Οι διανομές κερδών, τα περιθώρια rerating για τις ελληνικές τράπεζες και η περίπτωση της Optima bank
Σημαντική παράμετρος για τις ελκυστικές αποτιμήσεις των ελληνικών τραπεζών είναι και η δυνατότητα επιστροφής κεφαλαίων στους μετόχους τους, μέσω μερισμάτων και προγραμμάτων επαναγοράς ιδίων μετοχών. Όπως εκτιμά η UBS, για το 2027, η συνολική απόδοση διανομών για την Εθνική Τράπεζα διαμορφώνεται σε περίπου 9% (6% μερισματική απόδοση και 3% απόδοση από επαναγορές μετοχών). Ακολουθεί η Eurobank, με συνολική απόδοση που υπολογίζεται περίπου στο 8% (6% από μερίσματα και 2% από επαναγορές μετοχών). Για την Alpha Bank, η UBS αναμένει μερισματική απόδοση περίπου 7% και πρόσθετη απόδοση από επαναγορές μετοχών περίπου 2%, με τη συνολική απόδοση να στρογγυλοποιείται πλησιέστερα του 8%. Για την Πειραιώς, η UBS προβλέπει συνολική απόδοση διανομών περίπου 7%, εξ ολοκλήρου από μερίσματα. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος απόδοσης διανομών διαμορφώνεται στο 7,8%. Η UBS κάνει και ένα σενάριο στο οποίο όλες οι τράπεζες αποτιμώνται με ενιαίο τεκμαρτό κόστος ιδίων κεφαλαίων (cost of equity) 10%, προκειμένου να αναδείξει τα περιθώρια rerating των ευρωπαϊκών τραπεζών. Στο σενάριο αυτό, η Πειραιώς εμφανίζει το μεγαλύτερο θεωρητικό περιθώριο ανόδου μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών τραπεζών, στο 32% και ακολουθούν η Alpha Bank με 30%, η Eurobank με 28% και η Εθνική Τράπεζα με 15%. Αξιοσημείωτη είναι η θέση που καταλαμβάνει η Optima bank στη συγκριτική κατάταξη της UBS για την προβλεπόμενη αύξηση των κερδών ανά μετοχή την περίοδο 2025-2028. Με εκτιμώμενη σωρευτική αύξηση 79%, η Optima καταλαμβάνει την τρίτη θέση μεταξύ όλων των τραπεζών του δείγματος, πίσω μόνο από τη Raiffeisen Bank International, για την οποία η αύξηση εκτιμάται σε 131%, και την EFG International με 90%. Στην ίδια κατάταξη, η Eurobank εμφανίζει προβλεπόμενη σωρευτική αύξηση κερδών ανά μετοχή 40%, η Εθνική Τράπεζα 36% και η Πειραιώς 35%.
Πλεονέκτημα για τις ελληνικές τράπεζες το περιβάλλον υψηλών επιτοκίων
Πλεονέκτημα σε περίοδο υψηλών επιτοκίων αποκτούν οι ελληνικές τράπεζες. Σε έκθεσή της στην οποία ξεχωρίζει τον ελληνικό τραπεζικό κλάδο μεταξύ των ελκυστικότερων επενδυτικών επιλογών στον ευρωπαϊκό τραπεζικό λόγω ελκυστικών αποτιμήσεων, υψηλής κερδοφορίας και σημαντικών δυνατοτήτων επιστροφής κεφαλαίων στους μετόχους, η UBS λέει ότι οι ελληνικές τράπεζες μπορεί να επωφεληθούν περισσότερο από τις άλλες ευρωπαϊκές τράπεζες από τα υψηλά επιτόκια. Σε ένα υποθετικό σενάριο αύξησης των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης, η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει τη μεγαλύτερη ευαισθησία μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών, με δυνητική αύξηση των κερδών ανά μετοχή κατά 9%, όπως λέει η UBS. Ακολουθούν η Εθνική Τράπεζα με 8%, η Eurobank με 7% και η Alpha Bank με 6%, έναντι μέσου όρου 6% στο ευρωπαϊκό δείγμα τραπεζών στην έκθεση της UBS. Αναφερόμενη στις αποτιμήσεις των ελληνικών τραπεζών που εξακολουθούν να διατηρούν discount έναντι του μέσου ευρωπαϊκού όρου, η UBS λέει ότι με