Με θερμές χειραψίες και δηλώσεις για τις προσωπικές τους σχέσεις, αλλά και με ανοιχτά μέτωπα στην Ουκρανία, τη Μέση Ανατολή και το εμπόριο, ο Ντόναλντ Τραμπ, ο Σι Τζινπίνγκ και ο Βλαντίμιρ Πούτιν ξεκινούν την τριμερή συνάντησή τους στη Σεντζέν της Κίνας. Οι επαφές της Πέμπτης 19 Νοεμβρίου, στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC), συγκεντρώνουν τη διεθνή προσοχή, καθώς στο ίδιο τραπέζι θα βρεθούν οι ηγέτες των ΗΠΑ, της Κίνας και της Ρωσίας.
Πριν από την τριμερή, ο Αμερικανός πρόεδρος συναντήθηκε χωριστά με τον Ρώσο και τον Κινέζο ομόλογό του. Η εκτός προγράμματος συνάντηση με τον Πούτιν επικεντρώθηκε στον πόλεμο στην Ουκρανία, σύμφωνα με το Κρεμλίνο, ενώ στις συνομιλίες με τον Σι κυριάρχησαν οι εμπορικές σχέσεις, οι αγορές αμερικανικών αγροτικών προϊόντων και οι εξελίξεις γύρω από το Ιράν και τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι σκοπεύει να θέσει το ουκρανικό και στην τριμερή, παρά τις προηγούμενες εκτιμήσεις αξιωματούχων του Λευκού Οίκου ότι το ζήτημα ενδεχομένως να μην περιλαμβανόταν στην ατζέντα. Η εξέλιξη εντείνει την ανησυχία στο Κίεβο και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες για το ενδεχόμενο συζητήσεων που θα αφορούν το μέλλον της Ουκρανίας χωρίς τη συμμετοχή της. Παρά το θετικό κλίμα των δημόσιων δηλώσεων, μέχρι στιγμής δεν έχει ανακοινωθεί κάποια συγκεκριμένη συμφωνία. Οι διαφορετικές επιδιώξεις των τριών πλευρών αφήνουν ανοιχτό το ερώτημα εάν η συνάντηση θα οδηγήσει σε ουσιαστικές δεσμεύσεις.
Η αιφνιδιαστική συνάντηση Τραμπ – Πούτιν και η «εξαιρετική διάθεση» του Ρώσου προέδρου
Η ημέρα των επαφών περιλάμβανε μια αλλαγή στο πρόγραμμα, καθώς ο Τραμπ συναντήθηκε κατ’ ιδίαν με τον Πούτιν σε ξεχωριστή αίθουσα του συνεδριακού κέντρου της APEC, πριν μεταβεί στη συνάντησή του με τον Σι. Ο Αμερικανός πρόεδρος συνοδευόταν από τον υπουργό Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και τον Στίβεν Μίλερ. Οι δύο ηγέτες αντάλλαξαν χειραψία μπροστά στους δημοσιογράφους, με τον Τραμπ να αποκαλεί τον Πούτιν «φίλο» και να αναφέρεται στην πολυετή γνωριμία τους.
«Χαιρόμαστε που συναντιόμαστε. Έχουμε εξαίρετη σχέση εδώ και πολλά χρόνια, γνωριζόμαστε εδώ και πολύ καιρό, και νομίζω πως θα μπορούσαν να προκύψουν πολλά θαυμάσια πράγματα από αυτή τη συνάντηση, ή τουλάχιστον να αρχίσουν», δήλωσε ο Αμερικανός πρόεδρος.
Ο Πούτιν απάντησε ότι επίσης χαίρεται για τη συνάντηση, σύμφωνα με το ρωσικό πρακτορείο RIA. Οι συνομιλίες διήρκεσαν περίπου μισή ώρα, όπως μετέδωσε το Reuters, χωρίς να ακολουθήσουν δηλώσεις των δύο προέδρων.
