Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπενιαμίν Νετανιάχου συζήτησαν την προηγούμενη εβδομάδα την πιθανότητα επανέναρξης μεγάλης στρατιωτικής επιχείρησης κατά του Ιράν, πριν από τις εκλογικές αναμετρήσεις που θα μπορούσαν να επηρεαστούν καθοριστικά από μια νέα πολεμική κλιμάκωση.
Οι επαφές πραγματοποιήθηκαν σε μια περίοδο κατά την οποία η διπλωματική προσπάθεια για τον τερματισμό του πολέμου παραμένει στάσιμη, ενώ οι εκλογές στο Ισραήλ, στις 27 Οκτωβρίου, και οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ, στις 3 Νοεμβρίου, αυξάνουν την πολιτική πίεση.
Ο Τραμπ εμφανίζεται πιο επιφυλακτικός
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Axios, ο Τραμπ αρχικά έδειχνε προς την επανέναρξη των επιθέσεων, αλλά στη συνέχεια εμφανίστηκε πιο διστακτικός.
Η στάση του αντανακλά τη δυσκολία λήψης μιας απόφασης με σημαντικές συνέπειες για την περιφερειακή ασφάλεια, την οικονομία και την εσωτερική πολιτική των ΗΠΑ.
Για τον Νετανιάχου, η συγκυρία είναι ιδιαίτερα κρίσιμη. Ισραηλινός αξιωματούχος εκτίμησε ότι ο πρωθυπουργός θεωρεί πως η εικόνα του ως ηγέτη εν καιρώ πολέμου ενισχύει την πολιτική του θέση.
Παράλληλα, ο Λευκός Οίκος γνωρίζει ότι οι στρατιωτικές εξελίξεις θα μπορούσαν να επηρεάσουν την προεκλογική εκστρατεία στο Ισραήλ.
Οι εκλογές και ο κίνδυνος νέας κλιμάκωσης
Μια νέα μεγάλης κλίμακας επιχείρηση κατά του Ιράν θα μπορούσε να μεταβάλει τις πολιτικές ισορροπίες και στις δύο χώρες. Στις ΗΠΑ, η σύγκρουση αποτελεί παράγοντα που μπορεί να επηρεάσει το πολιτικό κλίμα ενόψει των εκλογών του Νοεμβρίου. Στο Ισραήλ, η ενδεχόμενη κλιμάκωση θα μπορούσε να αλλάξει την ατζέντα της προεκλογικής αντιπαράθεσης.
Ωστόσο, η στρατιωτική επιλογή ενέχει σημαντικούς κινδύνους. Η επανέναρξη των επιχειρήσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε αντίποινα από την Τεχεράνη και σε ευρύτερη αποσταθεροποίηση της περιοχής. Η έκταση και η διάρκεια μιας τέτοιας κλιμάκωσης παραμένουν αβέβαιες.
Οι διαπραγματεύσεις παραμένουν ανοιχτές
Την ίδια ώρα, οι διπλωματικές προσπάθειες δεν έχουν εγκαταλειφθεί. Οι μεσολαβητές του Κατάρ εξακολουθούν να αναμένουν την απάντηση του Ιράν στην τελευταία αμερικανική αντιπρόταση για τον τερματισμό του πολέμου. Η πρόταση περιλαμβάνει απαιτήσεις σχετικά με το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης.
Το Πεντάγωνο έχει ήδη δώσει εντολή στην Κεντρική Διοίκηση των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων να ολοκληρώσει τις προετοιμασίες για το ενδεχόμενο επανέναρξης εκτεταμένων επιχειρήσεων.
Αυτό δεν σημαίνει ότι έχει ληφθεί απόφαση για επίθεση. Επιπλέον, στις 8 Οκτωβρίου ο Τραμπ δήλωσε δημόσια ότι οι ΗΠΑ δεν θα επιτεθούν στο Ιράν πριν από τις αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές.
Το σενάριο της επίθεσης: Πίεση στην Τεχεράνη, αλλά με υψηλό κόστος
Σύμφωνα με προηγούμενο ρεπορτάζ του Axios, οι στρατιωτικές επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνουν εκτεταμένα πλήγματα σε ιρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις, υποδομές και πυρηνικούς στόχους.