βάση τα εκτιμώμενα κέρδη του 2027, η Εθνική Τράπεζα διαπραγματεύεται με δείκτη τιμής προς κέρδη (P/E) 9,6 φορές, η Eurobank με 8,8x, η Πειραιώς με 8,4x και η Alpha Bank με 8,3x, με τον αντίστοιχο ευρωπαϊκό μέσο όρο να διαμορφώνεται σε 9,6x. Με βάση τις εκτιμήσεις για το 2028, ο δείκτης P/E της Εθνικής υποχωρεί στο 8,7x, στα επίπεδα που αναμένονται για τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, της Eurobank στο 8,4x, της Πειραιώς στο 7,9x και της Alpha Bank στο 7,8x. Η UBS προσαρμόζει επίσης τους δείκτες P/E του 2027 στην εκτιμώμενη επίδραση μιας αύξησης των επιτοκίων κατά 100 μονάδες βάσης. Στην περίπτωση αυτή προκύπτει ότι ο προσαρμοσμένος δείκτης της της Εθνικής διαμορφώνεται σε 8,9x, έναντι μέσου όρου 9,2x για το ευρωπαϊκό δείγμα τραπεζών στην έκθεση της UBS, της Eurobank σε 8,2x, της Πειραιώς σε 7,8x και της Alpha Bank επίσης σε 7,8x. Η UBS αναφέρεται και στην απόδοση των ενσώματων ιδίων κεφαλαίων (ROTE) των ελληνικών τραπεζών, με τη Eurobank (17,4%) να εμφανίζει για το 2026 την υψηλότερη μεταξύ των τεσσάρων ελληνικών συστημικών τραπεζών και να ακολουθούν η Πειραιώς (16,4%), η Εθνική (15,5%) και η Alpha Bank (12,4%), με τον μέσο όρο του δείγματος των ευρωπαϊκών τραπεζών στο 16,2%. Για το 2027, η UBS προβλέπει βελτίωση της αποδοτικότητας και για τις τέσσερις ελληνικές τράπεζες (Eurobank στο 18,8%, Πειραιώς στο 17,6%, Εθνική στο 16,9%, Alpha Bank στο 14,3%, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου στο 17,5%.
ΜΕΤΚΑ: Προς το Χρηματιστήριο τον Νοέμβριο
Μετά την Capital Maritime Finance Corp. του Βαγγέλη Μαρινάκη, η οποία ολοκλήρωσε τη δημόσια προσφορά της με υπερκάλυψη άνω των τεσσάρων φορών και συνολικές προσφορές 1,1 δισ. ευρώ, το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στη ΜΕΤΚΑ του ομίλου Metlen. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εταιρεία προετοιμάζει την είσοδό της στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με τον Νοέμβριο να εξετάζεται ως πιθανό χρονικό ορόσημο, χωρίς πάντως να έχει οριστικοποιηθεί το χρονοδιάγραμμα. Η ΜΕΤΚΑ αποτελεί σήμερα τον μοναδικό μεγάλο κατασκευαστικό όμιλο που παραμένει εκτός χρηματιστηριακού ταμπλό, παρά τη σημαντική διεύρυνση της δραστηριότητάς της τα τελευταία χρόνια. Το ανεκτέλεστο υπόλοιπό της διαμορφώνεται στα 2 δισ. ευρώ, ενώ ο κύκλος εργασιών της στο πρώτο εξάμηνο αυξήθηκε κατά 74%, φτάνοντας τα 368 εκατ. ευρώ. Στο χαρτοφυλάκιό της περιλαμβάνονται έργα όπως το Project Voria στο Μαρούσι, η επέκταση του έκτου προβλήτα του ΟΛΘ, το Flyover, οι πρόδρομες εργασίες για την ανάπλαση του ΦΙΞ και το Μουσείο Ολοκαυτώματος στη Θεσσαλονίκη. Παράλληλα, η εταιρεία ενισχύει την παρουσία της στις παραχωρήσεις, με τη συμμετοχή της στο έργο του ΒΟΑΚ. Η σχεδιαζόμενη εισαγωγή αποσκοπεί στην άντληση κεφαλαίων για τη χρηματοδότηση της περαιτέρω ανάπτυξής της, ενώ ο ακριβής χρόνος υλοποίησης θα εξαρτηθεί και από τις συνθήκες που θα επικρατούν στις κεφαλαιαγορές. Το επόμενο διάστημα αναμένονται, επομένως, οι αποφάσεις που θα ξεκαθαρίσουν εάν η ΜΕΤΚΑ θα προλάβει να περάσει το κατώφλι της Λεωφόρου Αθηνών πριν από το τέλος του έτους.
