Η Volkswagen έφτασε μια ανάσα από μια σύγκρουση κορυφής που θα μπορούσε να οδηγήσει σε πολυετείς νομικές μάχες στο εσωτερικό του ομίλου. Αντί γι’ αυτό, επικράτησε ο συμβιβασμός. Σε διαδοχικές και ιδιαίτερα τεταμένες διαπραγματεύσεις στο Βόλφσμπουργκ, διοίκηση, Κάτω Σαξονία και εκπρόσωποι των εργαζομένων κατέληξαν σε μια συμφωνία που ανοίγει τον δρόμο για τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση στην 89χρονη ιστορία της Volkswagen.
Πίσω από τη συμφωνία βρισκόταν ο φόβος ότι μια ανοιχτή ρήξη θα προκαλούσε ακόμη μεγαλύτερη ζημιά σε έναν όμιλο που ήδη πιέζεται από τη συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, τον κινεζικό ανταγωνισμό και τους αμερικανικούς δασμούς. Η απειλή μιας έκτακτης γενικής συνέλευσης λειτούργησε τελικά ως καταλύτης, οδηγώντας τις δύο πλευρές σε έναν δύσκολο συμβιβασμό για περικοπές θέσεων εργασίας που θα μπορούσαν να επηρεάσουν έως και 100.000 εργαζόμενους.
Όπως σημειώνει το Reuters, ο διευθύνων σύμβουλος Όλιβερ Μπλούμε της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας, επιθυμώντας να προωθήσει σχέδια για ιστορικές περικοπές θέσεων εργασίας, βρισκόταν σε εντατικές συνομιλίες με τον πρόεδρο του Εποπτικού Συμβουλίου Χανς Ντίτερ Πόετς και τον Όλαφ Λις, πρωθυπουργό της ισχυρής περιφέρειας της Κάτω Σαξονίας, η οποία αποτελεί βασικό μέτοχο και το επίκεντρο της τοπικής παραγωγής της Volkswagen.
Οι τρεις τους, μαζί με εκπροσώπους των εργαζομένων, ήθελαν να αποφύγουν την απειλή της «πυρηνικής επιλογής», δηλαδή της σύγκλησης έκτακτης γενικής συνέλευσης, σε περίπτωση που το εποπτικό συμβούλιο αντιτασσόταν στο διοικητικό συμβούλιο, κάτι που θα είχε ως αποτέλεσμα μακροχρόνιες και καταστροφικές νομικές μάχες.
Ως αποτέλεσμα της συμφωνίας που κατέληξαν, το εποπτικό συμβούλιο συνήψε μια φιλόδοξη συμφωνία ανασυγκρότησης που ισοδυναμεί με τη μεγαλύτερη αναδιάρθρωση στην 89χρονη ιστορία του ομίλου και αποτρέπει τη σύγκρουση μεταξύ των κύριων ενδιαφερόμενων μερών.
Volkswagen: Η «πυρηνική επιλογή» που άνοιξε τον δρόμο στον συμβιβασμό
Η Volkswagen, ο μεγαλύτερος κατασκευαστής αυτοκινήτων της Ευρώπης με πάνω από 650.000 εργαζόμενους, αντιμετωπίζει συρρίκνωση των περιθωρίων κέρδους, καθώς πιέζεται από τους Κινέζους ανταγωνιστές και τους δασμούς του Προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ. Πρέπει να μειώσει το κόστος και να γίνει πιο αποδοτική για να επιβιώσει.
Με την Κάτω Σαξονία και τα συνδικάτα να αντιτίθενται σθεναρά στις απολύσεις – και την απειλή κλεισίματος τεσσάρων γερμανικών εργοστασίων – η επίτευξη συμφωνίας φαινόταν μακρινή προοπτική. Οι επενδυτές φοβούνταν ότι η Volkswagen ήταν «ανεπανόρθωτη» και οδεύει προς μια επικίνδυνη και δαπανηρή αντιπαράθεση.
Σύμφωνα με τέσσερις πηγές που επικαλείται το Reuters ανέφεραν ότι το διοικητικό συμβούλιο της Volkswagen είχε, μια μέρα νωρίτερα, συμφωνήσει σε μια σκληρή γραμμή, δηλώνοντας ότι σκόπευε σοβαρά να συγκαλέσει έκτακτη γενική συνέλευση των μετόχων, η οποία θα μπορούσε να παρακάμψει το εποπτικό συμβούλιο για να εγκρίνει περικοπές θέσεων εργασίας – και να αποσπάσει ορισμένα τμήματα που θα αποδυνάμωναν άλλες ομάδες εξουσίας.
Το διοικητικό συμβούλιο κατέστησε σαφές ότι θα κατέφευγε στο ακραίο μέτρο της έκτακτης γενικής συνέλευσης εάν το εποπτικό συμβούλιο – όπου τα συνδικάτα και η Κάτω Σαξονία κατέχουν την πλειοψηφία – αντιτασσόταν στα σχέδιά του, ανέφεραν οι πηγές.
Αυτή η απειλή χρήσης αυτού που οι πηγές χαρακτήρισαν ως «πυρηνική επιλογή» άνοιξε τον δρόμο για έναν συμβιβασμό την Τετάρτη, με την αυξανόμενη αίσθηση ότι το αποτέλεσμα της αποτυχίας επίτευξης συμφωνίας θα μπορούσε να είναι ακόμη χειρότερο από τις συζητούμενες περικοπές θέσεων εργασίας, με νομικές μάχες που θα παρατείνονταν για χρόνια, βλάπτοντας ακόμη περισσότερο τη Volkswagen. «Η ζημιά θα ήταν αδιανόητη αν δεν είχε βρεθεί λύση», ανέφερε ένα από τα τέσσερα άτομα.