Μια τέτοια επιχείρηση θα μπορούσε να αυξήσει την πίεση στην Τεχεράνη, με στόχο να αποδεχθεί περιορισμούς στο πυρηνικό της πρόγραμμα και να υποχωρήσει στις διαπραγματεύσεις.
Η Ουάσιγκτον θεωρεί ότι ο οικονομικός και στρατιωτικός αποκλεισμός επιβαρύνει ήδη το Ιράν. Εάν η πίεση δεν οδηγήσει σε συμφωνία, μια νέα επιχείρηση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως μέσο εξαναγκασμού.
Το κόστος, ωστόσο, θα μπορούσε να είναι μεγάλο. Η Τεχεράνη προετοιμάζει, σύμφωνα με το Reuters, ευρύτερα αντίποινα σε περίπτωση νέων αμερικανικών επιθέσεων, τα οποία ενδέχεται να επεκταθούν πέρα από αμερικανικούς στόχους και να περιλάβουν χώρες που υποστηρίζουν τις επιχειρήσεις των ΗΠΑ.
Μια νέα σύγκρουση θα μπορούσε επίσης να προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές ενέργειας, ιδίως εάν επηρεαστεί η ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, κάτι που θεωρείται σχεδόν σίγουρο μαζί με κλιμάκωση των τιμών προς τα πάνω.
Για τον Νετανιάχου, η στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να ενισχύσει την εικόνα του ως ηγέτη που αντιμετωπίζει τις απειλές ασφαλείας. Παράλληλα, όμως, θα εξέθετε το Ισραήλ στον κίνδυνο νέων πυραυλικών επιθέσεων και θα μπορούσε να επηρεάσει την εκλογική διαδικασία.
Το σενάριο της αναμονής: Διπλωματία και περιορισμός των κινδύνων
Η δεύτερη επιλογή είναι η διατήρηση της πίεσης μέσω κυρώσεων, αποκλεισμού και διαπραγματεύσεων, χωρίς άμεση επιστροφή σε μεγάλης κλίμακας βομβαρδισμούς.
Οι μεσολαβητές του Κατάρ αναμένουν την απάντηση του Ιράν στην τελευταία αμερικανική αντιπρόταση, η οποία περιλαμβάνει απαιτήσεις για παραχωρήσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα.
Η διπλωματική οδός θα μπορούσε να περιορίσει τον κίνδυνο περιφερειακής κλιμάκωσης και να αποτρέψει μια νέα ενεργειακή κρίση. Ωστόσο, οι προηγούμενες συνομιλίες έχουν σημειώσει μικρή πρόοδο, καθώς οι δύο πλευρές παραμένουν μακριά σε βασικά ζητήματα.
Η αναμονή έχει και πολιτικό κόστος. Εάν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν, η αμερικανική κυβέρνηση θα βρεθεί αντιμέτωπη με το ερώτημα αν η στρατηγική της πίεσης χωρίς νέα πλήγματα μπορεί πράγματι να εξασφαλίσει τις επιδιώξεις της.
Για τον Νετανιάχου, η απουσία νέας στρατιωτικής επιτυχίας ενδέχεται επίσης να δυσκολέψει την προσπάθειά του να προβάλει αποτελεσματικότητα σε θέματα ασφάλειας.
Το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα παραμένει μεγάλο εμπόδιο
Το βασικό εμπόδιο είναι ότι η Ουάσιγκτον ζητά ουσιαστικές παραχωρήσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, ενώ η Τεχεράνη επιδιώκει αλλαγές στους όρους της αντιπαράθεσης και εγγυήσεις απέναντι σε νέες επιθέσεις. Χωρίς συμβιβασμό σε αυτά τα ζητήματα, η διπλωματία θα παραμείνει σε αδιέξοδο.
Προς το παρόν, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι εξετάζονται όλες οι στρατιωτικές επιλογές, αλλά δεν έχει αποφασιστεί τίποτα ακόμα.