Κινητικότητα στη Nova
Πολλές είναι αλλαγές στη Nova το τελευταίο διάστημα. Εκτός από τον «απογαλακτισμό» της από το όνομα EON TV , με τη συνδρομητική πλατφόρμα να μετονομάζεται εκ νέου σε Nova TV, η εταιρεία αναμόρφωσε τη διοίκησή της. Ο Γιώργος Λάμπρου αναβαθμίστηκε αναλαμβάνοντας και το πόστο του προέδρου της εταιρείας, ενώ παράλληλα παραμένει συν-διευθύνων σύμβουλος στην εταιρεία, μαζί με την Κική Συλβεστριάδου. Ο πρώτος έχει αρμοδιότητα τις τηλεπικοινωνίες και η δεύτερη την αρμοδιότητα στις συνδρομητικές υπηρεσίες. Παράλληλα στο διοικητικό συμβούλιο της εταιρείας τοποθετήθηκε ο Γιάννης Λιβανός, διευθυντής πωλήσεων και λειτουργιών της εταιρείας. Ο κ. Λιβανός κατέλαβε τη θέση που άφησε κενή η παραίτηση του πρώην προέδρου της εταιρείας Philip Miller. Παράλληλα επανέκαμψαν οι πληροφορίες, σχετικές με το ενδιαφέρον του Γιάννη Αλαφούζου για την συνδρομητική πλατφόρμα της εταιρείας. Οι πληροφορίες μάλιστα θεωρούνται περισσότερο σοβαρές από την προηγούμενη φορά. Και καθώς όλοι γνωρίζουν ότι ο βασικός μέτοχος της Nova, ο Νίκος Σταθόπουλος θέλει διακαώς να πουλήσει τη Nova, είτε ολόκληρη, είτε σε… κομμάτια, η κινητικότητα αυτή δεν αποκλείεται να έχει αυτή τη φορά βάση.
Intracom Defense: O νέος CEO και οι μεγάλες δουλειές
Με γεμάτο βιβλίο παραγγελιών και νέα διοικητική ομάδα μπαίνει στην επόμενη ημέρα η Intracom Defense. Ο Λυκούργος Αντωνόπουλος αναλαμβάνει και επισήμως τα ηνία της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, με τον Μιχάλη Τσαμάζ να παραμένει στην προεδρία. H αλλαγή σκυτάλης γίνεται με το ανεκτέλεστο συμβάσεων στα ιστορικά υψηλά των 294,4 εκατ. ευρώ, δηλαδή σχεδόν τετραπλάσιο του ετήσιου τζίρου. Ο τελευταίος, μάλιστα, αυξήθηκε κατά 47% το 2025, στα 77,3 εκατ. ευρώ, με τα EBITDA να ενισχύονται κατά 96%. Στο παρασκήνιο της επόμενης ημέρας βρίσκονται οι μεγάλες διεθνείς συνεργασίες: οι συμβάσεις με τη Raytheon για τα Patriot, η συμφωνία με την KNDS για τα Leopard 2A8 και η συνεργασία με την MBDA για τον αντι-drone πύραυλο DEFENDAIR. Στο κάδρο μπαίνει δυναμικά και το Διάστημα, με δύο νέα έργα στο πρόγραμμα ARTES της ESA. Για τη νέα διοίκηση, πάντως, το στοίχημα δεν είναι μόνο να προσθέσει νέες συμβάσεις στο χαρτοφυλάκιο. Είναι να μετατρέψει το ανεκτέλεστο των σχεδόν 300 εκατ. ευρώ σε παραδόσεις, έσοδα και κέρδη. Γιατί οι παραγγελίες δημιουργούν προοπτικές, αλλά η εκτέλεσή τους είναι αυτή που γράφει τα αποτελέσματα.
Το συμβόλαιο του 1,5 εκατ. ευρώ για τα αεροσκάφη της ΥΠΑ και το παρελθόν με τα C-130
Μία ενδιαφέρουσα δουλειά στον χώρο της αεροπορικής συντήρησης εξασφάλισε η Aerospace Management and Support ΙΚΕ, πίσω από την οποία βρίσκεται ο Ηλίας Κόκκοτας, ιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης. Η εταιρεία αναδείχθηκε ανάδοχος σε διαγωνισμό της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας για την προμήθεια ανταλλακτικών και την παροχή εξειδικευμένων υπηρεσιών συντήρησης και επισκευής των πτητικών της μέσων, με συνολικό προϋπολογισμό που μπορεί να φτάσει το 1,5 εκατ. ευρώ σε βάθος τριετίας. Η σύμβαση αφορά την περίοδο 2026-2028, με ανώτατο ποσό 500.000 ευρώ ετησίως. Και εδώ υπάρχει μία ενδιαφέρουσα λεπτομέρεια. Σύμφωνα με τα επίσημα πρακτικά, η Aerospace Management and Support ήταν η μοναδική εταιρεία που υπέβαλε προσφορά στον ηλεκτρονικό διαγωνισμό. Μετά την αξιολόγηση των δικαιολογητικών και της οικονομικής πρότασης, η ΥΠΑ προχώρησε στην κατακύρωση στις 16 Σεπτεμβρίου 2026. Η Aerospace Management and Support, γνωστή και ως AMS AERO, δραστηριοποιείται στη συντήρηση πολιτικών και στρατιωτικών αεροσκαφών και ελικοπτέρων, διαθέτοντας εγκαταστάσεις στο αεροδρόμιο «Ελευθέριος Βενιζέλος». Εκείνο, όμως, που έχει μεγαλύτερο “ψωμί” είναι ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είχε απασχολήσει στο παρελθόν τη δημόσια συζήτηση. Το 2022 βρέθηκε στο επίκεντρο πολιτικής αντιπαράθεσης σχετικά με απευθείας ανάθεση από την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία για τη συντήρηση μεταγωγικών αεροσκαφών C-130. Τότε, το ΠΑΣΟΚ είχε θέσει ερωτήματα για τη διαδικασία και τους οικονομικούς όρους της ανάθεσης.
