Μεγάλη άνοδο έχουν σημειώσει οι τιμές του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, καθώς η νέα κλιμάκωση της βίας γύρω από τα Στενά του Ορμούζ προκαλεί ανησυχίες για την ασφάλεια των ενεργειακών μεταφορών μέσω ενός από τα σημαντικότερα ενεργειακά περάσματα στον κόσμο.
Η τιμή αναφοράς για το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, το ολλανδικό TTF, ξεπέρασε προσωρινά τα 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) τη Δευτέρα — στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα Μαρτίου — και διαμορφώθηκε περίπου στα 59 ευρώ/MWh την Τρίτη, μετά την έναρξη νέων αμερικανικών στρατιωτικών πληγμάτων κατά του Ιράν για δέκατη συνεχόμενη νύχτα.
Το Ιράν απάντησε στοχεύοντας αμερικανικούς συμμάχους στην περιοχή και εμπορικά πλοία στον Περσικό Κόλπο, εντείνοντας τους φόβους για πιθανές διαταραχές στις ενεργειακές ροές.
Φόβοι για μόνιμη γεωπολιτική αστάθεια
Πριν από την εκεχειρία του Ιουνίου, οι τιμές του φυσικού αερίου παρέμεναν σταθερά κάτω από τα 50 ευρώ/MWh, καθώς οι traders απέφευγαν μεγάλες τοποθετήσεις λόγω της αβεβαιότητας του πολέμου.
Οι τιμές της Τρίτης, αυξημένες κατά περίπου 50% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα, καταδεικνύουν έντονη ανησυχία ότι η ενεργειακή αγορά θα πρέπει πλέον να ενσωματώσει μόνιμα το γεωπολιτικό ρίσκο στη Μέση Ανατολή.
Οι αγορές ανησυχούν ιδιαίτερα επειδή συνδυάζονται πολλοί παράγοντες: τα μειωμένα αποθέματα φυσικού αερίου στην Ευρώπη, οι υψηλές θερμοκρασίες στην Ασία, καθώς και η αυξημένη ζήτηση για κλιματισμό κατά τους καλοκαιρινούς μήνες.
Τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία περνά σημαντικό μέρος των παγκόσμιων ενεργειακών φορτίων, έχουν γίνει κεντρικό σημείο ανησυχίας.
Παράλληλα, η ανακοίνωση της υποστηριζόμενης από το Ιράν ομάδας των Χούθι στην Υεμένη ότι επιβάλλει εμπάργκο στα Στενά Μπαμπ ελ Μαντέμπ ενίσχυσε τους φόβους για νέες διαταραχές στις θαλάσσιες μεταφορές.
Οι αγορές ανησυχούν επίσης ότι πιθανές απειλές για επιβολή τελών ή «χρεώσεων υπηρεσίας» στη ναυσιπλοΐα από τις εμπλεκόμενες πλευρές θα μπορούσαν να αυξήσουν ακόμη περισσότερο το κόστος μεταφοράς ενέργειας.
Οι αναλυτές προειδοποιούν
Ο Tobias Federico, ανώτερος αναλυτής της Montel Energy, δήλωσε ότι η αβεβαιότητα γύρω από το αν τα Στενά του Ορμούζ θα παραμένουν ανοιχτά ή κλειστά τα καθιστά πλέον λιγότερο αξιόπιστη διαδρομή για τις παγκόσμιες προμήθειες LNG.
Η Alice Acuña, εκτελεστική αντιπρόεδρος Trading & Commercial Integration της ενεργειακής εταιρείας Moeve, σημείωσε ότι η πρόσφατη άνοδος του TTF δείχνει πως ο γεωπολιτικός κίνδυνος μετατρέπεται σε μόνιμο χαρακτηριστικό των ενεργειακών αγορών.
Η αγορά φυσικού αερίου φαίνεται πως φοβάται ότι η κρίση στη Μέση Ανατολή δεν αποτελεί προσωρινή αναταραχή, αλλά έναν νέο μόνιμο παράγοντα κόστους. Αν συνεχιστούν οι επιθέσεις ή υπάρξουν περιορισμοί στη ναυσιπλοΐα, η Ευρώπη μπορεί να αντιμετωπίσει υψηλότερες τιμές ενέργειας, ειδικά ενόψει ενός χειμώνα όπου τα αποθέματα θα αναδειχθούν σε κρίσιμο παράγοντα για την ασφάλεια εφοδιασμού.
