Στα 1,99 τρισ. δολάρια ανήλθε το δημοσιονομικό έλλειμμα των ΗΠΑ για το οικονομικό έτος 2026, επιβεβαιώνοντας τις πιέσεις στα δημόσια οικονομικά της μεγαλύτερης οικονομίας του κόσμου.
Σύμφωνα με στοιχεία του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών, που δημοσιεύθηκαν την Παρασκευή 16 Οκτωβρίου, το έλλειμμα αυξήθηκε κατά περίπου 12% σε σύγκριση με τα 1,78 τρισ. δολάρια του προηγούμενου οικονομικού έτους.
Οι συνολικές ομοσπονδιακές δαπάνες αυξήθηκαν κατά περισσότερο από 5%, φθάνοντας τα 7,4 τρισ. δολάρια, ενώ τα κρατικά έσοδα ενισχύθηκαν κατά περίπου 3%, στα 5,4 τρισ. δολάρια.
Η διαφορά μεταξύ των δύο μεγεθών αποτυπώνει την έκταση των χρηματοδοτικών αναγκών της αμερικανικής κυβέρνησης.
Πρόκειται, μάλιστα, για το τέταρτο συνεχόμενο έτος κατά το οποίο το ετήσιο έλλειμμα κινείται κοντά στα 2 τρισ. δολάρια. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, διαμορφώθηκε περίπου στο 6%, επίπεδο που προκαλεί ανησυχία, δεδομένου ότι η αμερικανική οικονομία δεν βρίσκεται σε περίοδο υψηλής ανεργίας ή βαθιάς ύφεσης.
Οι δασμοί και οι επιστροφές χρημάτων
Ένας από τους παράγοντες που συνδέονται με τη διεύρυνση του ελλείμματος είναι οι επιστροφές δασμών, τις οποίες έχει επισημάνει ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ.
Οι πληρωμές συνδέονται με την απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου των ΗΠΑ τον Φεβρουάριο, η οποία ακύρωσε μεγάλο μέρος των δασμολογικών αυξήσεων που είχε επιβάλει ο Τραμπ κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του.
Την ίδια ώρα, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει νέο πλαίσιο δασμών μέσω άλλης νομοθεσίας.
Η δημοσιονομική εικόνα του 2025 είχε εμφανιστεί βελτιωμένη, ωστόσο μέρος της μείωσης του ελλείμματος οφειλόταν σε λογιστική μεταχείριση. Ο φορολογικός νόμος των Ρεπουμπλικανών περιόρισε τη δυνατότητα πρόσβασης σε φοιτητικά δάνεια και το υπουργείο Οικονομικών κατέγραψε το αποτέλεσμα ως μείωση των δαπανών του συγκεκριμένου έτους.
Προειδοποιήσεις για το δημόσιο χρέος
Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προειδοποιεί ότι η οικονομική ανάπτυξη από μόνη της δεν αρκεί για να διορθώσει γρήγορα τις δημοσιονομικές ανισορροπίες. Στις 14 Οκτωβρίου, η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, επισήμανε ότι η ανάπτυξη δεν μπορεί να προσφέρει αρκετά γρήγορα τις αναγκαίες προσαρμογές.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, Κριστίν Λαγκάρντ, υπογράμμισε την ανάγκη αντιμετώπισης των ελλειμμάτων, ενώ ο διευθυντής του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κογκρέσου (CBO), Φίλιπ Σουάγκελ, χαρακτήρισε μη ρεαλιστική την εκτίμηση ότι η οικονομική ανάπτυξη και μόνο θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το δημόσιο χρέος.
Το CBO είχε προειδοποιήσει τον Φεβρουάριο ότι το δημόσιο χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ενδέχεται έως το 2030 να ξεπεράσει το ιστορικό ρεκόρ του 106%, που είχε καταγραφεί το 1946, αμέσως μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Παράλληλα, ένα μέτρο του συνολικού ανεξόφλητου δημόσιου χρέους των ΗΠΑ ξεπέρασε τον Σεπτέμβριο τα 40 τρισ. δολάρια.
Νέες δαπάνες από τον Τραμπ
Παρά τις προειδοποιήσεις, ο Αμερικανός πρόεδρος έχει ζητήσει αύξηση των αμυντικών δαπανών κατά μισό τρισ. δολάρια. Έχει επίσης υποσχεθεί επιταγές ύψους 5.000 δολαρίων σε κάθε Αμερικανό, εφόσον οι Ρεπουμπλικανοί διατηρήσουν τον έλεγχο τόσο της Βουλής των Αντιπροσώπων όσο και της Γερουσίας στις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου.
Ο Μπέσεντ έχει δεσμευθεί να παρουσιάσει σχέδιο δημοσιονομικής εξυγίανσης, ενδεχομένως κατά την περίοδο μετά τις εκλογές και πριν από την έναρξη της νέας συνόδου του Κογκρέσου.
Το βασικό ερώτημα για την αμερικανική οικονομία είναι εάν η ανάπτυξη που αναμένεται να ενισχυθεί από την τεχνητή νοημοσύνη θα μπορέσει να περιορίσει το βάρος του χρέους ή εάν θα απαιτηθούν βαθύτερες παρεμβάσεις σε δαπάνες και έσοδα.
Με έλλειμμα σχεδόν 2 τρισ. δολαρίων και δημόσιο χρέος άνω των 40 τρισ. δολαρίων, η δημοσιονομική πορεία των ΗΠΑ παραμένει στο επίκεντρο της διεθνούς οικονομικής συζήτησης.