Αυτό, σε συνδυασμό με μια πρώτη συνάντηση των κορυφαίων ενδιαφερομένων την Τρίτη στο Ανόβερο, έθεσε τις βάσεις για την Τετάρτη. Οι Blume, Lies και Poetsch, πρώην οικονομικός διευθυντής της Volkswagen και διευθύνων σύμβουλος του μεγαλύτερου μετόχου της, της Porsche SE, άρχισαν να χαράσσουν τα βασικά σημεία μιας συμφωνίας, γνωρίζοντας ότι έπρεπε να κινηθούν γρήγορα.
Στην ομάδα προστέθηκαν η Daniela Cavallo, η ισχυρή επικεφαλής του εργατικού συμβουλίου της Volkswagen και η Christiane Benner, επικεφαλής της μεγαλύτερης γερμανικής συνδικαλιστικής οργάνωσης IG Metall και αντιπρόεδρος του ομίλου, όπως ανέφερε μία από τις πηγές.
Η συμφωνία θα εξασφάλιζε στην αυτοκινητοβιομηχανία την έγκριση για περικοπές θέσεων εργασίας, αναβάλλοντας ουσιαστικά τα σχέδια για τη δημιουργία ξεχωριστών νομικών οντοτήτων για τα τμήματα επιβατικών αυτοκινήτων και εξαρτημάτων του ομίλου, ανέφεραν οι πηγές.
Η Κάτω Σαξονία, η οποία θα έβλεπε τη δύναμή της να μειώνεται υπό αυτό το σενάριο, συμφώνησε σε αυτό, ανέφεραν οι πηγές, προσθέτοντας ότι στη συνέχεια εντάχθηκαν στις διαπραγματεύσεις εκπρόσωποι των εργαζομένων, προκειμένου να επιτευχθεί κοινή γραμμή σχετικά με το σχέδιο ανασυγκρότησης.
Το δύσκολο στοίχημα μετά τον συμβιβασμό
Δεν ήταν εύκολο εγχείρημα. Μόλις λίγες ημέρες πριν, η IG Metall – το ισχυρότερο συνδικάτο της Γερμανίας που εκπροσωπεί τους εργαζόμενους της γερμανικής αυτοκινητοβιομηχανίας – είχε υποσχεθεί να πολεμήσει οποιαδήποτε περικοπή θέσεων εργασίας με «όλη μας τη δύναμη». Η Κάτω Σαξονία, ο δεύτερος μεγαλύτερος μέτοχος της Volkswagen, είχε επίσης αντιταχθεί στο σχέδιο αναδιάρθρωσης που προέβλεπε την κατάργηση 50.000 θέσεων εργασίας. Ο διευθύνων σύμβουλος Μπλούμε είχε χάσει μια παρόμοια ψηφοφορία τον Ιούλιο.
Μέχρι το πρωί της Πέμπτης είχε επιτευχθεί συμβιβασμός, σύμφωνα με τις πηγές, και η εταιρεία προχώρησε τη προγραμματισμένη συνεδρίαση του εποπτικού συμβουλίου κατά μία ημέρα, αιφνιδιάζοντας τους επενδυτές με ομόφωνη ψήφο υπέρ της συμφωνίας ανασυγκρότησης, ανέφεραν οι πηγές. Οι μετοχές -που βρίσκονται στο ένα τέταρτο της αξίας τους πριν από πέντε χρόνια- σημείωσαν άνοδο.
Ο Μπλούμε υποστηρίζει εδώ και καιρό ότι δεν υπάρχει εναλλακτική λύση από τις περικοπές για την ανασυγκρότηση της δεύτερης μεγαλύτερης αυτοκινητοβιομηχανίας στον κόσμο, η οποία, όπως και ανταγωνιστές της όπως η Stellantis, διαθέτει υπερβολικά μεγάλη παραγωγική ικανότητα στην Ευρώπη.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, παραδοσιακοί κατασκευαστές αυτοκινήτων όπως η γαλλική Renault, έχουν ήδη προχωρήσει σε αναδιάρθρωση, ενώ άλλοι, όπως η ιαπωνική Nissan βρίσκονται εν μέσω μιας επώδυνης αναδιάρθρωσης που περιλαμβάνει την πώληση εργοστασίων και την αναβολή μελλοντικών μοντέλων.
Οι λύσεις για τα τέσσερα εργοστάσια της Volkswagen στο Emden, το Zwickau, το Neckarsulm και το Ανόβερο -που παραμένουν ασαφείς- θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν τη στροφή προς νέους τομείς ή την πώλησή τους, ώστε να διασφαλιστεί ότι θα μπορούν να συνεχίσουν να λειτουργούν μετά τη σταδιακή κατάργηση της παραγωγής την επόμενη δεκαετία.
Η ψηφοφορία, ωστόσο, δεν αποτελεί μαγική λύση. Οι περικοπές που ενέκρινε το διοικητικό συμβούλιο θα πρέπει ακόμη να αποτελέσουν αντικείμενο διαπραγμάτευσης με τα συνδικάτα, κάτι που θα μπορούσε να σημαίνει απεργίες στα εργοστάσια της Volkswagen σε ολόκληρη τη Γερμανία στο μέλλον. Οι προκλήσεις από την Κίνα έως τους δασμούς δεν έχουν εξαφανιστεί.
«Η αβεβαιότητα θα παραμείνει», ανέφερε μία από τις πηγές. «Και θα εξαφανιστεί μόνο όταν το διοικητικό συμβούλιο της Volkswagen παρουσιάσει γρήγορα συγκεκριμένα σχέδια.»