Ο ρόλος Μαντζούφα στη διαδρομή των δύο έργων της ElvalHalcor προς τον CRMA
Την ικανοποίησή του για την επιλογή των δύο επενδυτικών σχεδίων της ElvalHalcor ως στρατηγικών έργων της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο πλαίσιο του Critical Raw Materials Act εξέφρασε ο Νίκος Μαντζούφας, αναδεικνύοντας παράλληλα τον συμβουλευτικό ρόλο που είχε στη διαδικασία η ομάδα EU Funding της EY-Parthenon. Ο πρώην Διοικητής του Ταμείου Ανάκαμψης και επί σειρά ετών Ειδικός Γραμματέας ΣΔΙΤ, ο οποίος σήμερα είναι Associate Partner της EY-Parthenon και Επικεφαλής Υπηρεσιών Πρόσβασης σε Ευρωπαϊκά Προγράμματα Χρηματοδότησης, αναφέρθηκε με προσωπική του ανάρτηση στην ευρωπαϊκή αναγνώριση των δύο επενδύσεων της ElvalHalcor. Όπως σημείωσε, η ομάδα της EY-Parthenon για τις χρηματοδοτήσεις της ΕΕ είχε την ευκαιρία να υποστηρίξει την εταιρεία σε όλη τη διαδρομή που οδήγησε στην επιτυχή ένταξή τους στη λίστα των στρατηγικών έργων του CRMA. Πρόκειται αφενός για την ανάπτυξη νέου κέντρου ανακύκλωσης αλουμινίου και αφετέρου για το έργο ETEOCLES, το οποίο επικεντρώνεται στην ανάκτηση και αξιοποίηση scrap χαλκού χαμηλότερης ποιότητας. Και τα δύο projects τοποθετούν την ανακύκλωση και την κυκλική αξιοποίηση πρώτων υλών στον πυρήνα της επενδυτικής τους λογικής, σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να περιορίσει τις εξαρτήσεις της από τρίτες χώρες και να ενισχύσει την εγχώρια εφοδιαστική της βάση. Ο Νίκος Μαντζούφας στάθηκε ιδιαίτερα στη σημασία που αποκτούν τέτοιου είδους επενδύσεις για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα και τη βιομηχανική ανθεκτικότητα. Όπως επισήμανε, η καινοτομία, η κυκλικότητα και η προηγμένη μεταποίηση μπορούν να ενισχύσουν τις ευρωπαϊκές αλυσίδες αξίας, την ώρα που η ασφαλής πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες μετατρέπεται σε βασικό όρο για την πράσινη μετάβαση και τη διατήρηση ισχυρής βιομηχανικής βάσης στην Ευρώπη. Κατά τον ίδιο, η επιλογή των δύο έργων ενισχύει ταυτόχρονα τη θέση της ElvalHalcor στους κλάδους του αλουμινίου και του χαλκού και αναδεικνύει τη δυνατότητα της ελληνικής βιομηχανίας να αποκτήσει μεγαλύτερο αποτύπωμα στην ευρωπαϊκή στρατηγική για κρίσιμες πρώτες ύλες και μεγαλύτερη παραγωγική αυτονομία.
