Μια ιστορική καμπή στη νομισματική πολιτική της Ιαπωνίας σηματοδοτεί η ανακοίνωση της κεντρικής τράπεζας ότι ο υποκείμενος πληθωρισμός έχει φτάσει κοντά στον στόχο του 2%, έπειτα από 13 χρόνια προσπαθειών για την οριστική έξοδο από τον αποπληθωρισμό.
Ειδικότερα, η Τράπεζα της Ιαπωνίας (Bank of Japan, BoJ) διατήρησε σήμερα Παρασκευή αμετάβλητο το βασικό της επιτόκιο στο 1,25%, αλλά άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας αύξησης ακόμη και τον Δεκέμβριο. Η απόφαση για διατήρηση των επιτοκίων ελήφθη με οκτώ ψήφους υπέρ και μία κατά, καθώς ένα μέλος του διοικητικού συμβουλίου πρότεινε αύξηση στο 1,5%.
Σύμφωνα με την τριμηνιαία έκθεση οικονομικών προοπτικών, ο υποκείμενος πληθωρισμός κινείται πλέον σε επίπεδα συμβατά με τον στόχο του 2% και αναμένεται να παραμείνει κοντά σε αυτόν. Πρόκειται για την πρώτη φορά από το 2013 που η κεντρική τράπεζα αναγνωρίζει ότι έχει επιτευχθεί αυτό το ορόσημο.
Η εξέλιξη αποκτά ιδιαίτερη σημασία για την τέταρτη μεγαλύτερη οικονομία του κόσμου, η οποία αντιμετώπισε επί δεκαετίες παρατεταμένες αποπληθωριστικές πιέσεις, με τις διαδοχικές κυβερνήσεις να εφαρμόζουν εκτεταμένα προγράμματα νομισματικής χαλάρωσης.
Να σημειωθεί πως η η BoJ ανακοίνωσε επίσης ότι θα επιταχύνει τον ρυθμό πώλησης των διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (ETF) που διατηρεί στον ισολογισμό της.
Πιθανότητα 75% για αύξηση επιτοκίων τον Δεκέμβριο
Οι αγορές αποτιμούν πλέον σε περίπου 75% την πιθανότητα νέας αύξησης των επιτοκίων κατά την τελευταία συνεδρίαση της Τράπεζας της Ιαπωνίας για το 2026, τον Δεκέμβριο.
Από την πλευρά τους, οι αναλυτές θεωρούν ότι η παύση του Οκτωβρίου δεν σηματοδοτεί το τέλος του κύκλου αυξήσεων. Ο οικονομολόγος της Mizuho Securities, Γιουσούκε Ματσούο, προβλέπει αύξηση τον Δεκέμβριο και δύο ακόμη κινήσεις τον Μάρτιο και τον Ιούνιο του 2027, με το τελικό επιτόκιο να φτάνει στο 2%. Ανάλογη είναι η εκτίμηση της Moody’s Analytics, η οποία αναμένει αύξηση τον Δεκέμβριο και στη συνέχεια μία νέα κίνηση ανά τρίμηνο.
Ο διοικητής της BoJ, Καζούο Ουέντα, πάντως, υπογράμμισε ότι οι χρηματοπιστωτικές συνθήκες παραμένουν διευκολυντικές, γεγονός που αφήνει περιθώριο για νέες παρεμβάσεις. Παράλληλα, διευκρίνισε ότι η επίτευξη του στόχου δεν σημαίνει πως έχει ολοκληρωθεί η αποστολή της τράπεζας. Προτεραιότητα παραμένει η βιώσιμη σταθεροποίηση του πληθωρισμού κοντά στο 2%, χωρίς να προκληθούν νέες ανισορροπίες.
Το αδύναμο γεν
Η Τράπεζα της Ιαπωνίας εξακολουθεί να παρακολουθεί στενά τους ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό, ιδιαίτερα εκείνους που προέρχονται από την ενεργειακή κρίση στη Μέση Ανατολή και την υποτίμηση του γεν. Το ιαπωνικό νόμισμα ενισχύθηκε προσωρινά κοντά στα 157,10 γεν ανά δολάριο μετά την ανακοίνωση, παραμένοντας ωστόσο κοντά στο ψυχολογικά σημαντικό όριο των 160 γεν. Η επίμονη αδυναμία του νομίσματος αυξάνει το κόστος των εισαγωγών, επιβαρύνοντας τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και τις επιχειρήσεις.
Παράλληλα, η άνοδος των τιμών του πετρελαίου λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή δημιουργεί πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις, τις οποίες η BoJ καλείται να αντιμετωπίσει χωρίς να πλήξει την οικονομική ανάπτυξη.
Στους παράγοντες που παρακολουθεί η τράπεζα περιλαμβάνεται επίσης η ενίσχυση της ζήτησης που συνδέεται με τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Ανάπτυξη μόλις 0,7%
Παρά την πρόοδο στο μέτωπο του πληθωρισμού, οι προοπτικές της ιαπωνικής οικονομίας παραμένουν συγκρατημένες. Η BOJ αναβάθμισε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη στο τρέχον δημοσιονομικό έτος στο 0,7%, από 0,6% προηγουμένως.
Ωστόσο, οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η οικονομική δραστηριότητα έχασε μέρος της δυναμικής της κατά το τρίτο τρίμηνο, με την ιδιωτική κατανάλωση να παραμένει αδύναμη. Η Krishna Bhimavarapu της State Street Investment Management επισημαίνει ότι η κατάσταση διαφέρει σημαντικά από εκείνη των ΗΠΑ, όπου η οικονομική ανάπτυξη στηρίζεται στην ανθεκτικότητα της καταναλωτικής ζήτησης.
