Την ανάπτυξη της λεγόμενης «μικρής τεχνητής νοημοσύνης» (small AI), προσαρμοσμένης στις ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, προκρίνει η Παγκόσμια Τράπεζα, με στόχο να αξιοποιήσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες τις δυνατότητες της νέας τεχνολογίας για την επιτάχυνση της οικονομικής και κοινωνικής τους ανάπτυξης.
Σε αντίθεση με τα ολοένα πιο σύνθετα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης που αναπτύσσουν οι μεγάλες εταιρείες της Silicon Valley, τα μικρότερα μοντέλα εκπαιδεύονται σε πιο περιορισμένα σύνολα δεδομένων και σχεδιάζονται για συγκεκριμένες εφαρμογές. Μπορούν, έτσι, να λειτουργούν με μικρότερες υπολογιστικές απαιτήσεις, ακόμη και σε κινητά τηλέφωνα, σε περιοχές με περιορισμένη πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Ο Πασκάλ Ντόνοχιου, επικεφαλής γνώσης της Παγκόσμιας Τράπεζας και πρώην υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, υποστήριξε ότι η συγκεκριμένη προσέγγιση μπορεί να αλλάξει τις αναπτυξιακές προοπτικές χωρών που δεν διαθέτουν επαρκείς υποδομές ή εξειδικευμένο προσωπικό.
«Η οικονομική ανάπτυξη στις χώρες με τις οποίες συνεργαζόμαστε θα απαιτούσε αιώνες για να επιτευχθεί. Υπάρχει, όμως, η δυνατότητα να πραγματοποιηθεί πλέον μέσα σε δεκαετίες», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Όπως εξήγησε, η μικρή τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να είναι διαθέσιμη σε τοπικό επίπεδο, με χαμηλές απαιτήσεις συνδεσιμότητας, στη γλώσσα κάθε κοινότητας και μέσω ενός απλού κινητού τηλεφώνου.
Από την τεχνητή νοημοσύνη στην αγροτική παραγωγή
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα αφορά τους μικρούς αγρότες στην Ινδία, οι οποίοι συμμετέχουν στο πρόγραμμα AgriConnect της Παγκόσμιας Τράπεζας και χρειάζονται πρόσβαση σε πληροφορίες για την ανάλυση του εδάφους στη μητρική τους γλώσσα, επισημαίνει ο Guardian.
Η παροχή εξατομικευμένων γεωπονικών συμβουλών σε εκατομμύρια μικρές αγροτικές εκμεταλλεύσεις είναι δύσκολη, καθώς δεν επαρκούν οι επιστήμονες και οι ειδικοί για να καλύψουν όλες τις ανάγκες.
Σε αυτό το πεδίο, ένα εξειδικευμένο μοντέλο τεχνητής νοημοσύνης θα μπορούσε να προσφέρει στους παραγωγούς πληροφορίες για τις ιδιότητες του εδάφους, να υποστηρίζει τη λήψη αποφάσεων και να διευκολύνει την πρόσβαση σε εξειδικευμένη γνώση, χωρίς να απαιτείται η φυσική παρουσία ειδικού.
«Εδώ έρχεται η μικρή τεχνητή νοημοσύνη: μπορεί να είναι διαθέσιμη στο τηλέφωνό σας και να συμβάλει στην κάλυψη αυτών των πληροφοριακών αναγκών», σημείωσε ο Ντόνοχιου.
Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι τέτοιες εφαρμογές θα μπορούσαν να αναπτυχθούν μέσα από συνεργασίες μεταξύ διεθνών οργανισμών, κυβερνήσεων και ιδιωτικών επιχειρήσεων, με στόχο τη δημιουργία εργαλείων προσαρμοσμένων στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών.
Η προσέγγιση αυτή συνδέεται με μια ευρύτερη συζήτηση για το κατά πόσο η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να συμβάλει στη μείωση των αναπτυξιακών ανισοτήτων ή, αντίθετα, να ενισχύσει το ψηφιακό χάσμα μεταξύ χωρών που διαθέτουν προηγμένες υποδομές και εκείνων που υστερούν.
Το εμπόδιο των υποδομών και της ψηφιακής πρόσβασης
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης προϋποθέτει, ωστόσο, την ύπαρξη βασικών υποδομών. Χωρίς ηλεκτρική ενέργεια, αξιόπιστη ψηφιακή συνδεσιμότητα και κατάλληλες δεξιότητες, ακόμη και τα πιο προσιτά εργαλεία δύσκολα μπορούν να αξιοποιηθούν σε μεγάλη κλίμακα.
Η ετήσια έκθεση της Παγκόσμιας Τράπεζας για την παγκόσμια ανάπτυξη, που δημοσιεύθηκε τον Αύγουστο, ανέδειξε τις δυνατότητες της τεχνητής νοημοσύνης καταγράφοντας παράλληλα σημαντικές ελλείψεις στις βασικές υποδομές.
Σχεδόν το ένα τρίτο των αγροτικών σχολείων στην υποσαχάρια Αφρική δεν διαθέτει ηλεκτρικό ρεύμα, ενώ περισσότερα από τα δύο τρίτα δεν έχουν σταθερή πρόσβαση στο διαδίκτυο.
