Μια υπόσχεση που είχε δώσει πριν από χρόνια στους παλαιούς μετόχους της ΜΕΤΚΑ και η ιδιαίτερη σχέση του με την εταιρεία, την οποία χαρακτήρισε «την τύχη μας και τον καλό μας άγγελο», βρέθηκαν στο επίκεντρο της τοποθέτησης του Ευάγγελου Μυτιληναίου, κατά τη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης προς τιμήν της ΜΕΤΚΑ, με αφορμή την επικείμενη εισαγωγή της στο Χρηματιστήριο Αθηνών. Σχεδόν τρεις δεκαετίες μετά την εξαγορά της ιστορικής βιομηχανίας, η εταιρεία ετοιμάζεται να αποκτήσει ξανά αυτοτελή χρηματιστηριακή παρουσία, αυτή τη φορά ως ένας σύγχρονος όμιλος υποδομών, σε μια περίοδο κατά την οποία το παραδοσιακό μοντέλο των κατασκευών αλλάζει και οι μεγάλες εταιρείες καλούνται πλέον να αναλαμβάνουν όχι μόνο την κατασκευή, αλλά και τη χρηματοδότηση, τη λειτουργία και τη συντήρηση έργων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η δημόσια εγγραφή της ΜΕΤΚΑ αναμένεται να ξεκινήσει μέσα στο δεύτερο δεκαπενθήμερο του Νοεμβρίου, με τη διάθεση ποσοστού 25% έως 30% των μετοχών της. Η επικείμενη εισαγωγή σηματοδοτεί μια νέα φάση για την εταιρεία του ομίλου METLEN, η οποία, έχοντας δημιουργήσει ανεκτέλεστο υπόλοιπο 2,1 δισ. ευρώ, σχεδιάζει να ενισχύσει τη δραστηριότητά της στα ΣΔΙΤ, στις παραχωρήσεις και στη διαχείριση υποδομών, ενώ παράλληλα στρέφεται στις αγορές της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.
Για τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, ωστόσο, η συγκεκριμένη εξέλιξη έχει και προσωπική σημασία. Ο εκτελεστικός πρόεδρος της METLEN επέστρεψε στην περίοδο κατά την οποία αποφασίστηκε η ενοποίηση των εταιρειών του ομίλου και η αποχώρηση της ΜΕΤΚΑ από το χρηματιστηριακό ταμπλό, θυμίζοντας τις αντιδράσεις που είχε προκαλέσει τότε η απόφαση στους παλαιούς μετόχους.
Όπως αφηγήθηκε, κατά τη διάρκεια εκείνης της γενικής συνέλευσης, ένας από τους μετόχους σηκώθηκε και τον ρώτησε τι θα απογινόταν η εταιρεία και αν θα επέστρεφε ποτέ στο Χρηματιστήριο. Η απάντησή του ήταν μια υπόσχεση: «Κάνε υπομονή και θα την ξαναδείς τη ΜΕΤΚΑ στο ταμπλό».
Σήμερα, με τη διαδικασία εισαγωγής να βρίσκεται στην τελική ευθεία, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος εμφανίζεται έτοιμος να εκπληρώσει εκείνη τη δέσμευση, κλείνοντας έναν κύκλο που ξεκίνησε με την εξαγορά της εταιρείας στα τέλη της δεκαετίας του 1990.
«Η ΜΕΤΚΑ ήταν η τύχη μας και ο καλός μας άγγελος»
Ιδιαίτερα προσωπικό τόνο είχε και η αναφορά του στη σχέση της ΜΕΤΚΑ με τον όμιλο, την οποία παρομοίασε με τη σχέση ενός γονέα με το παιδί του. Μάλιστα, χαρακτήρισε τη ΜΕΤΚΑ «την τύχη μας και τον καλό μας άγγελο», εξηγώντας ότι η συμβολή της στην ανάπτυξη του ομίλου υπήρξε καθοριστική. Όπως σημείωσε, υπήρξαν περίοδοι κατά τις οποίες η μητρική εταιρεία αντιμετώπισε σημαντικές επιχειρηματικές δυσκολίες. Ωστόσο, η ΜΕΤΚΑ προστατεύθηκε από τις πιέσεις αυτές, καθώς η διοίκηση επέλεξε να διατηρήσει τη σταθερότητα και τις παραγωγικές δυνατότητές της.
Στη συνέχεια, η ίδια η ΜΕΤΚΑ συνέβαλε ουσιαστικά στην ανάπτυξη του ομίλου, επιβεβαιώνοντας, κατά τον Ευάγγελο Μυτιληναίο, τη σημασία της αρχικής επενδυτικής επιλογής. Η επικείμενη χρηματιστηριακή της αυτονομία δεν σημαίνει, όπως άφησε να εννοηθεί, απομάκρυνση από τη METLEN, αλλά την έναρξη μιας νέας φάσης, στην οποία η εταιρεία θα μπορεί να αξιοποιήσει τα εφόδια που απέκτησε μέσα στον όμιλο.
