Η πώληση του 70% της Entersoftone στην Hg, σε ένα deal που αποτιμά την ελληνική εταιρεία επιχειρηματικού λογισμικού στο 1 δισ. ευρώ, είναι από τις συμφωνίες που λειτουργούν ως ορόσημο πέρα από τα όρια μιας επιχείρησης. Για την Olympia Group σηματοδοτεί την είσοδο ενός από τα μεγαλύτερα private equity funds της Ευρώπης σε μια επένδυση που ο ελληνικός όμιλος άρχισε να χτίζει πριν από μία δεκαετία.
Για την ελληνική αγορά τεχνολογίας δημιουργεί ένα νέο σημείο αναφοράς. Και για τον Ανδρέα Αθανασόπουλο, CEO της Olympia Group, αποτελεί το πιο πρόσφατο κεφάλαιο μιας επαγγελματικής διαδρομής που έχει αλλάξει πολλές φορές πεδίο, όχι όμως και μέθοδο. Άλλωστε, η μέθοδος είναι μια έννοια οικεία για τον πρώην ακαδημαϊκό, τραπεζίτη και άνθρωπο του retail, που σήμερα βρίσκεται στο τιμόνι του επενδυτικού ομίλου.
Μαθηματικός, με σπουδές στα Εφαρμοσμένα Μαθηματικά στην Πάτρα, MSc στη Στατιστική και την Επιχειρησιακή Έρευνα στο Essex, διδακτορικό στο Warwick και μεταδιδακτορικές σπουδές στις Επιστήμες Αποφάσεων στο London Business School, ο Ανδρέας Αθανασόπουλος ξεκίνησε την καριέρα του όχι στις επιχειρήσεις, αλλά στα πανεπιστημιακά αμφιθέατρα: δίδαξε στο Warwick Business School και μετά στο ALBA, πριν εγκαταλείψει την ακαδημαϊκή διαδρομή για τις τράπεζες.
Στο βιογραφικό του υπάρχει και μια φαινομενικά άσχετη, αλλά ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια: η πάλη, με την οποία έχει ασχοληθεί σε αγωνιστικό επίπεδο και εξακολουθεί να ασκείται. Πειθαρχία, προετοιμασία και αποφάσεις υπό πίεση είναι στοιχεία που ούτως ή άλλως επανέρχονται στη μετέπειτα επαγγελματική του διαδρομή.
Ο ίδιος περιγράφει αυτό που κάνει με τρεις αγγλικές λέξεις: «build, fix and scale». Να χτίζεις, να διορθώνεις και να μεγαλώνεις επιχειρήσεις. Το αν αυτή η περιγραφή αποδίδει τη διαδρομή του μπορεί να ελεγχθεί με αριθμούς: από την Κωτσόβολος της κρίσης και την επιστροφή της στην κερδοφορία μέχρι τα κεντρικά της Dixons Carphone στο Λονδίνο, από τον μετασχηματισμό της Eurobank μέχρι την Olympia και σήμερα την Entersoftone.
Το ηχηρό deal
Η Entersoftone είναι το πιο πρόσφατο τεστ αυτής της λογικής. Η Olympia είχε επενδύσει στη SoftOne χρόνια πριν από την άφιξη του Ανδρέα Αθανασόπουλου και πίσω από τη σημερινή εταιρεία βρίσκονται μέτοχοι, διοικήσεις και εκατοντάδες στελέχη. Η δική του θητεία, ωστόσο, συνέπεσε με την κίνηση που άλλαξε την κλίμακα του στοιχήματος: την εξαγορά της Entersoft, την ενοποίηση με τη SoftOne και, τελικά, την είσοδο της Hg.
Σχεδόν δύο χρόνια πριν από το deal του 1 δισ. ευρώ, τον Νοέμβριο του 2024 και μόλις δέκα μήνες αφότου είχε αναλάβει τα ηνία της Olympia, ο ίδιος είχε δώσει ένα πρώτο στίγμα για το πώς έβλεπε τη θέση του ομίλου στο επιχειρηματικό λογισμικό. «Εμπλεκόμαστε μόνο όπου μπορούμε να πρωταγωνιστήσουμε», έλεγε στην πρώτη δημόσια τοποθέτησή του για την εξαγορά της Entersoft. Η Olympia είχε μόλις τοποθετήσει 250 εκατ. ευρώ στην εταιρεία και ο Αθανασόπουλος προϊδέαζε για τη συνέχεια: «Την πιστεύουμε πάρα πολύ. Θα φτιάξουμε έναν πολύ δυναμικό όμιλο σε αυτό το πεδίο».