Την πρώτη εικόνα για το περιεχόμενό τους έδωσε ο σύμβουλος εξωτερικής πολιτικής του Κρεμλίνου, Γιούρι Ουσακόφ. Μιλώντας στο TASS, ανέφερε ότι το ουκρανικό ήταν το κύριο θέμα και ότι ο Πούτιν αποχώρησε σε «εξαιρετική διάθεση». Ήταν η πρώτη απευθείας συνάντηση των δύο ηγετών μετά τις συνομιλίες τους στην Αλάσκα το προηγούμενο έτος, οι οποίες δεν είχαν οδηγήσει σε συμφωνία για την αποκλιμάκωση του πολέμου στην Ουκρανία.
Η έκτακτη επαφή προκάλεσε καθυστέρηση στο υπόλοιπο πρόγραμμα. Η αυτοκινητοπομπή του Τραμπ αναχώρησε από το συνεδριακό κέντρο στις 13:04 τοπική ώρα, δηλαδή στις 07:04 ώρα Ελλάδας, με προορισμό τη βίλα Kylin για τις συνομιλίες με τον Σι. Η τριμερής είχε αρχικά προγραμματιστεί για τις 14:30 τοπική ώρα, πριν από την αναχώρηση του Αμερικανού προέδρου για τις ΗΠΑ, ωστόσο το χρονοδιάγραμμα μετατοπίστηκε. Η κινεζική κρατική τηλεόραση CCTV μετέδωσε αργότερα ότι η έναρξή της αναμενόταν σύντομα.
Τραμπ προς Σι: «Όσο εσείς κι εγώ βρισκόμαστε στην εξουσία, δεν πρόκειται να έχουμε ποτέ κανένα πρόβλημα»
Στη συνάντηση με τον Σι, ο Τραμπ έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην προσωπική σχέση τους, παρουσιάζοντάς την ως παράγοντα σταθερότητας στις σχέσεις των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου. «Ο πρόεδρος Σι και εγώ έχουμε αναπτύξει μια εξαιρετική προσωπική σχέση. Πραγματικά είναι έτσι. Ορισμένοι δυσαρεστούνται όταν το ακούν αυτό, αλλά εγώ είμαι πολύ χαρούμενος γι’ αυτό», δήλωσε, σύμφωνα με το CNN.
Πρόσθεσε ότι η σχέση αυτή έχει εξυπηρετήσει τους λαούς και των δύο χωρών και ότι η φιλία τους γίνεται ολοένα στενότερη. Σε άλλη αποστροφή των δηλώσεών του ανέφερε: «Πιστεύω ότι όσο εσείς κι εγώ βρισκόμαστε στην εξουσία, δεν πρόκειται να έχουμε ποτέ κανένα πρόβλημα». Ο Αμερικανός πρόεδρος είπε ακόμη ότι είχε συνομιλήσει επί δύο ώρες με τον Σι κατά τη διάρκεια του επίσημου δείπνου της προηγούμενης βραδιάς, όταν κάθονταν δίπλα δίπλα. Χαρακτήρισε την παράσταση που παρακολούθησαν «απίστευτη» και «πραγματικά ξεχωριστή», σημειώνοντας ότι είχαν ήδη συζητήσει πολλά από τα θέματα των επίσημων επαφών.
Μετά τη διμερή συνάντηση, οι δύο πρόεδροι γευμάτισαν στο Kylin Villa. Σύμφωνα με τη South China Morning Post, πρόκειται για πεντάστερο συγκρότημα στους πρόποδες του όρους Qilin, το οποίο περιβάλλεται από κήπους και έχει επιλεγεί για τη φιλοξενία διπλωματικών συναντήσεων στο περιθώριο της APEC. Στις εικόνες από τις επαφές περιλαμβανόταν και η στιγμή κατά την οποία ο Τραμπ πρόσφερε το χέρι του στον Σι καθώς ανέβαιναν κυλιόμενες σκάλες.
Ο Κινέζος πρόεδρος εμφανίστηκε πρόθυμος να συνεχίσει τη συνεργασία με την Ουάσιγκτον, χαρακτηρίζοντας τις διμερείς σχέσεις «συνολικά σταθερές» και εκτιμώντας ότι βελτιώνονται. «Είμαι απολύτως αποφασισμένος να συνεργαστώ μαζί σας», είπε στον Τραμπ, σύμφωνα με το Reuters, υπογραμμίζοντας την ανάγκη οι δύο πλευρές να συνεχίσουν να κατευθύνουν τις σχέσεις τους στη σωστή πορεία.