Hellenic Rail Estate: Στο μικροσκόπιο 28 ακίνητα του σιδηροδρόμου – Πού βρίσκονται και τι σχεδιάζεται
Νέο κύκλο αποτιμήσεων για 28 ακίνητα της σιδηροδρομικής περιουσίας ενεργοποιεί η Hellenic Rail Estate, βάζοντας στο μικροσκόπιο κτίρια, εκτάσεις και εγκαταστάσεις σε διάφορες περιοχές της χώρας. Η εταιρεία προχώρησε σε δύο αναθέσεις, συνολικού ύψους 8.700 ευρώ πλέον ΦΠΑ, με στόχο τον προσδιορισμό της μισθωτικής ή αγοραίας αξίας των ακινήτων, προετοιμάζοντας το έδαφος για την εξέταση των δυνατοτήτων αξιοποίησής τους. Σύμφωνα με τις αποφάσεις που αναρτήθηκαν στη Διαύγεια στις 16 Οκτωβρίου, η πρώτη ανάθεση, ύψους 3.700 ευρώ, αφορά τη DO VALUE GREECE REAL ESTATE SERVICES και περιλαμβάνει 14 ακίνητα σε περιοχές όπως ο Ρέντης, οι Αχαρνές, τα Μέγαρα, η Χαλκίδα, η Έδεσσα, το Λιτόχωρο, η Λεπτοκαρυά, η Σκοτίνα Πιερίας, η Ακράτα, η Πάτρα, το Ναύπλιο και το Άργος. Η δεύτερη ανάθεση, ύψους 5.000 ευρώ, πραγματοποιείται στην εταιρεία TUS Think Up Solutions, η οποία αναλαμβάνει την εκτίμηση ακόμη 14 ακινήτων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται κτίρια και εκτάσεις στους σιδηροδρομικούς σταθμούς Βάρδας Ηλείας, Φλώρινας, Διακοπτού, Τρικάλων, Φωτόλιβους Δράμας, Βέροιας και Δερβενίου Κορινθίας. Στον κατάλογο βρίσκονται επίσης ακίνητα στο Καλό Νερό Μεσσηνίας, στην Τούμπα Σερρών, στην οδό Μοναστηρίου του Δήμου Αμπελοκήπων-Μενεμένης Θεσσαλονίκης, στον Άγιο Ιωάννη Ρέντη, στον Έβρο και στην Καλαμάτα. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι οι αποτιμήσεις δεν περιορίζονται σε κεντρικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, αλλά επεκτείνονται σε ακάλυπτες εκτάσεις και κτίρια στην περιφέρεια, αναδεικνύοντας το εύρος του χαρτοφυλακίου που διαχειρίζεται η εταιρεία. Οι δύο αναθέσεις προβλέπουν την ολοκλήρωση των εκτιμήσεων εντός 20 ημερών από την παραλαβή του πλήρους φακέλου κάθε ακινήτου. Το επόμενο βήμα θα είναι να διαπιστωθεί ποια από αυτά μπορούν να προχωρήσουν προς μίσθωση ή άλλη μορφή εκμετάλλευσης.
Στα βράχια της Σερίφου τα επενδυτικά σχέδια του Χάρη Καρώνη για τα παλιά μεταλλεία
Πηγές της στήλης αναφέρουν ότι τα μεγαλεπήβολα σχέδια του Χάρη Καρώνη, του ιδρυτή της Viva, για την αξιοποίηση των παλιών μεταλλείων της Σερίφου φαίνεται πως έχουν συναντήσει πολύ περισσότερα εμπόδια απ’ όσα αρχικά υπολογίζονταν. Θυμίζω ότι ο επιχειρηματίας είχε αποκτήσει, μέσω της ιστορικής εταιρείας Μεταλλείων Σερίφου και Σπηλιαζέζης, μία τεράστια έκταση περίπου 2.600 στρεμμάτων, που προηγουμένως βρισκόταν στα χέρια της οικογένειας Αγγελόπουλου. Εκείνο που μας μεταφέρουν άνθρωποι με γνώση της υπόθεσης είναι ότι οι δυνατότητες οικοδομικής αξιοποίησης της συγκεκριμένης γης αποδεικνύονται ιδιαίτερα περιορισμένες σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό. Το αυστηρότερο πλαίσιο χωροταξικής προστασίας που διαμορφώνεται για νησιά όπως η Σέριφος, σε συνδυασμό με τον ιστορικό και περιβαλλοντικό χαρακτήρα των εκτάσεων, δημιουργεί σημαντικές δυσκολίες για μεγάλης κλίμακας τουριστικές και οικιστικές αναπτύξεις. Στην εξίσωση πρέπει να προστεθούν και οι αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας, οι οποίες είχαν εκδηλωθεί ήδη από την περίοδο που έγιναν γνωστές οι προθέσεις αξιοποίησης της περιοχής. Άλλωστε, η υπόθεση είχε προκαλέσει δημόσιες αντιπαραθέσεις σχετικά με το ιδιοκτησιακό καθεστώς ορισμένων εκτάσεων, την πρόσβαση σε δρόμους και παραλίες, αλλά και την ανάγκη προστασίας της μεταλλευτικής κληρονομιάς του νησιού.
