MEDEF στο Roland-Garros. Στο πάνελ συμμετείχαν οι Ζαν-Λικ Μελανσόν, Μαρίν Τοντελιέ, Ραφαέλ Γκλικσμάν, Γκαμπριέλ Ατάλ, Εντουάρ Φιλίπ, Μπρουνό Ρεταγιό και Μαρίν Λεπέν, η οποία εμφανίζεται αυτή την περίοδο ως επικεφαλής της κούρσας.
Η συζήτηση ξεπέρασε κατά περισσότερο από μία ώρα τον αρχικά προβλεπόμενο χρόνο και επικεντρώθηκε κυρίως σε ζητήματα που αφορούν τη γαλλική οικονομία και τις επιχειρήσεις. Από το πρώτο αυτό «τεστ» προέκυψαν τέσσερα βασικά συμπεράσματα.
Βαθύ χάσμα για την Ευρώπη
Η ευρωπαϊκή πολιτική ανέδειξε ίσως τις μεγαλύτερες διαφορές μεταξύ των υποψηφίων. Ο Εντουάρ Φιλίπ, πρώην πρωθυπουργός του Εμανουέλ Μακρόν, άσκησε έντονη κριτική στη συμφωνία που υπέγραψε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν με τον Ντόναλντ Τραμπ στο Τέρνμπερι, χαρακτηρίζοντάς την «αξιοθρήνητη». Παράλληλα τάχθηκε υπέρ μιας ευρωπαϊκής ένωσης κεφαλαιαγορών και ζήτησε από την Ευρώπη να αποκτήσει μεγαλύτερη ισχύ απέναντι στις ΗΠΑ και την Κίνα.
«Πρέπει να πείσουμε τους Ευρωπαίους εταίρους μας να μιλούν τη γλώσσα της ισχύος απέναντι στην Κίνα και τις Ηνωμένες Πολιτείες», ανέφερε. Σε παρόμοια κατεύθυνση, αλλά από διαφορετική πολιτική αφετηρία, ο Ραφαέλ Γκλικσμάν υποστήριξε ότι η Γαλλία δεν έχει αξιοποιήσει τη σημερινή γεωπολιτική συγκυρία για να ηγηθεί μιας περισσότερο αυτόνομης Ευρώπης.
Στον αντίποδα, ο Ζαν-Λικ Μελανσόν δήλωσε ότι η ΕΕ δεν μπορεί να ανταγωνιστεί τις μεγάλες παγκόσμιες δυνάμεις όσο παραμένει προσκολλημένη στην ελεύθερη αγορά και το ελεύθερο εμπόριο. Προανήγγειλε μάλιστα ότι, εάν εκλεγεί, η Γαλλία θα «παρακούσει» ευρωπαϊκούς κανόνες σε ζητήματα εμπορικής και οικονομικής πολιτικής και επανέφερε την πρότασή του για αλλαγή των ευρωπαϊκών συνθηκών. Η Μαρίν Λεπέν, από την πλευρά της, δεσμεύθηκε να μειώσει κατά 5 δισ. ευρώ την ετήσια συνεισφορά της Γαλλίας στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η Λεπέν ανοίγει τα χαρτιά της για την οικονομία
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον συγκέντρωσε το οικονομικό πρόγραμμα της Μαρίν Λεπέν, καθώς παραμένει ανοιχτό το ερώτημα κατά πόσο ο Εθνικός Συναγερμός θα μετακινηθεί προς μια περισσότερο φιλική προς τις επιχειρήσεις κατεύθυνση.
Η ίδια επέλεξε στο ντιμπέιτ να επιμείνει σε μεγάλο βαθμό στις παραδοσιακές οικονομικές θέσεις της, ενσωματώνοντας ωστόσο και ορισμένες προτάσεις που θα μπορούσαν να βρουν θετική ανταπόκριση στον επιχειρηματικό κόσμο. Υποσχέθηκε εξοικονόμηση 125 δισ. ευρώ μέσω περικοπών στις δαπάνες που σχετίζονται με τη μετανάστευση, μείωσης του αριθμού των κρατικών οργανισμών και περιορισμού της γαλλικής συνεισφοράς στην ΕΕ.