Ο Σι χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τη μεταμόρφωση της ίδιας της Σενζέν. «Μέσα σε λίγο περισσότερα από 40 χρόνια, ένα μικρό ψαροχώρι μετατράπηκε σε μια διεθνή μητρόπολη», ανέφερε. Απέδωσε αυτή την εξέλιξη στο θάρρος για νέες πρωτοβουλίες και πειραματισμούς, αλλά και στη σκληρή δουλειά. Με ανάλογους όρους περιέγραψε την οικοδόμηση μιας εποικοδομητικής σχέσης Κίνας – ΗΠΑ, την οποία χαρακτήρισε εγχείρημα χωρίς προηγούμενο. Όπως υποστήριξε, απαιτεί διάθεση για νέες προσεγγίσεις, προσήλωση στην πραγματικότητα και συνέπεια στην εφαρμογή των αποφάσεων.
Η επιλογή της Σενζέν προσφέρει στο Πεκίνο τη δυνατότητα να παρουσιάσει μια πόλη που συνδέεται με την τεχνολογική ανάπτυξη και τη δημιουργία πλούτου στην Κίνα. Η μητρόπολη, συχνά αποκαλούμενη «Σίλικον Βάλεϊ» της χώρας, αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους τεχνολογικούς της κόμβους και συγκεντρώνει μεγάλο αριθμό δισεκατομμυριούχων. Η επίσκεψη του Τραμπ παρουσιάζεται ως η πρώτη εν ενεργεία Αμερικανού προέδρου στη Σενζέν, προσθέτοντας συμβολικό βάρος στην επιλογή της πόλης για τη φιλοξενία της συνόδου.
Η «μεγάλη νίκη» της υποδοχής κατά τον Τραμπ
Ο Αμερικανός πρόεδρος αναφέρθηκε εκτενώς και στην τελετουργική πλευρά της επίσκεψης. Σε συνέντευξή του στο Fox News χαρακτήρισε «μεγάλη νίκη» τη μεγαλοπρεπή υποδοχή που του επιφύλαξε ο Σι. Στάθηκε μάλιστα στη διαφορά ανάμεσα στη δική του υποδοχή και στην πιο συγκρατημένη που, όπως είπε, επιφυλάχθηκε σε άλλους ηγέτες, μεταξύ των οποίων και ο Πούτιν.
Για την Ουάσιγκτον, τη Μόσχα και το Πεκίνο, άλλωστε, η κοινή εμφάνιση έχει πολιτική σημασία ακόμη και χωρίς άμεση συμφωνία. Ο Τραμπ επιδιώκει να προβάλει τον διεθνή του ρόλο μετά τις ενδιάμεσες εκλογές, ο Πούτιν εμφανίζεται στο ίδιο τραπέζι με τις δύο μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου, ενώ ο Σι φιλοξενεί μια συνάντηση που ενισχύει τη διπλωματική παρουσία της Κίνας.
Στο οικονομικό σκέλος, ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ και η Κίνα έχουν προχωρήσει προς μια πιο ισορροπημένη εμπορική σχέση. Κατά την έναρξη του γεύματος με τον Σι, χαρακτήρισε τη σχέση αυτή πλέον «δίκαιη».
Σύμφωνα με το Reuters, απέδωσε μέρος της προόδου στο Συμβούλιο Εμπορίου, για τη δημιουργία του οποίου οι δύο ηγέτες είχαν συμφωνήσει στη σύνοδο του περασμένου Μαΐου στο Πεκίνο.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι η αρχική εμπορική σχέση ήταν εξαιρετικά ανισομερής, ασκώντας κριτική σε προηγούμενες αμερικανικές κυβερνήσεις. Υποστήριξε ότι η δική του κυβέρνηση αναδιαμόρφωσε τους δασμούς και τους μείωσε με δίκαιο τρόπο.
Το Συμβούλιο Εμπορίου έχει ως αντικείμενο τον εντοπισμό αγαθών αξίας περίπου 30 δισ. δολαρίων από κάθε πλευρά, τα οποία θα μπορούσαν να αποτελέσουν αντικείμενο εμπορικών συναλλαγών χωρίς να προσκρούουν σε περιορισμούς εθνικής ασφάλειας και να ενταχθούν σε πιθανές μειώσεις δασμών. Η πρώτη επίσημη συνεδρίασή του πραγματοποιήθηκε στις 13 Νοεμβρίου.