Στην Κεντρική Μακεδονία οι αναλογικά περισσότερες εγκρίσεις για το Σπίτι Μου ΙΙ
Τριανταοχτάρης με 21.000 ευρώ ετήσιο εισόδημα είναι ο μέσος δικαιούχος του πρόγραμμα Σπίτι Μου 2, ενώ το στεγαστικό δάνειο το οποίο έχει λάβει ανέρχεται στα 120.000 ευρώ κατά μέσο όρο. Αυτά δείχνουν τα στοιχεία τα οποία δημοσιοποίησε το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας στο μηνιαίο δελτίο του για τη στεγαστική πολιτική. Σύμφωνα με αυτό, Η γεωγραφική κατανομή των εγκρίσεων, σε απόλυτους αριθμούς, αναδεικνύει την Αττική (5.984 εγκρίσεις) και την Κεντρική Μακεδονία (3.497) ως τις δύο περιφέρειες με τη μεγαλύτερη απορρόφηση του προγράμματος, αντανακλώντας τη συγκέντρωση πληθυσμού στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας. Αν όμως σταθμιστούν οι εγκρίσεις με τον πληθυσμό κάθε περιφέρειας, η εικόνα αλλάζει αισθητά: η Αττική υποχωρεί στην 4η θέση (1,57 εγκρίσεις ανά 1.000 κατοίκους), ενώ στην κορυφή βρίσκονται η Κεντρική Μακεδονία (1,95) και ιδιαίτερα ενδιαφέρον η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (1,91), μία περιφέρεια με σημαντικά μικρότερο πληθυσμό αλλά αναλογικά υψηλότερη συμμετοχή στο πρόγραμμα. Η Θεσσαλία ακολουθεί σε ελαφρώς χαμηλότερο επίπεδο (1,52 ανά 1.000 κατοίκους), αλλά και αυτή πάνω από τον εθνικό μέσο όρο. Δεδομένου ότι η Ανατολική Μακεδονία-Θράκη υφίσταται έντονη δημογραφική πίεση (πληθυσμιακή συρρίκνωση της τάξης του 7,6% τη δεκαετία 2011-2021, σύμφωνα με την Απογραφή ΕΛΣΤΑΤ), η αναλογικά υψηλή συμμετοχή της στο «Σπίτι μου ΙΙ» αποτελεί ένδειξη ότι το πρόγραμμα λειτούργησε αποτελεσματικά και ως εργαλείο στήριξης νέων οικογενειών σε περιοχές και εκτός των μεγάλων αστικών κέντρων.
Πουλάνε τα πολυτελή οχήματα στην Ελλάδα
Πολύ καλός ήταν ο μήνας Σεπτέμβριος για τους πωλητές πολυτελών οχημάτων. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ μέσα στον περασμένο μήνα ταξινομήθηκαν στην χώρα μας μια Rolls Royce (μεταχειρισμένη), τρεις Ferrari (1 καινούρια και 2 μεταχειρισμένες), μια Lamborghini (μεταχειρισμένη), μια Aston Martin (μεταχειρισμένη), δύο Maserati (1 καινούρια και 1 μεταχειρισμένη), μια Mclaren (μεταχειρισμένη) ενώ ακόμη πωλήθηκαν 88 Porsche (37 καινούριες και 51 μεταχειρισμένες). H αγορά πολυτελών οχημάτων εμφανίζει σημαντική ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια και οι πωλήσεις πλησιάζουν τις 1.500 κάθε χρόνο. Και σ’ αυτές τις πωλήσεις δεν περιλαμβάνονται οι πωλήσεις πολυτελών οχημάτων της Mercedes, της BMW και των άλλων κατασκευαστών οχημάτων που απευθύνονται και στη μεσαία τάξη κ.λπ.
«Πατημένο το φρένο» για την ηλεκτροκίνηση στην Ελλάδα
Σημαντικό έδαφος έχει να καλύψει η Ελλάδα στη διείσδυση της ηλεκτροκίνησης, όπως προκύπτει από τα στοιχεία του διεθνούς ενεργειακού think tank Ember για τον στόλο των ηλεκτρικών αυτοκινήτων στις ευρωπαϊκές χώρες. Σύμφωνα με τα δεδομένα της ανάλυσης, στη χώρα μας κυκλοφορούν 75.287 ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά ΙΧ, αριθμός που την κατατάσσει στη 17η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ. Η υστέρηση γίνεται ιδιαίτερα εμφανής από τη σύγκριση με χώρες αντίστοιχου πληθυσμιακού μεγέθους. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της Πορτογαλίας, όπου ο στόλος ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών αυτοκινήτων ανέρχεται σε 410.595 οχήματα, δηλαδή είναι σχεδόν 5,5 φορές μεγαλύτερος από τον ελληνικό. Μεγαλύτερο στόλο διαθέτει επίσης η Ουγγαρία, όπου κυκλοφορούν 118.825 ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά ΙΧ. Πρόκειται για περίπου 58% περισσότερα οχήματα από όσα στην Ελλάδα, παρότι και στην περίπτωση αυτή οι δύο χώρες έχουν συγκρίσιμο πληθυσμό. Υψηλότερα βρίσκεται και η Ρουμανία, με 89.978 αυτοκίνητα, αν και η συγκεκριμένη χώρα έχει αισθητά μεγαλύτερο πληθυσμό από την Ελλάδα.
