Η διαδικασία μεταβίβασης ακινήτων εισέρχεται σε μια νέα, απλουστευμένη εποχή, όπου οι πολίτες απαλλάσσονται από τη γραφειοκρατία και τις πολλαπλές μετακινήσεις μεταξύ υπηρεσιών. Πωλητές και αγοραστές θα απευθύνονται πλέον αποκλειστικά στα γραφεία των συμβολαιογράφων, οι οποίοι αναλαμβάνουν τον πλήρη συντονισμό και την ολοκλήρωση κάθε συναλλαγής, λειτουργώντας ως ενιαίο σημείο εξυπηρέτησης για κάθε είδους μεταβίβαση ακινήτου.
Σύμφωνα με την εγκύκλιο της ΑΑΔΕ, που εκδόθηκε σε εφαρμογή του νόμου 5293/2026, και όπως διευκρινίζεται από τον διοικητή Γιώργο Πιτσιλή, ο συμβολαιογράφος αναλαμβάνει ρόλο «υπηρεσίας μίας στάσης» για μεταβιβάσεις από επαχθή αιτία, δωρεά, γονική παροχή ή αιτία θανάτου. Στο πλαίσιο αυτό, είναι υπεύθυνος όχι μόνο για τη σύνταξη του συμβολαίου, αλλά και για τη συγκέντρωση όλων των απαιτούμενων δικαιολογητικών, καθώς και για την είσπραξη και απόδοση των σχετικών φόρων προς το Δημόσιο.
Συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της υπηρεσίας μιας στάσης, για τις μεταβιβάσεις ακινήτων, ο συμβολαιογράφος συντάσσει το σχέδιο του συμβολαίου σε συμφωνία με τους συμβαλλομένους και συλλέγει από τις άλλες υπηρεσίες (Κτηματολόγιο, Taxisnet κ.λπ.) τα δικαιολογητικά που απαιτούνται από τις δημόσιες υπηρεσίες, και ιδίως:
- Αποδεικτικά φορολογικής και ασφαλιστικής ενημερότητας,
- Ηλεκτρονική ταυτότητα ακινήτου,
- Κτηματολογικό φύλλο, κτηματολογικό διάγραμμα και πιστοποιητικό κτηματογραφούμενου ακινήτου του μεταβιβαζόμενου ακινήτου,
- Δικαιολογητικά που απαιτούνται για τη συμπλήρωση της δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτου, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού, καθώς και της δήλωσης φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, περιλαμβανομένων και των δικαιολογητικών που απαιτούνται για κάθε απαλλαγή από αυτόν ή μείωση αυτού.
Μετά τη συγκέντρωση όλων των απαραίτητων δικαιολογητικών οι συμβολαιογράφος θα προχωρά στην ολοκλήρωση της διαδικασίας και συγκεκριμένα θα:
- Συμπληρώνει με βάση τα στοιχεία που του παρέχουν οι συμβαλλόμενοι και αναρτά στην εφαρμογή myPROPERTY τη δήλωση, εισπράττει μετά από τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον οφειλόμενο φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής,
- Συμπληρώνει με βάση τα στοιχεία που του παρέχουν οι συμβαλλόμενοι και αναρτά στην εφαρμογή myPROPERTY τη δήλωση, εισπράττει μετά τον άμεσο προσδιορισμό και αποδίδει τον φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής για το μεταβιβαζόμενο ακίνητο, αν δεν έχει καταβληθεί,
- Παρακρατεί από το τίμημα και καταβάλλει προς τη Φορολογική Διοίκηση το ποσό που έχει προσδιοριστεί με πράξη του Διοικητή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), προς εξόφληση των οφειλών προς το Δημόσιο και προς άρση της κατάσχεσης που τυχόν έχει επιβληθεί επί του μεταβιβαζόμενου ακινήτου στο πλαίσιο αναγκαστικής εκτέλεσης για οφειλή προς τη Φορολογική Διοίκηση,
- Εισπράττει και αποδίδει τα τέλη καταχώρισης του συμβολαίου στο Κτηματολόγιο, κατόπιν υπολογισμού και βεβαίωσης του ποσού των οφειλόμενων τελών από την αρμόδια υπηρεσία του Κτηματολογίου.
- Εισπράττει και αποδίδει το τίμημα της συναλλαγής στον πωλητή, εφόσον τούτο συμφωνείται ρητά από τους συμβαλλομένους και τον συμβολαιογράφο και προβλέπεται ειδικά στη συμβολαιογραφική πράξη.
- Καταβάλλει μέρος ή το σύνολο του τιμήματος στον ακατάσχετο δεσμευμένο λογαριασμό ειδικού σκοπού (escrow account) που τηρεί ο συμβολαιογράφος συνιστά μερική ή ολική εξόφληση, ενώ η μη καταβολή ή η εκπρόθεσμη καταβολή του στον λογαριασμό αυτόν έχει τις ίδιες έννομες συνέπειες με τη μη καταβολή ή την εκπρόθεσμη καταβολή στον πωλητή.
- Συντάσσει, έπειτα από αίτηση του αγοραστή, πράξη μερικής ή ολικής εξόφλησης, χωρίς να απαιτείται η σύμπραξη του πωλητή, βεβαιώνοντας την κατάθεση του σχετικού ποσού στον ειδικό λογαριασμό του και την απόδοσή του, στον υποδειχθέντα στη συμβολαιογραφική πράξη, τραπεζικό λογαριασμό του πωλητή,
- Υπογράφει τη συμβολαιογραφική πράξη μετά τους συμβαλλομένους και την καταβολή των συνολικών χρηματικών ποσών που έχουν συμφωνηθεί και αυτών που αντιστοιχούν σε φόρους, τέλη, έξοδα, αμοιβή του συμβολαιογράφου.
- Θα υποβάλλει τη συμβολαιογραφική πράξη στο Κτηματολόγιο. Για τη διεκπεραίωση της συναλλαγής μεταβίβασης ακινήτου, ο συμβολαιογράφος θα εισπράττει αμοιβή, σύμφωνα με το άρθρο 40 του Κώδικα Συμβολαιογράφων.