Παράλληλα, μετά τη συνάντηση Τραμπ – Σι στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο, οι δύο πλευρές είχαν προτείνει πακέτο αμοιβαίων δασμολογικών μειώσεων που αφορά εμπόριο αξίας 60 δισ. δολαρίων. Σε αυτό περιλαμβάνονται αμερικανικά αγροτικά προϊόντα αξίας περίπου 17 δισ. δολαρίων, τα οποία είχε εισαγάγει η Κίνα το 2024. Το πακέτο, ωστόσο, δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί.
Ο Τραμπ προανήγγειλε ότι θα ζητήσει από τον Σι να κάνει περισσότερα για τους Αμερικανούς αγρότες, επαναφέροντας το αίτημα για αυξημένες αγορές προϊόντων όπως η σόγια. «Η Κίνα έχει ακόρεστη ζήτηση», ανέφερε.
Η εμπορική εκεχειρία και οι νέες εντάσεις για τα τσιπ
Οι συνομιλίες πραγματοποιούνται ενώ η εμπορική εκεχειρία ΗΠΑ – Κίνας παραμένει εύθραυστη. Η ισχύς της παρατάθηκε νωρίτερα τον Νοέμβριο και προβλέπεται να εκπνεύσει τον Ιανουάριο.
Η παράταση διατηρεί σε αναστολή ορισμένους δασμούς και εμπορικούς περιορισμούς. Καλύπτει επίσης κινεζικά μέτρα που αφορούν κρίσιμα ορυκτά, αμερικανικές επιχειρήσεις και πλοία συνδεδεμένα με τις ΗΠΑ. Ωστόσο, η απόφαση της Ουάσιγκτον τη Δευτέρα να περιορίσει περαιτέρω την πρόσβαση της Κίνας σε προηγμένα τσιπ τεχνητής νοημοσύνης επανέφερε την ένταση στο τεχνολογικό μέτωπο.
Στο παρασκήνιο βρίσκεται και η υπόθεση της Nvidia, μετά την αποχώρηση του Τζένσεν Χουάνγκ από τη θέση του διευθύνοντος συμβούλου και τις αναφορές για εμπλοκή του σε υπόθεση με φερόμενη Κινέζα κατάσκοπο. Παρότι η αμερικανική πλευρά έχει δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να θέσει την υπόθεση στις συνομιλίες, το ζήτημα συνδέεται με το ευρύτερο ερώτημα εάν θα ακολουθήσει περαιτέρω αυστηροποίηση των εξαγωγικών ελέγχων.
Μετά τις δηλώσεις του στη συνάντηση με τον Σι, ο Τραμπ δεν απάντησε σε ερώτηση δημοσιογράφου για τον Χουάνγκ και τη Nvidia. Ο ανταγωνισμός για τα τσιπ και την υπολογιστική ισχύ παραμένει, επομένως, ένα από τα βασικά πεδία τριβής πίσω από τις δημόσιες διαβεβαιώσεις για βελτίωση των σχέσεων.
Συζήτηση χωρίς το Κίεβο για το ουκρανικό και ανησυχία στην Ευρώπη
Η επιβεβαίωση του Τραμπ ότι θα συζητηθεί ο τερματισμός του πολέμου στην Ουκρανία δίνει ιδιαίτερο βάρος στην τριμερή. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δεν ανέμεναν το θέμα να αποτελέσει μέρος των συνομιλιών. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, ο Πούτιν είχε προτείνει τον προηγούμενο μήνα τη διεξαγωγή τριμερούς με τον Τραμπ και τον Σι, επιδιώκοντας μια διευθέτηση ευνοϊκή για τη Μόσχα.
