Σοβαρές ανησυχίες για το ενδεχόμενο παρεμβάσεων της κυβέρνησης του Ντόναλντ Τραμπ στις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ εκφράζουν εκλογικοί αξιωματούχοι και νομικοί εμπειρογνώμονες, προειδοποιώντας ότι ακόμη και χωρίς άμεση αλλοίωση του αποτελέσματος, μια σειρά κυβερνητικών ενεργειών θα μπορούσε να προκαλέσει θεσμική αναταραχή.
Σε εκτενή έρευνά του, το Reuters συνομίλησε με περισσότερους από 50 ειδικούς, εξετάζοντας δηλώσεις του Αμερικανού προέδρου, δικαστικά έγγραφα και ενέργειες ομοσπονδιακών υπηρεσιών.
Παρά τις ανησυχίες, οι περισσότεροι αξιωματούχοι εμφανίζονται πεπεισμένοι ότι οι συνταγματικές δικλίδες ασφαλείας και η αυτονομία των πολιτειών θα λειτουργήσουν αποτρεπτικά.
Από τις καταγγελίες νοθείας, στις κατασχέσεις ψηφοδελτίων
Το πρώτο σενάριο αφορά την αμφισβήτηση των αποτελεσμάτων μέσω καταγγελιών για εκλογική νοθεία. Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα υποστηρίξει, χωρίς επαρκή αποδεικτικά στοιχεία, ότι εκλογικά μηχανήματα μπορούν να χειραγωγηθούν ή ότι παράνομα ψηφίζουν μη Αμερικανοί πολίτες. Οι ειδικοί εκτιμούν ότι ανάλογες καταγγελίες θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν για να δικαιολογήσουν δικαστικές προσφυγές και καθυστερήσεις στην καταμέτρηση.
Το δεύτερο σενάριο περιλαμβάνει άσκηση πίεσης σε πολιτειακούς αξιωματούχους ώστε να μην επικυρώσουν αποτελέσματα. Ως χαρακτηριστικό προηγούμενο αναφέρεται η προσπάθεια του Τραμπ το 2020 να πείσει τον αρμόδιο αξιωματούχο της Τζόρτζια να εντοπίσει 11.780 επιπλέον ψήφους.
Το τρίτο αφορά την ενδεχόμενη κατάσχεση ψηφοδελτίων, εκλογικών μηχανημάτων ή αρχείων από ομοσπονδιακές υπηρεσίες. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να διακόψει την καταμέτρηση και να δημιουργήσει αμφιβολίες για την ακεραιότητα της διαδικασίας. Οι ανησυχίες ενισχύθηκαν μετά την έφοδο του FBI, τον Ιανουάριο, σε εκλογικά γραφεία της κομητείας Φούλτον στην Τζόρτζια, όπου κατασχέθηκαν εκατοντάδες κιβώτια εκλογικού υλικού του 2020.
Ομοσπονδιακοί παρατηρητές, ICE και στρατός
Το τέταρτο σενάριο συνδέεται με την παρουσία ομοσπονδιακών εκλογικών παρατηρητών. Το αμερικανικό υπουργείο Δικαιοσύνης σχεδιάζει να αναπτύξει 1.000 παρατηρητές, αριθμό σχεδόν διπλάσιο από τους 590 του 2024. Αν και η παρακολούθηση εκλογών αποτελεί καθιερωμένη πρακτική, ορισμένοι αξιωματούχοι φοβούνται ότι οι παρατηρητές θα μπορούσαν να υπερβούν τις νόμιμες αρμοδιότητές τους.
Το πέμπτο σενάριο αφορά την παρουσία πρακτόρων της ομοσπονδιακής υπηρεσίας μετανάστευσης ICE κοντά σε εκλογικά τμήματα. Σύμφωνα με τους ειδικούς, τέτοιες επιχειρήσεις θα μπορούσαν να αποθαρρύνουν ψηφοφόρους, ιδιαίτερα σε κοινότητες μεταναστών και περιοχές με ισχυρή παρουσία Δημοκρατικών. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι δεν σχεδιάζει επιχειρήσεις με στόχο τα εκλογικά τμήματα.
Ακόμη πιο ακραίο είναι το έκτο σενάριο, που προβλέπει ανάπτυξη στρατιωτικών δυνάμεων κοντά σε χώρους ψηφοφορίας, ενδεχομένως με επίκληση νόμου για την αντιμετώπιση εξεγέρσεων. Ωστόσο, η ομοσπονδιακή νομοθεσία περιορίζει αυστηρά τη στρατιωτική εμπλοκή στις εκλογές, ενώ η στρατιωτική ηγεσία έχει δηλώσει ότι δεν σχεδιάζει τέτοιες ενέργειες.
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης και δικαστικές διώξεις
Το έβδομο σενάριο προβλέπει την κήρυξη εθνικής κατάστασης έκτακτης ανάγκης λόγω υποτιθέμενης νοθείας ή ξένης παρέμβασης. Ορισμένοι σύμμαχοι του Τραμπ έχουν προτείνει μια τέτοια επιλογή, θεωρώντας ότι θα μπορούσε να διευρύνει τις ομοσπονδιακές αρμοδιότητες. Νομικοί επιστήμονες, πάντως, υποστηρίζουν ότι δεν θα επέτρεπε στον πρόεδρο να αναλάβει συνταγματικά τον έλεγχο των εκλογών.
Το όγδοο σενάριο αφορά ομοσπονδιακές έρευνες και ενδεχόμενες διώξεις κατά εκλογικών αξιωματούχων. Ήδη, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει προειδοποιήσει τις πολιτείες για πιθανές ποινικές ευθύνες εφόσον επιτρέψουν εν γνώσει τους την παράνομη συμμετοχή μη πολιτών στην ψηφοφορία. Ακόμη και χωρίς καταδίκες, τέτοιες έρευνες θα μπορούσαν να απορροφήσουν σημαντικούς πόρους των εκλογικών υπηρεσιών.
Το σενάριο άρνησης αναγνώρισης των νικητών
Το ένατο και τελευταίο σενάριο αφορά την πιθανότητα οι Ρεπουμπλικανοί στο Κογκρέσο να καθυστερήσουν την ανάληψη καθηκόντων εκλεγμένων Δημοκρατικών βουλευτών, επικαλούμενοι εκκρεμείς δικαστικές διαφορές. Παρότι οι ειδικοί θεωρούν δύσκολη τη μόνιμη παρεμπόδιση της ανάληψης καθηκόντων νόμιμα εκλεγμένων βουλευτών, ακόμη και προσωρινές καθυστερήσεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν τις ισορροπίες στη Βουλή των Αντιπροσώπων.
Ο Λευκός Οίκος απορρίπτει τις αιτιάσεις περί εκλογικής παρέμβασης, υποστηρίζοντας ότι οι κυβερνητικές πρωτοβουλίες αποσκοπούν αποκλειστικά στην προστασία της εκλογικής ακεραιότητας.