Δύο μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων του, η Olympia μαζί με την Imker Capital προχωρά στην εξαγορά της Entersoft, βάζοντας κάτω από την ίδια επενδυτική ομπρέλα δύο από τους μεγαλύτερους παίκτες του ελληνικού επιχειρηματικού λογισμικού. Μέχρι το τέλος της ίδιας χρονιάς, Entersoft και SoftOne είχαν περάσει σε ενιαία διοικητική δομή υπό τον Α. Κοτζαμανίδη. Σήμερα το 70% της Entersoftone, με περισσότερους από 90.000 πελάτες και πάνω από 1.500 εργαζομένους, περνά στην Hg, με την Olympia να παραμένει στο νέο σχήμα, μαζί με την Imker Group και το management, διατηρώντας έκθεση στην επόμενη φάση ανάπτυξης της εταιρείας.
Από τα μαθηματικά στις τράπεζες
Πριν βρεθεί αντιμέτωπος με το turnaround της Κωτσόβολος, ο Ανδρέας Αθανασόπουλος είχε ήδη διανύσει περισσότερο από μία δεκαετία στον τραπεζικό κλάδο. Η μετάβαση από την ακαδημαϊκή καριέρα στις επιχειρήσεις έγινε το 2000, όταν εντάχθηκε στην Τράπεζα Πειραιώς ως Consumer Credit Director.
Τρία χρόνια αργότερα πέρασε στη Eurobank, όπου από το 2003 έως το 2008 διετέλεσε Αναπληρωτής Γενικός Διευθυντής Small Business Banking, με αρμοδιότητες στην Ελλάδα και τη Νέα Ευρώπη. Εκεί βρέθηκε ήδη μπροστά σε ένα από τα θέματα που θα επανερχόταν αρκετές φορές στη μετέπειτα καριέρα του: την ανάπτυξη ενός επιχειρηματικού μοντέλου σε μεγαλύτερη κλίμακα και τη μεταφορά του σε περισσότερες αγορές.
Το 2008 μετακινήθηκε στην Εθνική Τράπεζα ως Γενικός Διευθυντής Retail Banking. Από το 2011 έως το 2013 διετέλεσε παράλληλα πρόεδρος της NBG Asset Management. Η πενταετία στην Εθνική συνέπεσε με την πιο βίαιη φάση της ελληνικής οικονομικής και τραπεζικής κρίσης, σε μια περίοδο κατά την οποία η λιανική τραπεζική βρέθηκε στο επίκεντρο της συρρίκνωσης της οικονομικής δραστηριότητας και της ανατροπής του μοντέλου που είχε κυριαρχήσει τα προηγούμενα χρόνια. Και τότε, το καλοκαίρι του 2013, έκανε την πρώτη μεγάλη αλλαγή κλάδου.
Το στοίχημα της Κωτσόβολος
Τον Ιούλιο του 2013 ο Ανδρέας Αθανασόπουλος άφησε το banking και ανέλαβε αντιπρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Dixons South-East Europe, δηλαδή της Κωτσόβολος. Η συγκυρία κάθε άλλο παρά εύκολη ήταν. Η ελληνική οικονομία βρισκόταν ακόμη βαθιά μέσα στην κρίση, η κατανάλωση είχε υποχωρήσει δραματικά και η Κωτσόβολος προερχόταν από χρήση με αρνητικό EBITDA 5,2 εκατ. ευρώ.
Η επιλογή που είχε μπροστά της η διοίκηση θα την περιέγραφε μερικά χρόνια αργότερα ο ίδιος στο Bloomberg: να συρρικνώσει τις δραστηριότητες, προσδοκώντας ότι μια μικρότερη εταιρεία θα γινόταν κερδοφόρα, ή να επιλέξει την ανάπτυξη και να αναζητήσει κέρδη μέσα από οικονομίες κλίμακας. Επέλεξε το δεύτερο.