Τα στοιχεία αυτά αναδεικνύουν το μέγεθος της πρόκλησης: η τεχνολογία μπορεί να διευκολύνει την πρόσβαση στη γνώση, αλλά η αξιοποίησή της εξαρτάται από την αντιμετώπιση προβλημάτων που αφορούν τις υποδομές, την εκπαίδευση και την οικονομική δυνατότητα των χρηστών.
ΔΝΤ: Το 40% των θέσεων εργασίας θα επηρεαστεί από την τεχνητή νοημοσύνη
Οι επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στην απασχόληση και την οικονομική ανάπτυξη βρέθηκαν στο επίκεντρο των ετήσιων συνόδων της Παγκόσμιας Τράπεζας και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, που πραγματοποιούνται στην Μπανγκόκ της Ταϊλάνδης.
Η γενική διευθύντρια του ΔΝΤ Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα προειδοποίησε ότι, σε βάθος χρόνου, περίπου το 40% των θέσεων εργασίας παγκοσμίως είναι πιθανό είτε να μετασχηματιστεί με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης είτε να καταργηθεί εξαιτίας της.
Ιδιαίτερη ανησυχία εξέφρασε για τους νέους που εισέρχονται τώρα στην αγορά εργασίας, καθώς πολλές από τις θέσεις μέσω των οποίων αποκτούν αρχική επαγγελματική εμπειρία περιλαμβάνουν επαναλαμβανόμενες και τυποποιημένες εργασίες.
«Όταν εξετάζουμε αυτή την εξέλιξη, αναγνωρίζουμε ότι εκείνοι για τους οποίους πρέπει να ανησυχούμε πρώτα και κύρια είναι οι νέοι που εισέρχονται στην αγορά εργασίας», δήλωσε.
Όπως εξήγησε, παραδοσιακά οι νέοι ξεκινούν από θέσεις με επαναλαμβανόμενα καθήκοντα και σταδιακά εξελίσσονται επαγγελματικά. Εάν, όμως, αυτές οι θέσεις περιοριστούν λόγω της αυτοματοποίησης, ενδέχεται να δυσκολευτούν να αποκτήσουν την πρώτη τους εργασιακή εμπειρία και να προχωρήσουν σε πιο σύνθετους ρόλους.
Η εκτίμηση του ΔΝΤ δεν σημαίνει ότι το 40% των εργαζομένων θα χάσει αναγκαστικά τη δουλειά του. Η επίδραση της τεχνητής νοημοσύνης περιλαμβάνει τόσο την αυτοματοποίηση ορισμένων καθηκόντων όσο και την ενίσχυση της παραγωγικότητας των εργαζομένων που θα συνεχίσουν να τα εκτελούν.
Ηλεκτρική ενέργεια, ψηφιακές υποδομές και θεσμική προστασία
Η Γκεοργκίεβα υπογράμμισε ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να δημιουργήσουν τις κατάλληλες προϋποθέσεις για την ευρύτερη αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης.
Αυτές περιλαμβάνουν αξιόπιστη ηλεκτροδότηση, ψηφιακές υποδομές, κατάρτιση του πληθυσμού και θεσμικές εγγυήσεις απέναντι σε κακόβουλες χρήσεις της τεχνολογίας.
Εφόσον εξασφαλιστούν αυτές οι προϋποθέσεις, η πρόσβαση στην τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να γίνει ευρεία και προσιτή, όπως συνέβη με τα κινητά τηλέφωνα, σύμφωνα με την επικεφαλής του ΔΝΤ.
Η πρόκληση για τις κυβερνήσεις δεν περιορίζεται, επομένως, στην προσέλκυση επενδύσεων ή στην υιοθέτηση νέων ψηφιακών εργαλείων. Περιλαμβάνει επίσης τη διασφάλιση ότι οι εργαζόμενοι θα διαθέτουν τις απαραίτητες δεξιότητες και ότι οι κοινωνίες θα μπορούν να αντιμετωπίσουν τις ανατροπές στην απασχόληση.
Η Παγκόσμια Τράπεζα στρέφεται στον ιδιωτικό τομέα
Υπό την προεδρία του Ατζάι Μπάνγκα, η Παγκόσμια Τράπεζα έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την προσέλκυση ιδιωτικών κεφαλαίων στις αναπτυσσόμενες οικονομίες.
Ο Ντόνοχιου ανέφερε ότι ο οργανισμός κινητοποίησε 120 δισ. δολάρια ιδιωτικών κεφαλαίων κατά το προηγούμενο έτος, αξιοποιώντας εγγυήσεις και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, σε μια περίοδο κατά την οποία αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο, περιορίζουν τους προϋπολογισμούς τους για διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια.
«Θέλουμε να αναδείξουμε τη σύνδεση μεταξύ της κινητοποίησης ιδιωτικών κεφαλαίων, των θέσεων εργασίας και της οικονομικής ανάπτυξης», δήλωσε.
Η στρατηγική αυτή αποτυπώνει την προσπάθεια της Παγκόσμιας Τράπεζας να συνδέσει τη χρηματοδότηση των αναπτυσσόμενων οικονομιών με τη δημιουργία παραγωγικών επενδύσεων και νέων θέσεων εργασίας.