Παράλληλα επιβεβαίωσε ότι θέλει να επαναφέρει για τους περισσότερους εργαζομένους το κατώτατο όριο συνταξιοδότησης στα 62 έτη, ανατρέποντας τη μεταρρύθμιση του Μακρόν το 2023.
Ταυτόχρονα, όμως, πρότεινε συνταγματική αλλαγή που θα υποχρεώνει τις μελλοντικές κυβερνήσεις να διατηρούν το δημοσιονομικό έλλειμμα κάτω από συγκεκριμένο όριο, σε μια λογική που παραπέμπει στον γερμανικό «κόφτη χρέους». Ο Γκαμπριέλ Ατάλ έσπευσε να υποστηρίξει ότι πλέον «το προπέτασμα καπνού του Μπαρντελά έχει οριστικά εξαφανιστεί», αφήνοντας αιχμές για την οικονομική στροφή που είχε επιχειρήσει να προωθήσει ο πρόεδρος του Εθνικού Συναγερμού.
Όλοι ανησυχούν για το χρέος, αλλά διαφωνούν στη λύση
Κοινή διαπίστωση όλων των υποψηφίων ήταν ότι το γαλλικό δημόσιο χρέος, που έχει ξεπεράσει τα 3,5 τρισ. ευρώ, δεν μπορεί να συνεχίσει να αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό. Εκεί, ωστόσο, τελείωσε και η συμφωνία.
Οι προτάσεις κυμάνθηκαν από δραστικές περικοπές στις δημόσιες δαπάνες έως την αμφιλεγόμενη ιδέα του Μελανσόν να σταματήσει η καταβολή τόκων για το μέρος του γαλλικού χρέους που βρίσκεται στην κατοχή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Οι κεντρώοι Εντουάρ Φιλίπ και Γκαμπριέλ Ατάλ προσπάθησαν να εμφανιστούν ως οι υποψήφιοι της δημοσιονομικής πειθαρχίας, υποσχόμενοι περιορισμό των κρατικών δαπανών. Δέχθηκαν όμως άμεσα τα πυρά των αντιπάλων τους, οι οποίοι τους υπενθύμισαν ότι από την ανάληψη της προεδρίας από τον Μακρόν το 2017 το γαλλικό χρέος έχει αυξηθεί κατά περισσότερο από 1 τρισ. ευρώ. Ο Μελανσόν, υπερασπιζόμενος τη δική του πρόταση, διευκρίνισε ότι αφορά αποκλειστικά τίτλους που κατέχει η ΕΚΤ και όχι ιδιώτες πιστωτές — τουλάχιστον, όπως είπε χαρακτηριστικά, «σε αυτό το στάδιο».
Χωρίς μεγάλο νικητή η πρώτη αναμέτρηση
Παρά τις έντονες αντιπαραθέσεις, κανείς από τους επτά υποψηφίους δεν κατάφερε να κυριαρχήσει καθαρά στη συζήτηση. Ο Μπρουνό Ρεταγιό, επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών, επιχείρησε να καταλάβει τον χώρο της οικονομικά φιλελεύθερης δεξιάς, παρουσιάζοντας ένα μοντέλο μικρότερου κράτους και δηλώνοντας ότι θέλει να «θέσει το κράτος στην υπηρεσία των επιχειρήσεων».
Οι περισσότερο αριστερές προτάσεις του Μελανσόν και της επικεφαλής των Πρασίνων Μαρίν Τοντελιέ συνάντησαν πιο ψυχρή υποδοχή, κάτι που δεν προκάλεσε έκπληξη δεδομένου ότι το ακροατήριο αποτελούνταν κυρίως από εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου. Με περίπου οκτώ μήνες να απομένουν μέχρι τις εκλογές, η πρώτη αυτή αναμέτρηση δεν έβγαλε νικητή. Έδειξε όμως ότι η οικονομία, το τεράστιο δημόσιο χρέος και η θέση της Γαλλίας μέσα στην Ευρώπη θα αποτελέσουν κεντρικά πεδία σύγκρουσης στην κούρσα για το Ελιζέ.