Η στρατηγική, ωστόσο, δεν περιορίστηκε στην ανάπτυξη για την ανάπτυξη. Στην πρώτη κιόλας χρήση μετά την ανάληψη της διοίκησης, η Κωτσόβολος πέρασε από τις ζημιές σε θετικό EBITDA, μειώνοντας παράλληλα τα λειτουργικά έξοδα χωρίς μειώσεις μισθών, ανοίγοντας νέα καταστήματα, και δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας. Στα χρόνια που ακολούθησαν, η εταιρεία επένδυσε στην αναβάθμιση του δικτύου, στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες και στην εμπειρία του πελάτη.
Η Κωτσόβολος, προφανώς, δεν ήταν υπόθεση ενός προσώπου. Πίσω από τη μεταστροφή βρισκόταν μια ολόκληρη διοικητική ομάδα και ένας διεθνής όμιλος με κεφάλαια, τεχνογνωσία και κλίμακα. Οι αριθμοί αποτυπώνουν το μέγεθος της μεταστροφής. Όταν ο Α. Αθανασόπουλος ανέλαβε, τον Ιούλιο του 2013, η Κωτσόβολος προερχόταν από χρήση με αρνητικό EBITDA 5,2 εκατ. ευρώ. Στην τελευταία οικονομική χρήση που συνέπεσε με τη θητεία του στην ελληνική εταιρεία, το 2017-2018, ο κύκλος εργασιών είχε φτάσει τα 457,1 εκατ. ευρώ και το EBITDA στα 20,1 εκατ.
Από την Ελλάδα στα κεντρικά της Dixons
Το turnaround της ελληνικής θυγατρικής άνοιξε τον δρόμο για το επόμενο βήμα. Το 2018 ο Αθανασόπουλος μετακινήθηκε στα κεντρικά της Dixons Carphone στο Λονδίνο, αναλαμβάνοντας Group Chief Customer Officer και CEO Financial Services. Δεν επρόκειτο απλώς για έναν διεθνή τίτλο στο βιογραφικό του. Το χαρτοφυλάκιο συγκέντρωνε δραστηριότητες που βρίσκονταν στον πυρήνα του μετασχηματισμού του retail: consumer insights, global analytics, σχεδιασμό της πρότασης προς τον πελάτη και χρηματοοικονομικές υπηρεσίες προς τους καταναλωτές.
Υπήρχε μια ενδιαφέρουσα συνέχεια με όσα είχαν προηγηθεί στην Ελλάδα. Στην Κωτσόβολος, η διοίκηση είχε επενδύσει στην τεχνολογία, στις υπηρεσίες και στην εμπειρία του πελάτη. Στο Λονδίνο, ο Αθανασόπουλος βρέθηκε να ασχολείται με τα ίδια πεδία σε επίπεδο ομίλου, σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα και σε μια περίοδο κατά την οποία το παραδοσιακό retail δοκιμαζόταν διεθνώς από την επιτάχυνση του ηλεκτρονικού εμπορίου και την αλλαγή της συμπεριφοράς των καταναλωτών.
Έμεινε στη Dixons Carphone μέχρι τα τέλη του 2020. Η διεθνής αυτή περίοδος διεύρυνε το αντικείμενό του από τη διοίκηση μιας επιχείρησης στη διαχείριση οριζόντιων λειτουργιών ενός πολυεθνικού ομίλου. Και όταν επέστρεψε στην Ελλάδα, επέστρεψε σε έναν γνώριμο κλάδο, αλλά με διαφορετική αποστολή.
Κωδικός Eurobank: Αποστολή ο μετασχηματισμός
Ο άνθρωπος που είχε φύγει από τις τράπεζες το 2013 για να δοκιμαστεί στο retail επέστρεψε επτά χρόνια αργότερα στο banking. Αυτή τη φορά, όμως, όχι για να διοικήσει ένα παραδοσιακό τραπεζικό δίκτυο, αλλά για να συμμετάσχει στον μετασχηματισμό του.
Την 1η Δεκεμβρίου 2020, ανακοινώνοντας την τοποθέτησή του ως Group Chief Transformation Officer, η Eurobank σημείωνε ότι είχε ολοκληρώσει τον οικονομικό μετασχηματισμό και την εξυγίανση του ισολογισμού της και άνοιγε πλέον τον επόμενο κύκλο, αυτόν του επιχειρησιακού μετασχηματισμού. Στον Αθανασόπουλο ανέθετε τον συντονισμό αυτού του στρατηγικού σχεδιασμού, μαζί με την ευθύνη για το Retail Banking και το Digital Banking. Λίγες ημέρες αργότερα έγινε Αναπληρωτής Διευθύνων Σύμβουλος και Εκτελεστικό Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου.