Για τη ρωσική πλευρά, η δυνατότητα να συζητήσει το ουκρανικό με τις ΗΠΑ και την Κίνα, χωρίς το Κίεβο στο τραπέζι, έχει προφανή διπλωματική σημασία. Παράλληλα, η θερμή δημόσια υποδοχή του Πούτιν από τον Τραμπ ενισχύει την εικόνα διεθνούς παρουσίας που επιδιώκει το Κρεμλίνο, παρά την απομόνωση της Ρωσίας από μεγάλο μέρος της Δύσης.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει προειδοποιήσει εναντίον αποφάσεων για το μέλλον της χώρας του χωρίς τη συμμετοχή της, παραλληλίζοντας το ενδεχόμενο με μια σύγχρονη εκδοχή της Γιάλτας. Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρίι Σιμπίχα, δήλωσε την Τετάρτη ότι το Κίεβο αναμένει από τις ΗΠΑ και την Κίνα να χρησιμοποιήσουν την επιρροή τους ώστε να πιέσουν τον Πούτιν να τερματίσει τον πόλεμο. Ταυτόχρονα, προειδοποίησε ότι δεν πρέπει να δοθεί στη Μόσχα η εντύπωση πως οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να επιστρέψουν στη διανομή χωρών σε σφαίρες επιρροής.
Ιράν, Στενά του Ορμούζ και πυρηνικά όπλα
Στις συνομιλίες με τον Σι, ο Τραμπ παρουσίασε την ενεργειακή ασφάλεια και το ιρανικό πυρηνικό ζήτημα ως πεδία κοινού ενδιαφέροντος.
Όπως δήλωσε, οι ΗΠΑ και η Κίνα θέλουν να διασφαλίσουν ότι η ενέργεια θα συνεχίσει να διέρχεται από τα Στενά του Ορμούζ και ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά όπλα. «Και οι δύο αισθανόμαστε πολύ έντονα γι’ αυτά τα ζητήματα», ανέφερε.
Ο Αμερικανός πρόεδρος έκανε επίσης λόγο για άλλους πιθανούς τομείς συνεργασίας, περιλαμβάνοντας την αντιμετώπιση της κρίσης της φαιντανύλης στις ΗΠΑ. Σε ό,τι αφορά τις προσδοκίες από τις επαφές, εξέφρασε την πεποίθηση ότι θα προκύψει κάποιο αποτέλεσμα, παρά την αμφιβολία που επικρατούσε πριν από τη συνάντηση.
Η αναφορά του σε κοινά συμφέροντα με την Κίνα δεν συνοδεύτηκε, πάντως, από ανακοίνωση κοινής πρωτοβουλίας για τον πόλεμο στο Ιράν. Νωρίτερα είχε δηλώσει ότι δεν πρόκειται να ζητήσει από το Πεκίνο και τη Μόσχα βοήθεια για τον τερματισμό της σύγκρουσης.
Ο Τραμπ επιθυμεί επίσης να διαπραγματευτεί νέα συμφωνία για τα πυρηνικά όπλα με τη Ρωσία και την Κίνα. Απέφυγε, ωστόσο, να διευκρινίσει εάν θα προτείνει τη διενέργεια πυρηνικών επιθεωρήσεων στις δύο χώρες.
Αλμπανέζι προς Πούτιν: «Σταματήστε τώρα τον πόλεμό σας.»
Διαφορετικό τόνο από τις φιλοφρονήσεις των διμερών επαφών επέλεξε ο πρωθυπουργός της Αυστραλίας, Άντονι Αλμπανέζι, ο οποίος απευθύνθηκε ευθέως στον Πούτιν στη σύνοδο της APEC. Σύμφωνα με τον Guardian, ενώπιον περισσότερων από 20 ηγετών, ο Αλμπανέζι συνέδεσε τους πολέμους στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή με τις διαταραχές στο εμπόριο, τον πληθωρισμό και το κόστος ζωής.
«Δύο από τις σημαντικότερες αιτίες διαταραχής του εμπορίου είναι οι συγκρούσεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή και πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να τις τερματίσουμε», δήλωσε. Στη συνέχεια, κοιτάζοντας προς τον Ρώσο πρόεδρο, πρόσθεσε: «Και το λέω πολύ ξεκάθαρα στον πρόεδρο Πούτιν: Σταματήστε τον πόλεμό σας. Σταματήστε τον τώρα». Σύμφωνα με τις περιγραφές από τη συνεδρίαση, ο Πούτιν είχε σκυμμένο το κεφάλι κατά την παρέμβαση.
