Ο επικεφαλής της ειδικής επιτροπής της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ για την Κίνα, Τζον Μούλενααρ, πιέζει την Ομοσπονδιακή Τράπεζα (Fed) να επανεξετάσει και να διακόψει την πρόσβαση του Χονγκ Κονγκ σε έναν κρίσιμο μηχανισμό παροχής ρευστότητας σε αμερικανικό δολάριο.
Πρόκειται για το εργαλείο διευκόλυνσης FIMA repo, το οποίο δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας προκειμένου να παρέχει βραχυπρόθεσμη ρευστότητα σε ξένες νομισματικές αρχές. Η κίνηση αυτή αντικατοπτρίζει τις αυξανόμενες γεωπολιτικές εντάσεις μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου, σε μια στιγμή που η Κίνα εντείνει τις προσπάθειές της για την ενίσχυση του ρόλου του γουάν στη διεθνή χρηματοπιστωτική σκηνή.
Οι ανησυχίες για το Χονγκ Κονγκ
Σε επιστολή του προς τη Fed, ο Ρεπουμπλικανός βουλευτής υπογραμμίζει ότι η Νομισματική Αρχή του Χονγκ Κονγκ (HKMA) δεν θα πρέπει πλέον να απολαμβάνει προνομιακή μεταχείριση, επικαλούμενος τη σταδιακή κατάργηση της θεσμικής και νομικής αυτονομίας της περιοχής από την κεντρική κυβέρνηση της Κίνας.
Ο μηχανισμός FIMA επιτρέπει στις ξένες κεντρικές τράπεζες να δανείζονται δολάρια από τη Fed χρησιμοποιώντας ως εγγύηση τα αμερικανικά ομόλογα που διακρατούν, αποτρέποντας έτσι την αναγκαστική πώλησή τους σε περιόδους κρίσης.
Ο Μούλενααρ επισημαίνει ότι, ενώ το Χονγκ Κονγκ χρησιμοποίησε ελάχιστα τη διευκόλυνση αυτή από το 2020, η αμερικανική κεντρική τράπεζα δεν πρέπει να λειτουργεί ως παθητικός παρατηρητής την ώρα που το Πεκίνο χρησιμοποιεί το Χονγκ Κονγκ ως «εργαστήριο» για τη δημιουργία ενός εναλλακτικού παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος.
Παρά τη φαινομενικά θερμή συνάντηση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Κινέζο ομόλογό του Σι Τζινπίνγκ, οι σχέσεις των δύο υπερδυνάμεων παραμένουν εξαιρετικά εύθραυστες.
Ο ανταγωνισμός του γουάν και ο ρόλος του δολαρίου
Η προσπάθεια περιορισμού της πρόσβασης του Χονγκ Κονγκ στο δολάριο έρχεται ως απάντηση στις πρωτοβουλίες της Λαϊκής Τράπεζας της Κίνας, η οποία λάνσαρε το δικό της αντίστοιχο εργαλείο για την παροχή βραχυπρόθεσμων δανείων σε κινεζικά κρατικά ομόλογα, με πρώτο χρήστη το ίδιο το Χονγκ Κονγκ.
Παρά τις φιλοδοξίες του Πεκίνου να αμφισβητήσει την κυριαρχία του αμερικανικού νομίσματος, το γουάν αντιπροσωπεύει μόλις το 2,1% των παγκόσμιων συναλλαγματικών διαθεσίμων, τη στιγμή που το δολάριο κατέχει τη μερίδα του λέοντος με 56,7%.
Το αμερικανικό δολάριο διατηρεί τη δεσπόζουσα θέση του χάρη στην ασφάλεια που προσφέρουν οι θεσμοί των ΗΠΑ και η βαθιά ρευστότητα των αμερικανικών ομολόγων. Αυτά τα χαρακτηριστικά προσφέρουν σημαντικά πλεονεκτήματα στην αμερικανική οικονομία, μειώνοντας το κόστος δανεισμού του δημοσίου χρέους και διευκολύνοντας τις διεθνείς εμπορικές συναλλαγές.
Οι προειδοποιήσεις των οικονομικών αναλυτών
Ωστόσο, αρκετοί οικονομικοί αναλυτές και ακαδημαϊκοί εκφράζουν σοβαρές επιφυλάξεις για τη σκοπιμότητα μιας τέτοιας απαγόρευσης.
Οικονομολόγοι επισημαίνουν ότι ο μηχανισμός FIMA στην πραγματικότητα ενισχύει την παγκόσμια κυριαρχία του δολαρίου και την ελκυστικότητα των αμερικανικών ομολόγων ως ασφαλών επενδυτικών καταφυγίων. Η επιβολή περιορισμών θα μπορούσε, υποστηρίζουν, να αποδυναμώσει έναν από τους μηχανισμούς που συντηρούν τη ζήτηση για το αμερικανικό νόμισμα, παράγει δηλαδή το αντίθετο από το προσδοκώμενο αποτέλεσμα.
Παράλληλα, εκτιμάται ότι ο πρόεδρος της Fed, Κέβιν Γουόρς, είναι απίθανο να λάβει μια απόφαση που θα μπορούσε να θεωρηθεί ως άμεση παρέμβαση στη λεπτή εξωτερική πολιτική έναντι της Κίνας. Σε κάθε περίπτωση, η πρωτοβουλία του Κογκρέσου αναδεικνύει τους νέους τρόπους με τους οποίους οι Αμερικανοί νομοθέτες επιχειρούν να επηρεάσουν τον οικονομικό ανταγωνισμό με το Πεκίνο.