Στην πράξη, ένα από τα στοιχήματα εκείνης της περιόδου ήταν η μετάβαση σε αυτό που η Eurobank ονόμασε «phygital» μοντέλο: μια τράπεζα στην οποία το ψηφιακό και το φυσικό δίκτυο δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά, αλλά συμπληρωματικά. Τον Νοέμβριο του 2021 ο Αθανασόπουλος παρουσίαζε το νέο μοντέλο μιας ευέλικτης τράπεζας, που θα προσαρμόζεται στα νέα καταναλωτικά πρότυπα συνδυάζοντας την τεχνολογία με την ανθρώπινη εξυπηρέτηση.
Την ίδια περίοδο, πάνω από το 90% των συναλλαγών της Eurobank πραγματοποιούνταν ήδη μέσω ψηφιακών καναλιών, ενώ η τράπεζα είχε προσθέσει 150 στελέχη πληροφορικής και είχε ξεκινήσει την ανανέωση κρίσιμων τεχνολογικών υποδομών. Το πρόγραμμα Eurobank 2030 που αναπτύχθηκε εκείνα τα χρόνια έβαλε στο επίκεντρο την αξιοποίηση δεδομένων και τεχνητής νοημοσύνης, την εξατομίκευση της σχέσης με τον πελάτη, νέα ψηφιακά προϊόντα και ένα πιο ευέλικτο λειτουργικό μοντέλο. Δεν ήταν έργο ενός ανθρώπου, αλλά ένας συνολικός μετασχηματισμός της τράπεζας, στον οποίο ο Αθανασόπουλος είχε θεσμικά κεντρικό ρόλο ως επικεφαλής Transformation, Digital και Retail.
Από τον manager στον επενδυτή
Στις αρχές του 2024 ήρθε ίσως η μεγαλύτερη αλλαγή ρόλου στην επαγγελματική διαδρομή του Ανδρέα Αθανασόπουλου. Τον Ιανουάριο ανέλαβε CEO της Olympia Group, περνώντας από τη διοίκηση μιας επιχείρησης ή ενός τραπεζικού οργανισμού στη διοίκηση ενός επενδυτικού ομίλου με δραστηριότητες από το retail και την ενέργεια μέχρι την τεχνολογία και το επιχειρηματικό λογισμικό.
Δεν ξεκινούσε, βέβαια, από λευκό χαρτί. Η Olympia είχε ήδη χτίσει από το 2016 ισχυρή θέση στο business software μέσω της SoftOne, είχε προχωρήσει σε διαδοχικές εξαγορές και είχε ανοίξει το μετοχικό της κεφάλαιο σε διεθνείς συνεπενδυτές. Αυτό που άλλαξε λίγο μετά την άφιξη του Αθανασόπουλου ήταν η κλίμακα του στοιχήματος.
Η εξαγορά της Entersoft έδωσε στην Olympia τη δυνατότητα να ενώσει δύο από τις σημαντικότερες ελληνικές εταιρείες επιχειρηματικού λογισμικού και να δημιουργήσει έναν όμιλο με πολύ μεγαλύτερη κλίμακα, ευρύτερο προϊοντικό χαρτοφυλάκιο και παρουσία πέρα από την Ελλάδα. Η συμφωνία με την Hg έρχεται σήμερα να βάλει σε αυτή την εξίσωση έναν από τους μεγαλύτερους διεθνείς επενδυτές με εξειδίκευση στο software. Και η αποτίμηση του 1 δισ. ευρώ, με την οποία εισέρχεται η Hg βάζει πλέον διαφορετική τάξη μεγέθους στην εξίσωση.
Ο Ανδρέας Αθανασόπουλος έχει μια πιο λιτή διατύπωση για το τι αναζητούν επενδυτές αυτού του μεγέθους: «το διεθνές κεφάλαιο δεν αγοράζει απλώς μια καλή ιστορία. Αγοράζει μετρήσιμη απόδοση και έναν τοπικό εταίρο που παραμένει στο τραπέζι και μετά τη συμφωνία» όπως είπε ο ίδιος, περιγράφοντας κάτι που δεν απέχει απο τη φιλοσοφία του “build, fix and scale”.