Ο Αυστραλός πρωθυπουργός είχε ήδη ξεκαθαρίσει, κατά την άφιξή του στην Κίνα, ότι οποιαδήποτε ειρήνη πρέπει να επιτευχθεί με όρους που θα αποδέχεται η Ουκρανία. Χαρακτήρισε τη ρωσική εισβολή παράνομη προσπάθεια μιας μεγάλης δύναμης να επιβάλει τη θέλησή της, υποτιμώντας την αποφασιστικότητα των Ουκρανών να υπερασπιστούν την κυριαρχία τους. Παράλληλα, δήλωσε ότι θεωρεί θετικό τον διάλογο ανάμεσα στις χώρες. Όπως είπε, σε μια εποχή πολλών συγκρούσεων, ζητούμενο είναι περισσότερη διπλωματία και λιγότερες στρατιωτικές αναμετρήσεις.
Η παρουσία του Αλμπανέζι στην ίδια ομαδική φωτογραφία με τον Πούτιν είχε προηγουμένως προκαλέσει ερωτήματα στην Αυστραλία. Σύμφωνα με το ABC, στο στιγμιότυπο από το εναρκτήριο επίσημο δείπνο της Τρίτης, ο Αυστραλός πρωθυπουργός στεκόταν στη δεύτερη σειρά, δίπλα στον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ. Ο Πούτιν βρισκόταν στην πρώτη σειρά, στη μία πλευρά του Σι, με τον Τραμπ στην άλλη. Ο Αλμπανέζι εξήγησε ότι η συμμετοχή του στις επίσημες φωτογραφίες αποτελεί ζήτημα σεβασμού προς την Κίνα ως οικοδέσποινα. Τόνισε, ωστόσο, ότι η τήρηση του πρωτοκόλλου δεν αλλάζει τη θέση της Αυστραλίας για την Ουκρανία.
Ερωτηθείς εάν θα ακολουθούσε την επιθετική προσέγγιση του πρώην πρωθυπουργού Τόνι Άμποτ, ο οποίος το 2014 είχε δηλώσει ότι θα ερχόταν σε ευθεία αντιπαράθεση με τον Πούτιν στη σύνοδο της G20, απάντησε ότι δεν θα δεχόταν μαθήματα διπλωματίας από τον προκάτοχό του. Ο Αυστραλός πρωθυπουργός αναμένεται να συναντηθεί με τον Σι το πρωί της Παρασκευής, χωρίς να έχει προαναγγείλει αναλυτικά την ατζέντα.
Το λιμάνι του Ντάργουιν και οι εξαγωγές
Ένα από τα ευαίσθητα θέματα στις διμερείς σχέσεις είναι η μίσθωση του λιμανιού του Ντάργουιν στην κινεζικών συμφερόντων Landbridge. Ο Αλμπανέζι επανέλαβε ότι παραμένει σε ισχύ η δέσμευση της κυβέρνησής του να επαναφέρει το λιμάνι σε αυστραλιανό έλεγχο, χωρίς να εγγυηθεί ότι αυτό θα ολοκληρωθεί πριν από τις εκλογές του 2028.
Όπως εξήγησε, απαιτούνται διαδικασίες, ορισμένες από τις οποίες έχουν διεθνή διάσταση, ενώ ενδέχεται να προκύψουν και νομικές ενέργειες ή συνέπειες.
Στο εμπόριο, η Καμπέρα συνεχίζει να ζητεί την άρση εμποδίων στις αγροτικές εξαγωγές της. Ερωτηθείς για δασμούς στο αυστραλιανό βοδινό που υπερβαίνει την ετήσια ποσόστωση, ο Αλμπανέζι είπε ότι η Αυστραλία θα προτιμούσε να μην υπάρχουν ποσοστώσεις στα προϊόντα της σε καμία αγορά.
Κατά την παραμονή του στη Σενζέν επισκέφθηκε σούπερ μάρκετ με αυστραλιανά μήλα, κεράσια, βοδινό και αστακούς, υπογραμμίζοντας τη σημασία του εμπορίου με την Κίνα για τις θέσεις εργασίας και την ανάπτυξη στην Αυστραλία.