Η άγνωστη ιστορία της εξαγοράς της
Στο παρασκήνιο της εξαγοράς της ΜΕΤΚΑ το 1998 αναφέρθηκε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, αποκαλύπτοντας πώς μια επενδυτική επιλογή εξελίχθηκε σε καθοριστική κίνηση για την ανάπτυξη του ομίλου. Όπως εξήγησε, όλα ξεκίνησαν το 1997, όταν ο Σπύρος Μπέλλος της Κάπα Securities τον προέτρεψε να εξετάσει την ιστορική βιομηχανία μεταλλικών κατασκευών, η οποία, παρά τις δυσκολίες που αντιμετώπιζε, διέθετε υγιή οικονομική βάση και σημαντικές παραγωγικές δυνατότητες.
Η σταδιακή αγορά μετοχών οδήγησε τον Ευάγγελο Μυτιληναίο να συγκεντρώσει περίπου το 25% της εταιρείας μέχρι το φθινόπωρο του 1998, ανοίγοντας τον δρόμο για διαπραγματεύσεις με τον τότε βασικό μέτοχο, Αλέξανδρο Κουκούλη. Η μετοχή είχε στο μεταξύ αυξηθεί από τις 1.000 στις 10.000 δραχμές, ενώ η συμφωνία ολοκληρώθηκε στις 12.000 δραχμές ανά μετοχή, έπειτα από σχετικό αίτημα του Κουκούλη. «Δεν θα τα χαλάσουμε εκεί», θυμήθηκε ότι του απάντησε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος.
Η εξαγορά αποτέλεσε αφετηρία για τη βιομηχανική επέκταση του ομίλου, με σημαντικό πυρήνα το ιστορικό εργοστάσιο της ΜΕΤΚΑ στη Νέα Ιωνία Βόλου. Η συμμετοχή της εταιρείας σε εξοπλιστικά προγράμματα, με κατασκευές για άρματα μάχης, υποβρύχια και άλλα αμυντικά συστήματα, συνέβαλε στην ανάπτυξη εξειδικευμένης τεχνογνωσίας. Σήμερα, όπως επισήμανε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, το ιστορικό εργοστάσιο εξακολουθεί να λειτουργεί, πλαισιωμένο από πέντε επιπλέον παραγωγικές εγκαταστάσεις, συγκροτώντας το αμυντικό βιομηχανικό hub που αναπτύσσει η METLEN στον Βόλο.
Ποιες κατασκευαστικές θα αντέξουν στη νέα εποχή
Πέρα από την ιστορία της εταιρείας, ο Ευάγγελος Μυτιληναίος αναφέρθηκε στις αλλαγές που συντελούνται στην κατασκευαστική αγορά, εκτιμώντας ότι ο κλάδος εισέρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η παραδοσιακή ανάληψη και εκτέλεση έργων δεν επαρκεί για να εξασφαλίσει τη μακροχρόνια ανάπτυξη. Όπως υπογράμμισε, οι εταιρείες της ανώτατης εργοληπτικής τάξης που διαθέτουν τις δυνατότητες να ανταποκριθούν στις νέες απαιτήσεις όχι μόνο θα επιβιώσουν, αλλά θα έχουν μπροστά τους σημαντικές ευκαιρίες.
Οι ανάγκες για έργα υποδομών στην Ελλάδα και στην ευρύτερη περιοχή παραμένουν ιδιαίτερα μεγάλες. Ωστόσο, η αξιοποίησή τους απαιτεί ισχυρή οικονομική βάση, οργανωτική επάρκεια, τεχνογνωσία και δυνατότητα διαχείρισης σύνθετων επενδύσεων. Σε αυτό το περιβάλλον, η METLEN έχει προετοιμάσει τη ΜΕΤΚΑ ώστε να μπορέσει να αναπτύξει τη δική της επιχειρηματική πορεία. Όπως εξήγησε ο Ευάγγελος Μυτιληναίος, η μητρική εταιρεία έχει μεταφέρει όχι μόνο οικονομική και οργανωτική υποστήριξη, αλλά και μια συγκεκριμένη επιχειρηματική κουλτούρα, με έμφαση στην πειθαρχία, στον ανταγωνισμό και στην αποτελεσματική διαχείριση των κινδύνων.
