Ο προϋπολογισμός της πρωθυπουργού Τζόρτζια Μελόνι έχει στόχο να επαναφέρει φέτος το έλλειμμα της Ιταλίας κάτω από το όριο που θέτει η Ευρωπαϊκής Ένωσης, με βοήθεια από την ανάπτυξη της οικονομίας που υπήρξε ταχύτερη του αναμενομένου.
Το δημοσιονομικό έλλειμμα θα περιοριστεί αρκετά ώστε να υποχωρήσει κάτω από το όριο του 3% του ΑΕΠ το 2026, δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι. Θα είναι η πρώτη φορά που η Ιταλία θα συμμορφωθεί με τους δημοσιονομικούς κανόνες της ΕΕ μετά την πανδημία.
Αν και το έλλειμμα θα διευρυνθεί εκ νέου τα επόμενα δύο χρόνια, θα παραμείνει εντός του επιτρεπόμενου περιθωρίου που έχει προβλέψει η ΕΕ για πρόσθετες δαπάνες σε άμυνα και ενέργεια, ενώ θα υποχωρήσει στο 2,4% το 2029.
Το υπουργικό συμβούλιο ενέκρινε επίσης τον πρόσθετο δανεισμό που απαιτείται για τους εν λόγω τομείς, συνολικού ύψους 28 δισ. ευρώ σε δύο χρόνια. Το ποσό είναι μικρότερο από τον αρχικό σχεδιασμό.
Οι αμυντικές δαπάνες περιορίστηκαν στα 14 δισ. ευρώ, από 21 έως 22 δισ. ευρώ που προβλέπονταν προηγουμένως, ενώ οι δαπάνες για την ενέργεια θα παραμείνουν επίσης στα 14 δισ. ευρώ την ίδια περίοδο.
Η αλλαγή αυτή στους σχεδιασμούς υποδηλώνει ανησυχίες για τις εντάσεις στην αγορά ομολόγων. Η διαφορά απόδοσης μεταξύ των διετών ιταλικών και γερμανικών ομολόγων σχεδόν διπλασιάστηκε την Πέμπτη, στις 55 μονάδες βάσης, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο σε επίπεδο κλεισίματος από το 2020.
Η κίνηση αποδίδεται κυρίως σε μετάδοση των πιέσεων από τη γειτονική Γαλλία, όπου το αντίστοιχο spread έναντι των γερμανικών ομολόγων έχει φτάσει στο υψηλότερο επίπεδο από την κρίση χρέους της ευρωζώνης το 2011.
Η απόφαση της Μελόνι να περιορίσει τις στρατιωτικές δαπάνες έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η ΕΕ προειδοποιεί τις χώρες να μη ζητούν υπερβολικά μεγάλα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας.
Προ ημερών, η ίδια η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζήτησε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι αυξανόμενες τιμές της ενέργειας, κίνηση που επανέλαβε και ο Έλληνας πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η Ιταλία προσπερνά την Ελλάδα στο χρέος
Το δημοσιονομικό σχέδιο που παρουσίασε ο Τζορτζέτι προβλέπει μείωση του τεράστιου δημόσιου χρέους της Ιταλίας, αλλά μόνο μετά από μια περαιτέρω άνοδό του.
Η εξέλιξη αυτή είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα καταστήσει την Ιταλία τη χώρα με το υψηλότερο χρέος στην περιοχή, καθώς η Ελλάδα συνεχίζει να βελτιώνει τη δημοσιονομική της θέση.
Με αυτό τον τρόπο, η Ιταλία θα ξεπεράσει την Ελλάδα και θα καταστεί η πιο υπερχρεωμένη οικονομία της ευρωζώνης σε ποσοστό του ΑΕΠ, αντιστρέφοντας μια εικόνα που χαρακτήριζε την περιοχή για πολλά χρόνια.
Η διαφορά έγκειται κυρίως στην κατεύθυνση των δύο οικονομιών. Στην Ιταλία, το χρέος παραμένει σε ανοδική τροχιά και, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις, κινείται κοντά στο 139% του ΑΕΠ, πριν αρχίσει να αποκλιμακώνεται στα επόμενα χρόνια.
Στην Ελλάδα, αντίθετα, η αναλογία χρέους προς ΑΕΠ μειώνεται με ταχύτερο ρυθμό, υποβοηθούμενη από τα δημοσιονομικά πλεονάσματα και την αύξηση του ονομαστικού ΑΕΠ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβλεπε την άνοιξη ότι το ελληνικό χρέος θα υποχωρήσει στο 140,7% του ΑΕΠ το 2026 και στο 134,4% το 2027.
Το ιταλικό δημόσιο χρέος αναμένεται να κορυφωθεί το 2027 στο 138,6% του ΑΕΠ και στη συνέχεια να μειωθεί σταδιακά στο 136,3% έως το 2029.
Ο ιταλικός προϋπολογισμός είναι ο τελευταίος πριν από τις εκλογές του 2027, σε μια περίοδο κατά την οποία η Μελόνι αντιμετωπίζει και την άνοδο ενός νέου υπερεθνικιστικού αντιπάλου, του πρώην στρατηγού Ρομπέρτο Βανάτσι.
Η στήριξη προς το κόμμα του έχει αυξηθεί περίπου στο 8%, σύμφωνα με τις πρόσφατες δημοσκοπήσεις.