Οι συγκρίσεις με τη Γιάλτα και η κινεζική αντίδραση
Η συνάντηση Τραμπ, Σι και Πούτιν έχει πυροδοτήσει συζητήσεις για μια «Γιάλτα 2.0», με επίκεντρο τον φόβο ότι τρεις μεγάλες δυνάμεις θα επιχειρήσουν να καθορίσουν τις τύχες μικρότερων κρατών. Όπως επισημαίνει το CNN, υπάρχουν όμως ουσιώδεις διαφορές από τη διάσκεψη του 1945. Τότε, ο Φραγκλίνος Ρούζβελτ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Ιωσήφ Στάλιν εκπροσωπούσαν συμμάχους με κοινό εχθρό, σε μια περίοδο κατά την οποία η ήττα της ναζιστικής Γερμανίας πλησίαζε.
Στη Γιάλτα συζητήθηκαν η τελική φάση του πολέμου, το μέλλον της Γερμανίας και της Ευρώπης, καθώς και ζητήματα που συνδέθηκαν με τη συγκρότηση των Ηνωμένων Εθνών. Οι προσδοκίες ότι η συνεργασία των Συμμάχων θα συνεχιζόταν μετά τον πόλεμο διαψεύστηκαν σύντομα, καθώς ακολούθησε η αντιπαράθεση του Ψυχρού Πολέμου.
Στη Σενζέν, αντίθετα, συναντώνται χώρες με ανταγωνιστικά συμφέροντα και διαφορετικές αντιλήψεις για τη διεθνή τάξη, χωρίς έναν κοινό αντίπαλο που να τις ενώνει.
Σύμφωνα με το BBC, κινεζικά μέσα ενημέρωσης και ακαδημαϊκοί απορρίπτουν τη σύγκριση με τη Γιάλτα ως έκφραση ξεπερασμένης ψυχροπολεμικής νοοτροπίας. Υποστηρίζουν ότι μια συμφωνία κατανομής σφαιρών επιρροής θα ερχόταν σε αντίθεση τόσο με τη διεθνή τάξη που έχει στο επίκεντρο τον ΟΗΕ όσο και με τη διακηρυγμένη κινεζική επιδίωξη για έναν πολυπολικό κόσμο.
Το κινεζικό υπουργείο Εξωτερικών, πάντως, έχει αποφύγει να δώσει αναλυτικές πληροφορίες για τις συνομιλίες. Περιορίζεται στη διατύπωση ότι οι τρεις ηγέτες θα πραγματοποιήσουν εις βάθος ανταλλαγή απόψεων για σημαντικά ζητήματα παγκόσμιας ειρήνης.
Η APEC πίσω από την τριμερή
Η συνάντηση των τριών προέδρων έχει επισκιάσει σε μεγάλο βαθμό την ευρύτερη σύνοδο της APEC, στην οποία συμμετέχουν 21 οικονομίες της περιοχής Ασίας-Ειρηνικού.
Στην ολομέλεια της Πέμπτης μίλησαν ο Σι, ο Τραμπ, ο Πούτιν και άλλοι ηγέτες. Μία ημέρα νωρίτερα, ο Κινέζος πρόεδρος είχε ταχθεί κατά του εμπορικού προστατευτισμού, ενώ ο Ρώσος πρόεδρος είχε επικρίνει τις δυτικές κυρώσεις.
Οι τοποθετήσεις αυτές δείχνουν και τα διαφορετικά σημεία εκκίνησης των συνομιλιών: το Πεκίνο επιδιώκει σταθερότερες εμπορικές σχέσεις και ενίσχυση του διεθνούς του ρόλου, η Μόσχα αναζητεί περιθώρια διπλωματικής και οικονομικής επαναπροσέγγισης, ενώ η Ουάσιγκτον συνδέει τις εμπορικές διαπραγματεύσεις με την τεχνολογική υπεροχή και την εθνική ασφάλεια.
Το εάν οι δημόσιες διαβεβαιώσεις και η προσωπική οικειότητα θα μετατραπούν σε συγκεκριμένες συμφωνίες παραμένει το βασικό ζητούμενο της τριμερούς. Μέχρι την έναρξή της, οι δύο διμερείς συναντήσεις είχαν δώσει κυρίως το πολιτικό στίγμα, χωρίς ανακοινωμένη διευθέτηση στα ανοιχτά μέτωπα.