Μπενρουμπή: Στροφή σε ΣΔΙΤ, παραχωρήσεις και νέες αγορές
Τη στρατηγική της επόμενης ημέρας παρουσίασε με τη σειρά του και ο διευθύνων σύμβουλος της ΜΕΤΚΑ, Ντίνος Μπενρουμπή, δίνοντας έμφαση στη μετάβαση από το παραδοσιακό κατασκευαστικό μοντέλο σε έναν όμιλο που αναλαμβάνει τη χρηματοδότηση, την κατασκευή, τη λειτουργία και τη συντήρηση υποδομών. Στο επίκεντρο βρίσκονται τα ΣΔΙΤ και οι παραχωρήσεις, με στόχο την εξασφάλιση μακροχρόνιων εσόδων. Η εταιρεία έχει ήδη αναλάβει πέντε έργα ΣΔΙΤ και συμμετέχει στην παραχώρηση του ΒΟΑΚ, ενώ αναπτύσσει παράλληλα δραστηριότητα στο facility management, κυρίως μέσω κτιριακών έργων ΣΔΙΤ. Όπως εξήγησε, η ανάληψη της λειτουργίας μιας υποδομής για 20 ή 25 χρόνια επιβάλλει διαφορετικό σχεδιασμό, με συνυπολογισμό του ενεργειακού κόστους και των δαπανών συντήρησης σε όλη τη διάρκεια ζωής του έργου.
Το ανεκτέλεστο υπόλοιπο της ΜΕΤΚΑ ανέρχεται σε 2,1 δισ. ευρώ και αφορά αποκλειστικά έργα υποδομών. Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνονται το Flyover Θεσσαλονίκης, η αποκατάσταση του σιδηροδρομικού τμήματος Δομοκός–Κραννώνας, έργα επέκτασης του λιμένα Πειραιά, τα 17 σχολεία μέσω ΣΔΙΤ, το Ikos Kissamos και το Μουσείο Ολοκαυτώματος Ελλάδος στη Θεσσαλονίκη, ενώ εξετάζει ευκαιρίες και στις αεροδρομιακές υποδομές. Ο Ντίνος Μπενρουμπή υπογράμμισε ότι προτεραιότητα δεν αποτελεί η αύξηση του ανεκτέλεστου με κάθε κόστος, αλλά η ανάληψη έργων με εξασφαλισμένη οικονομική απόδοση, θετικές ταμειακές ροές και ελεγχόμενους κινδύνους.
Στους νέους τομείς ενδιαφέροντος περιλαμβάνονται τα έργα ύδρευσης και αντιμετώπισης της λειψυδρίας, η διαχείριση αποβλήτων και η συντήρηση εγκαταστάσεων. Παράλληλα, η ΜΕΤΚΑ σχεδιάζει επιλεκτική επέκταση στις αγορές της Ανατολικής Ευρώπης, αξιοποιώντας την παρουσία και την εμπειρία της METLEN, με βασικό κριτήριο την απόδοση κάθε επένδυσης.
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο Ντίνος Μπενρουμπή και στο ευέλικτο μοντέλο λειτουργίας που υιοθετήθηκε από το 2022. Αντί για μια βαριά κατασκευαστική δομή με μεγάλο ιδιόκτητο εξοπλισμό, η εταιρεία επέλεξε να επενδύσει σε μια ισχυρή ομάδα εκατοντάδων μηχανικών και στελεχών, συνεργαζόμενη με εξειδικευμένους υπεργολάβους και μελετητές. Με αυτόν τον τρόπο περιορίζει τις ανάγκες επενδύσεων σε πάγια, διατηρώντας τον έλεγχο του σχεδιασμού, της οργάνωσης και της εκτέλεσης των έργων.
Χρυσάφης: Οι νέες ανάγκες χρηματοδότησης και οι προοπτικές στα Βαλκάνια
Στις προοπτικές της αγοράς υποδομών αναφέρθηκε ο πρόεδρος της ΜΕΤΚΑ, Ευάγγελος Χρυσάφης, επισημαίνοντας ότι το παραδοσιακό μοντέλο χρηματοδότησης των δημόσιων έργων από κρατικούς και ευρωπαϊκούς πόρους δεν επαρκεί πλέον για να καλύψει τις αυξανόμενες ανάγκες της χώρας. Καθώς η χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης πλησιάζει στην ολοκλήρωσή της, καθίσταται αναγκαία η μεγαλύτερη κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω ΣΔΙΤ και παραχωρήσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελούν οι σιδηροδρομικές υποδομές, που απαιτούν σημαντικές επενδύσεις για τη συντήρηση, την αναβάθμιση και τον εκσυγχρονισμό τους.
Παράλληλα, ανέδειξε τις ευκαιρίες που δημιουργούνται στις βαλκανικές αγορές, ιδιαίτερα στη Βουλγαρία, τη Ρουμανία και τη Σερβία, όπου οι ανάγκες για νέες υποδομές ανοίγουν προοπτικές επέκτασης για τις ελληνικές κατασκευαστικές εταιρείες. Αναφερόμενος στην πορεία της ΜΕΤΚΑ από την επανεκκίνησή της το 2022, στάθηκε στον οδικό άξονα Άκτιο–Αμβρακία, επικαλούμενος σχετική αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη ότι το έργο παραδόθηκε νωρίτερα από το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα και εντός προϋπολογισμού, ενισχύοντας την αξιοπιστία της εταιρείας.