Σύμφωνα με την Ember, ο συνολικός στόλος ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών επιβατικών αυτοκινήτων στην ΕΕ προσεγγίζει πλέον τα 14,8 εκατομμύρια. Αυτό σημαίνει ότι στην Ελλάδα αντιστοιχεί μόλις το 0,51% των συγκεκριμένων οχημάτων που κυκλοφορούν στα 27 κράτη-μέλη, ποσοστό αισθητά χαμηλότερο από το πληθυσμιακό της μερίδιο στην Ένωση. Στην κορυφή της ευρωπαϊκής κατάταξης βρίσκεται η Γερμανία, με 3,63 εκατ. οχήματα, ενώ ακολουθούν η Γαλλία με 2,82 εκατ. και η Ολλανδία με 1,39 εκατομμύρια. Αξιοσημείωτη είναι επίσης η επίδοση της Δανίας, όπου κυκλοφορούν περισσότερα από 832.000 ηλεκτρικά και plug-in υβριδικά αυτοκίνητα, παρά τον σχετικά μικρό πληθυσμό της χώρας. Η σημασία της ανάπτυξης της ηλεκτροκίνησης δεν εξαντλείται, πάντως, στη μείωση των εκπομπών ρύπων, καθώς συνδέεται άμεσα και με την ενεργειακή ασφάλεια. Όπως επισημαίνει η Ember, τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα περιορίζουν τις ανάγκες κατανάλωσης πετρελαίου, μειώνοντας παράλληλα την έκθεση των οικονομιών στις διακυμάνσεις των διεθνών τιμών του. Στην περίπτωση της Ελλάδας, ο υφιστάμενος στόλος ηλεκτρικών και plug-in υβριδικών αυτοκινήτων εκτιμάται ότι υποκαθιστά σε ετήσια βάση 175.300 βαρέλια ισοδυνάμου πετρελαίου, αξίας περίπου 17,5 εκατ. δολαρίων. Πρόκειται για την 20ή επίδοση μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με την ελληνική εξοικονόμηση να αντιστοιχεί μόλις στο 0,27% του ευρωπαϊκού συνόλου.
Οι κίνδυνοι για μια επόμενη χρηματοπιστωτική κρίση και οι επιφυλάξεις για τις επενδύσεις σε ΑΙ
H επόμενη μεγάλη χρηματοπιστωτική κρίση θα μπορούσε να προέλθει από την πορεία των επιτοκίων και τις επιπτώσεις τους στο σύνολο της οικονομίας, από τους αυξανόμενους κινδύνους κυβερνοασφάλειας που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, αλλά και από το ενδεχόμενο υπερεκτίμησης των αποδόσεων των τεράστιων επενδύσεων στην AI. Αυτές εκτίμησε ως τις τρεις βασικές πηγές κινδύνου για την παγκόσμια χρηματοπιστωτική σταθερότητα ο Creon Butler, Διευθυντής του Προγράμματος για την Παγκόσμια Οικονομία και τα Χρηματοοικονομικά στο Chatham House και πρώην ανώτερο στέλεχος της Τράπεζας της Αγγλίας και σύμβουλος της βρετανικής κυβέρνησης σε ζητήματα διεθνούς οικονομικής πολιτικής. Ο C. Butler εγκαινίασε χθες τις εκδηλώσεις της σειράς Delphi Intelligence Insights. Στην ομιλία του που πραγματοποιήθηκε στην Αθηναϊκή Λέσχη, με θέμα «The Future of Finance: Crypto, Neobanks, and Disruption», ο C. Butler εξέφρασε τον ευρύτερο προβληματισμό για την ταχύτητα με την οποία μετασχηματίζεται το χρηματοπιστωτικό σύστημα και την ικανότητα των κυβερνήσεων και των ρυθμιστικών αρχών να ελέγξουν τους νέους κινδύνους που ανακύπτουν. «Η πραγματική χρησιμότητα μιας καινοτομίας δεν είναι πάντοτε δυνατόν να προβλεφθεί από την αρχή», είπε ο Creon Butler, διατυπώνοντας την άποψή του ότι στην αρχή το Bitcoin δεν είχε καμία χρησιμότητα, ωστόσο η ανάπτυξή του συνέβαλε στην εξέλιξη της ψηφιοποίησης των χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων και στην εμφάνιση των stablecoins. «Όταν σκεφτόμαστε την εφαρμογή της τεχνολογίας, πρέπει να αναρωτιόμαστε ποιο πρόβλημα προσπαθούμε να λύσουμε. Το σύστημα σήμερα λειτουργεί αρκετά καλά. Μπορεί να έχει επιπλέον κόστος, όπως συμβαίνει στις τράπεζες, αλλά πρέπει να αναρωτηθούμε εάν αξίζει να αφαιρέσουμε αυτό το κόστος», σημείωσε. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στο κόστος των τεχνολογικών επενδύσεων, επισημαίνοντας ότι οι πόροι που κατευθύνονται στην υιοθέτηση νέων τεχνολογιών ενδέχεται να στερηθούν από άλλες επενδυτικές δραστηριότητες. Ιδιαίτερα προβληματισμένος εμφανίστηκε ο C. Butler για την κατάσταση της διεθνούς συνεργασίας στη διαχείριση των χρηματοπιστωτικών κινδύνων, την οποία χαρακτήρισε εύθραυστη. Όπως είπε, η στάση της κυβέρνησης Τραμπ απέναντι στη διεθνή συνεργασία και στη χρηματοπιστωτική ρύθμιση έχει εντείνει τις δυσκολίες συντονισμού μεταξύ των μεγάλων οικονομιών. Ο Διευθυντής του Προγράμματος για την Παγκόσμια Οικονομία και τα Χρηματοοικονομικά στο Chatham House, εξέφρασε επιφυλάξεις και για την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο τα ίδια τα ιδρύματα που χρησιμοποιούν αυτά τα εργαλεία κατανοούν πλήρως τον τρόπο λειτουργίας τους. Ανατρέχοντας στην εμπειρία του από την Τράπεζα της Αγγλίας, σημείωσε ότι ακόμη και σε μεγάλους οργανισμούς οι διοικήσεις δεν έχουν πάντοτε πλήρη εικόνα των σύνθετων τεχνολογικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται.
Μαύρος απολογισμός στη Μαύρη Θάλασσα για τους ναυτικούς: Είκοσι νεκροί σε δύο εβδομάδες
Δραματικά ανεβαίνει ο αριθμός των ναυτικών-θυμάτων πολέμου στα δύο μεγάλα μέτωπα, παρότι πρόκειται για άμαχους εργαζόμενους και παρά τις εκκλήσεις διεθνών φορέων να μην εργαλειοποιείται η εμπορική ναυτιλία. Τελευταίο μεγάλο κρούσμα η επίθεση drone εναντίον ιταλικού δεξαμενόπλοιου στα ανοιχτά της Ρουμανίας την Πέμπτη, με επτά αγνοούμενους. Αν τελικά επιβεβαιωθεί ο θάνατός τους, ο συνολικός αριθμός των θυμάτων στη Μαύρη Θάλασσα θα ανέλθει σε 20 μόνο για τον Οκτώβριο, και σε 90 από την έναρξη του ρωσο-ουκρανικού πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία της Trade Winds. Ας σημειωθεί ότι η περιοχή γίνεται συχνά στόχος επιθέσεων και από τους δύο εμπολέμους, οι οποίες τελευταίως πληθαίνουν, χωρίς να αναλαμβάνεται πάντα ευθύνη και χωρίς να αποσαφηνίζεται ποιος είναι ο θύτης. Σαφές είναι μόνο ποια είναι τα θύματα. Ταυτόχρονα, σε περιβαλλοντικό επίπεδο, παρευξείνιες χώρες, όπως η Τουρκία, προειδοποιούν ότι οι ακτές τους κινδυνεύουν να μετατραπούν σε «νεκροταφεία πλοίων», εξαιτίας των συνεπειών του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας. Αντίστοιχα, στο πεδίο του Περσικού, όπου είναι σχεδόν καθημερινές οι επιθέσεις σε πλοία, τουλάχιστον 25 ναυτικοί έχουν χάσει τη ζωή τους από την έναρξη του πολέμου σε πάνω από 100 επιθέσεις εναντίον πλοίων. Ωστόσο, ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων προφανώς είναι υψηλότερος, καθώς η καταγραφή του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού δεν καλύπτει πλήρως τις απώλειες Ιρανών ναυτικών. Βέβαια, περισσότερο από τον αριθμό των νεκρών ανεβαίνουν τα ναύλα των πλοίων, παρόλο που αυτή η σύγκριση είναι μάλλον ατυχής…
